IV SA/Po 348/22

WyrokWSA w Poznaniu2022-07-06

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawną babcią, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18. roku życia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Mimo że niepełnosprawność babci powstała po ukończeniu 18. roku życia, co samo w sobie nie wyklucza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z wyrokiem TK K 38/13, skarżąca nie wykazała, aby zakres sprawowanej przez nią opieki uniemożliwiał jej podjęcie zatrudnienia. Faktyczne czynności opiekuńcze wykonywała sąsiadka, a skarżąca jedynie pomagała w dojazdach do lekarza i ponosiła koszty opieki sąsiadki, co nie stanowiło wystarczającej podstawy do rezygnacji z pracy zarobkowej.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie warunku powstania niepełnosprawności do 18. roku życia oraz na fakt, że babcia pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą znacznego stopnia niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że skarżąca nie sprawowała opieki w takim wymiarze, który obiektywnie wymuszałby rezygnację z zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Józef Maleszewski WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2022 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 22 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Burmistrz K. decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 2 pkt 2, art. 3, art. 17, art. 20, art. 23 ust. 1-3, art. 24 ust. 1-4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111, zwana dalej "u.ś.r.") odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad babcią W. O. w okresie [...] marca 2021 r. do [...] marca 2022 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] maja 2021 r. S. O. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad babcią W. O.. Jak powód odmowy przyznania żądanego świadczenia Burmistrz wskazał niespełnienie warunku określonego w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, ponieważ niepełnosprawność wymagającej opieki nie powstała do ukończenia 18 roku życia, ani w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej do ukończenia 25 roku życia. Organ wskazał również, że ma na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. K 38/13, jednakże wyrok ten nie oznacza usunięcia tego kryterium z ustawy. Drugim powodem nieprzyznania Skarżącej świadczenia był art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. i fakt, że wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Od powyższej decyzji, w terminie ustawowym, S. O., reprezentowana przez adwokata K. G., złożyła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. Naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust 1 Konstytucji RP. 2. Naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez uznanie, że sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, eliminuje inne osoby bliskie w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy przepis ten nie eliminuje takich osób. Wskazując na powyższy zarzut wniosła o uwzględnienie odwołania i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pismem z dnia [...] września 2021 r., zleciło organowi I instancji, przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w celu potwierdzenia faktu sprawowania opieki przez S. O., a także wyjaśnienia czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki negatywne o których mowa w art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 2003r. o świadczeniach rodzinnych. W odpowiedzi na powyższe, Burmistrz K. pismem z dnia [...] października 2021 r. wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne uniemożliwiające przyznanie odwołującej się świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 5 ustawy. Natomiast z przeprowadzonego postępowania uzupełniającego w formie wywiadu środowiskowego, który odbył się dnia [...] września 2021 r. wynika, że W. O. korzysta z pomocy sąsiadki M. K., a wnuczka pomaga w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych tj. dojazdy do lekarza, szpitala. Dnia [...] r. zmarł mąż wymagającej opieki W. O.. Z kolei dnia [...] r. nastąpił zgon wymagającej opieki W. O.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza K. . W uzasadnieniu Kolegium przywołało przebieg postępowania w sprawie. Następnie wskazało na przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mające zastosowanie w niniejszej sprawie, w szczególności art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 5. SKO wyjaśniło, że wskazywany przez organ I instancji art. 17 ust. 1b ustawy nie stanowi podstawy do odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13. Dalej Kolegium wskazywało, że z ustaleń organu I instancji wynika, że w sprawie występuje przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy, ponieważ osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z K. O., który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Kolegium jednak sam fakt nieposiadania przez niego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie wykluczał Odwołującej się z możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie o zasadności wniosku o przyznanie świadczenia powinno zależeć od jednoznacznego ustalenia, czy przedmiotową opiekę zdolny była sprawować mąż osoby wymagającej opieki, a nie wyłącznie od ustalenia, że nie legitymuje się on orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z powyższym ustalić należało zdaniem SKO, czy Odwołująca się począwszy od złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne do dnia śmierci wymagającej opieki spełniała pozostałe przesłanki uprawniające do świadczenia pielęgnacyjnego. W tym kontekście organ odwoławczy uznał, że S. O. nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Z przeprowadzonego bowiem ponownie na zlecenie Kolegium wywiadu środowiskowego w dniu [...] września 2021 r. wynika, że Odwołująca się nie sprawowała opieki nad wymagającą opieki w takim wymiarze jak oświadczyła. Z ustaleń pracownika socjalnego wynika, że opiekę nad W. O. w zakresie podstawowych czynności życiowych, sprawowała sąsiadka, która 3 razy dziennie świadczyła pomoc. Odwołująca się natomiast, pomagała w korzystaniu ze świadczeń opieki zdrowotnej (dojazdy do lekarza, szpitala) i ponosiła koszty opieki sprawowanej przez sąsiadkę. W ocenie Kolegium w uwarunkowaniach rozpoznawanej sprawy sprawowana przez Odwołującą się opieka nie wykluczała podjęcia zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Końcowo Kolegium podało, że naturalną powinnością jest, że wnuczka świadczy pomoc chorej babci, a zapewnienie takiej opieki może być realizowane także przez osobę aktywną zawodowo. Natomiast opieka i piecza nad osobą, w związku z którą ma być przyznane świadczenie pielęgnacyjne musi mieć przede wszystkim charakter trwały lub długotrwały oraz musi być wykonywana osobiście i to w takim zakresie, który obiektywnie wymusza rezygnację z podjęcia zatrudnienia, czego w przedmiotowej sprawie nie dowiedziono. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła S. O. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymagał rezygnacji z zatrudnienia przez wnioskodawcę. Z uwagi na podniesiony zarzut Skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą jej decyzji Burmistrza K. z dnia [...] lipca 2021 r. o nr [...] W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium. W ocenie Skarżącej organ formułując wskazane w decyzji tezy nie wziął w ogóle pod uwagę ustaleń wywiadu środowiskowego, w trakcie którego pracownik socjalny w żaden sposób nie zakwestionował samego faktu sprawowania opieki jak i zakresu czynności opiekuńczych deklarowanych przez skarżącą w złożonym oświadczeniu. Organ dokonał nadto pobieżnej oceny oświadczenia wnioskodawcy odnoszącego się do zakresu i harmonogramu sprawowanej opieki. Zdaniem Skarżącej wskazane dokumenty w wystarczający sposób potwierdzają, że jej babcia potrzebowała w opisanym w tych dokumentach zakresie codziennej, stałej opieki. Skarżący podał, że co nadto istotne, okoliczność, że babcia Skarżącej nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez stałej lub długotrwałej opieki drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, została potwierdzona przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ zaliczający babcię do grupy osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. S. O. wskazała, że celem regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych jest udzielenie przez państwo pomocy osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma tym samym zrekompensować jej utratę uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjonalnego dochodu. Zatem zdaniem Skarżącej osoba ubiegająca się o przyznanie tego świadczenia albo będąc zdolną do podjęcia pracy zarobkowej, rezygnuje z podjęcia takiej pracy, albo rezygnuje z faktycznie wykonywanej pracy zarobkowej. Niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej ma jednak służyć opiece nad osobą niepełnosprawną, a istotą tego świadczenia jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując ustalenia zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, co oznacza, że w zasadzie sąd administracyjny rozpoznając merytorycznie skargę nie przyznaje wnioskowanych świadczeń. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej – "P.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią. W ocenie Sądu, organy administracji I i II instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który Sąd przyjmuje jako podstawę do swoich dalszych rozważań. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111), zwanej dalej: "u.ś.r." obowiązujące na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 pkt 1 lit a tej ustawy. W przedmiotowej sprawie nie budziło wątpliwości, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki została stwierdzona orzeczeniem wydanym [...] kwietnia 2021 r. (k. 16 akt adm. I inst.). Zgodnie z nim stwierdza się okresową niezdolność W. O. (ur. [...] r.) od dnia 24 marca 2021 r. do marca 2022 r. Wskazać więc należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Według zaś ust. 1a tego przepisu ustawy, osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie do art. 17 ust 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, że słusznie organ odwoławczy nie przyjął w ślad za organ I instancji jako podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego kwestii powstania znacznego stopnia niepełnosprawności u babci Skarżącej po 18 lub 25 roku życia. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 roku, sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b ustawy uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opieki, w przypadku gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej. W związku z powyższym, Sąd stwierdza, że fakt powstania niepełnosprawności w 80. roku życia u babci Skarżącej nie mógł stanowić przesłanki odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożyła S. O., która podała, że sprawowała opiekę nad chorą babcią i w związku z obowiązkami opiekuńczymi nie podejmowała zatrudnienia. Początkowo ustalono także, że wnuczka S. O. mieszkała wraz z babcią i jej [...] - letnim mężem - K. O.. Małżonek wymagającej opieki z uwagi na podeszły wiek i z powodu złego stanu zdrowia nie był w stanie opiekować się żoną (wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu [...] czerwca 2021 r. k. 5 akt adm. I inst.). Ustalono także, iż dzieci wymagającej opieki również nie mogły świadczyć opieki na rzecz swojej matki. Córka W. O. - S. P. choruje na [...] i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (k. 9 akt adm. I inst.). Natomiast z synem A. O., u którego podejrzewane są problemy psychiczne, jego rodzice nie mieli kontaktu. Wskazać przy tym należy, ze osoba niepełnosprawna zmarła w dniu [...] r. (k. 30 akt adm. II inst.), tj. na etapie postępowania przed organem II instancji. Okoliczność powyższa umożliwiała domagania się przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku do śmierci osoby niepełnosprawnej. Przywołać w tym miejscu należy pogląd wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że tylko legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności powodowałoby zwolnienie osób zobowiązanych do alimentacji w pierwszej kolejności i możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom inny niż spokrewnionym w pierwszym stopniu w stosunku do osoby wymagającej opieki (wyroki NSA z 21 lutego 2019 r., sygn. I OSK 3804/18, z 16 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 1220/19, z 28 kwietnia 2022r., sygn. I OSK 1261/21, dostępne CBOSA). Wskazać należy jednak, iż nie istnieje bezwzględny zakaz przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego wobec osób zobowiązanych w dalszej kolejności, jednak zobowiązanie to musi wynikać z obiektywnych okoliczności (por. wyrok WSA w Olsztynie z 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 320/18, dostępny w CBOSA). Ustawodawca wprowadził szczególne obiektywne przesłanki, które muszą być łącznie spełnione, aby osoba spokrewniona w dalszym stopniu z osobą wymagającą opieki mogła skutecznie domagać się uzyskania świadczenia z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że z uwagi na to, że w okresie od 24 marca 2021 r. do marca 2022 r. zarówno małżonek jak i dzieci W. O. nie byli zdolni do opieki nad nią, Skarżąca spełniała warunki określone w art. 17 ust. 1a u.ś.r. i istniała możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Wymagane do tego jednak było spełnienie pozostałych warunków stawianych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, tj. przede wszystkim art. 17 ust. 1 u.ś.r. Początkowo S. O. podawała, że do jej obowiązków opiekuńczych należy w szczególności dbanie o higienę osobistą chorej, przygotowywanie odzieży i ubieranie, przewracanie na inny bok, mierzenie ciśnienia i cukru, przygotowywanie i podawanie leków oraz posiłków, sprzątanie pranie, prasowanie, pomoc przy wizytach lekarskich, realizacja recept, towarzyszenie podczas spacerów. Jednakże z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego na zlecenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] września 2021 r. (k. 20 akt adm. II inst.) wynika, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, że Skarżąca nie sprawowała opieki nad babcią w takim wymiarze jak oświadczyła. Z ustaleń pracownika socjalnego wynika, że opiekę nad W. O. w zakresie podstawowych czynności życiowych, sprawowała sąsiadka M. K., która 3 razy dziennie świadczyła pomoc. Skarżąca natomiast, pomagała w korzystaniu ze świadczeń opieki zdrowotnej (dojazdy do lekarza, szpitala) i ponosiła koszty opieki sprawowanej przez sąsiadkę. Racje miało więc Kolegium, że w uwarunkowaniach rozpoznawanej sprawy sprawowana przez S. O. opieka nie wykluczała podjęcia zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym nie została spełniona pozytywna przesłanka o jakiej mowa w treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. Świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem dla osób rezygnujących z pracy zawodowej lub nie podejmujących zatrudnienia lub innej pracy, którzy przejmują na siebie realizację zadań państwa w zakresie opieki nad osobami niepełnosprawnymi. Przesłanka ta musi mieć ścisły związek z koniecznością sprawowania opieki nad członkiem rodziny wymagającym opieki. Świadczenie pielęgnacyjne, nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym, gdyż wynika ona z prawnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. S. O. w treści skargi ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że organy nie wzięły pod uwagę, że pracownik socjalny w żaden sposób nie zakwestionował samego faktu sprawowania opieki jak i zakresu czynności opiekuńczych deklarowanych przez Skarżąca w złożonym oświadczeniu. Zdaniem Sądu jednak wynika to z całości przeprowadzanego w dniu [...] września 2021 r. wywiadu środowiskowego. Prawdą jest jak wskazywano w treści skargi, że W. O. potrzebowała całodobowej opieki, jednakże to już nie jej wnuczka ją sprawowała, ponieważ obowiązki te przekazane zostały w ręce sąsiadki W. O.. Podkreślić należy, że konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia, natomiast Skarżąca nie wykazała związku przyczynowego, że ilość i charakter tych czynności uniemożliwia jej podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej lub innego zatrudnienia, zwłaszcza że na podstawie wywiadu ustalono, że nie sprawuje już ona opieki nad babcią we wskazanym we wniosku z dnia [...] maja 2021 r. zakresie. Nadto okoliczności te potwierdza oświadczenie męża osoby niepełnosprawnej – K. O., który w dniu [...] lipca 2021r. i [...] lipca 2021r. udał się do organu i wskazał, że wnuczka wyprowadziła się od dziadków i nie sprawuje opieki nad jego żoną – W. O. (k. 2 i 3 akt adm. I inst.). Bez znaczenia pozostaje w tym wypadku fakt, że opieka świadczona przez Panią K. opłacana była przez S. O.. Tym samym w ślad za organem II instancji stwierdzić należy, że Skarżąca nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ z przeprowadzonego postępowania nie wynika aby rozmiar i zakres opieki wymuszał rezygnację z podjęcia pracy zarobkowej przez wnioskującą nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Biorąc pod uwagę zawartość akt sprawy należy wskazać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Także Sąd nie doparzył się innych naruszeń prawa skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji, czy decyzji ją poprzedzającej. W tym stanie sprawy, Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a., jak orzekł w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a., gdyż Skarżąca w skardze złożyła wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło