IV SA/Po 351/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze sprzeciwu od decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2018r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy A. W. wniósł skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2018r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części nieruchomości domagając się również przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i pełnoletnim synem a źródłem ich utrzymania są emerytura wnioskodawcy i jego żony w łącznej kwocie [...]zł., z których opłacane są wydatki za czynsz ([...] zł.), opłaty za media ([...] zł./2 mce) i lekarstwa ([...] zł.). Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca ujawnił posiadanie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. [...] m2 (o wartości ok. [...] zł.) i funduszów inwestycyjnych (wartość [...] zł.). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. - dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, w świetle okoliczności wskazanych we wniosku, stwierdzić należy, że nie można wnioskodawcy uznać za osobę, której winno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika bowiem z przedłożonego oświadczenia dysponuje on wraz z żoną stałym dochodem wynoszącym zgodnie z deklaracją wnioskodawcy [...] zł. miesięcznie. Oceniając zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie można również pominąć faktu posiadania funduszy inwestycyjnych, których wartość wynosi [...] zł. W ocenie orzekającego w sprawie referendarza kwota uzyskiwanego dochodu jak i wartość posiadanych funduszy inwestycyjnych stanowi argument za odmową przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Uzyskiwany dochód i posiadany majątek pozwalają bowiem wnioskodawcy na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do uiszczenia wpisu sądowego wynoszącego 100 zł. – zob. §2 ust. 1 pkt 6a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.