IV SA/Po 353/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1018/16 w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 08 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wglądu w akta sprawy postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1018/16; 2. przywrócić skarżącej termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga A. T. (zwanej dalej: strona skarżąca) z dnia 25 października 2016 r., na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 08 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wglądu w akta sprawy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 28 listopada 2016 r. strona skarżąca została wezwana do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych ww. skargi poprzez złożenie 1 odpisu skargi pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 24 stycznia 2017 r. odrzucił skargę wskazując, że pomimo doręczenia w dniu 16 grudnia 2016 r. (k. 22 akt sądowych) powyższego wezwania, strona skarżąca nie usunęła wskazanych braków formalnych skargi w ustawowym 7-dniowym terminie. Postanowienie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 31 marca 2017 r. postanowieniem o sygn. akt II OZ 316/17. W dniu 09 lutego 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wypłynął wniosek skarżącej, działającej osobiście, o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżąca jednocześnie brak ten uzupełniła załączając brakujący odpis skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że w dniu 03 lutego 2017r. w sekretariacie Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zapoznała się z aktami sprawy i z tychże akt dowiedziała się, iż postępowanie sądowoadministracyjne zakończyło się odrzuceniem skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Skarżąca wyjaśniła, że po złożeniu przez nią skargi otrzymała z Sadu jedynie jedną przesyłkę, w której doręczono jej wyłącznie odpis zarządzenia z dnia 28 listopada 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, który to wpis w terminie uiściła. W przesyłce nie było wezwania do uzupełnienia innych braków formalnych skargi. W tych okolicznościach skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi, albowiem nieuzupełnienie przez skarżącą braków formalnych skargi nie było przez nią zawinione. Z tego też względu skarżąca domaga się przywrócenia terminu do dokonania uzupełnienia tych braków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 lutego 2017 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych. W ocenie Sądu skarżąca uchybiła terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wezwanie w tej mierze doręczono skarżącej w dniu 16 grudnia 2016 r. co oznacza, że ostatnim dniem siedmiodniowego terminu był dzień 23 grudnia 2016 r. Sąd wskazał również, że z akt sprawy IV SA/Po 1018/16, zainicjowanej skargą skarżącej, wynika, że wezwania dotyczące uiszczenia wpisu i wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi (nadesłania 1 odpisu skargi) doręczono skarżącej w dniu 16 grudnia 2016 r. Taki wniosek wypływa z pisma Naczelnika Urzędu Pocztowego Lisków k. Kalisza z dnia 11 stycznia 2017 r. (k. 22 akt sprawy IV SA/Po 1018/16). Z pisma tego wynika, iż korespondencję zawierającą powyższe wezwania odebrał w imieniu skarżącej pełnomocnik – J. T., w dniu 16 grudnia 2016 r. Co więcej, jak wskazują zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji sądowej w sprawie – J. T., jako pełnomocnik skarżącej, dokonuje odbioru przesyłek w imieniu skarżącej (por. zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia z dnia 24 stycznia 2017 r.). Pismem z dnia 17 marca 2017 r. skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie Sądu z dnia 21 lutego 2017 r. W zażaleniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu przez Sąd, że nie wykazała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, w sytuacji, gdy to na skutek zawinienia pracownika Sądu przedmiotowe wezwanie nie zostało jej doręczone. Skarżąca podniosła, że nie zostało jej doręczone wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi z dnia 25 października 2016 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: P.p.s.a.) jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. W zaskarżonym postanowieniu z dnia 25 lutego 2017 r. Sąd odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowienie Sądu z dnia 25 lutego 2017 r. należy uchylić z uwagi na fakt, że Sąd dokonał nieprawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy. Sąd błędnie wskazał, że w sprawie nie zaistniała niezawiniona przeszkoda uniemożliwiająca nadesłanie odpisu skargi. Błędne jest również przyjęcie przez Sąd, że do skarżącej dotarło wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2017 r. o sygn. akt II OZ 316/17 wskazał, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że twierdzenie Sądu, jakoby skarżąca została skutecznie wezwana do nadesłania odpisu skargi, nie znajduje potwierdzenia w aktach sądowych. W aktach tych rzeczywiście znajdują się odpisy dwóch wezwań skierowanych do skarżącej z dnia 28 listopada 2016 r.: jednego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie odpisu skargi (k. 16) i drugiego dotyczącego doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu (k. 17). Na obu tych pismach widnieje adnotacja pracownika sądu, że pismo przekazano do Biura Podawczego w dniu 28 listopada 2016 r. Z kserokopii pocztowej książki nadawczej (k. 23-24) wynika, że w dniu 29 listopada 2016 r. wysłano do A. T. tylko jedną przesyłkę dotyczącą sprawy o sygn. akt IV SA/Po 1018/16. Kluczowe znaczenie ma jednak fakt, że w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia obioru przesyłki skierowanej do skarżącej. Zamiast tego w aktach znajduje się pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego Lisków k. Kalisza z dnia 11 stycznia 2017 r. (k. 22) wydane w związku z reklamacją przesyłki pocztowej. W piśmie tym wskazano, że przesyłka polecona nadana 28 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 1018/16 o stosownym numerze nadawczym adresowana do A. T. została wydana w Urzędzie Pocztowym 16 grudnia 2016 r. przez J. T. jako pełnomocnika pocztowego. Pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego wprawdzie potwierdza, że przesyłka pocztowa adresowana do skarżącej została odebrana przez osobę uprawnioną do jej odbioru w dniu 16 grudnia 2016 r., natomiast nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie na tej podstawie, jaka była zawartość przedmiotowej przesyłki. Zasadą jest, że pisma wysyłane przez sąd doręcza się adresatom za zwrotnym poświadczeniem odbioru sporządzonym na ustalonym formularzu. Na formularzu tym, stosowanym także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wskazuje się m.in. rodzaj przesyłki. Praktyka sądów administracyjnych pokazuje, że informację o zawartości przesyłki zamieszcza się w formie adnotacji w pełnej lub skróconej formie, która pozwala zidentyfikować rodzaj wysyłanego pisma, a jeśli jest ich w kopercie kilka - każdego z nich (np. odpis postanowienia z uzasadnieniem ze wskazaniem daty wydania, odpis zażalenia, odpis wezwania z określeniem jego przedmiotu). Podkreślić należy, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia wskazanych pism. Oznacza to, że stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. postanowienia NSA: z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1001/16 i z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OZ 404/16; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że skarżąca w jednej przesyłce otrzymała rzeczywiście dwa wezwania: do uiszczenia wpisu sądowego i do uzupełnienia braków formalnych skargi, a w związku z tym, że bezskutecznie upłynął jej termin do nadesłania odpisu skargi, mogłoby potwierdzać zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej przesyłki (zakładając, że wskazano w nim, że przesyłka zawiera dwa wezwania), którym Sąd jednak nie dysponuje. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że oba wezwania z dnia 28 listopada 2016 r. sporządzone zostały na odrębnych drukach i nie sporządzano pisma przewodniego wymieniającego zawartość przesyłki, co, w związku z twierdzeniem skarżącej o nieotrzymaniu jednego z nich, nie wyklucza sytuacji, w której omyłkowo do koperty nie zostało włożone wezwanie o nadesłanie odpisu skargi. Powyższe rodzi zatem poważne wątpliwości co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała wezwanie do nadesłania odpisu skargi - tym bardziej, że wykonała drugie zobowiązanie nałożone na nią zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału - do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 Ppsa pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu (§ 3). Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 Ppsa). Skarżąca o okoliczności odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi dowiedziała się w dniu 3 lutego 2017 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz brakującym odpisem skargi skarżąca złożyła w dniu 9 lutego 2017 r. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę należało przywrócić skarżącej termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 oraz 195 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.