IV SA/Po 355/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2004r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a 1. odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi, 2. odrzucić skargę /-/ M.Dybowski \ JFS Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o odmowie przyznania pomocy społecznej w miesiącu lutym. Decyzję wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie zaskarżenia doręczono stronie 31 października 2003 r. ( k.21, 22 akt administracyjnych ). Dnia 27 listopada 2003 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wpłynęło pismo W. S. ( datowane 27.11.2003 r. ), adresowane do "Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Ośrodka Pomocy Społecznej w S." , w którym domagał się zmiany czterech decyzji Samorządowego Kolegium z dnia [...]r. - w tym nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu pisma na posiedzeniu dnia [...] r., uznało, że stanowi ono skargę do sądu administracyjnego i odesłało ją W.S. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie zaskarżenia ( pismo doręczono dnia 19 grudnia 2003 r. - k.46 , 47 akt sądowych ). Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...]skargę do sądu administracyjnego strona złożyła dopiero w dniu 27 lutego 2004 r. ( k.9 akt sądowych ) . Pismem z dnia 20 kwietnia 2004 r. ( prawidłowo doręczonym dnia 24 kwietnia 2004 r. - k.15, 16 ) Sąd wezwał W. S. do wykazania w terminie 7 dni, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu oraz o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Dnia 4 maja 2004 r. W.S. złożył wyjaśnienia dotyczące uchybienia przez niego terminu do złożenia skargi ( k.28 - 38 akt sądowych ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W art.86 § 1 i art.87 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 153/02/1270 - dalej upsa zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie jest pogląd, że przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swe interesy ( orzeczenie SN z 19.6.1962 - RPE i 2/63/356, akceptowane przez J.Krajewskiego w : "Kpc z komentarzem"- W.Pr. 1989 t.1 s.275 uw.5 ; wyrok NSA z 20.5.1998 - I SA/Ka 1718/96, akceptowany przez B.Adamiak w : "Kpa- komentarz" - CH BECK 2004 s.328 nb. 4 ; J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz" - W.Pr. 2004 s.149 uw.6 ). Nie może skutecznie powoływać się na brak zawinienia strona, która wbrew prawidłowemu pouczeniu, zawartemu w prawidłowo doręczonej decyzji SKO, nie wniosła skargi bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu , w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji. Termin ów upłynął bezskutecznie dnia 1 grudnia 2003 r. o północy. Wniesienie przez W. S. pisma procesowego wbrew pouczeniu ( w którym słowo "bezpośrednio" zostało wytłuszczone - k. 18 akt administracyjnych ) miast do NSA - Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu , do organu I instancji, przy określeniu w nagłówku pisma "Do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przez Ośrodek Pomocy Społecznej w S.", przy braku wskazania jako adresata NSA - zarówno w nagłówku, jak i obszernym uzasadnieniu - nie pozwalało uznać ani organowi I instancji, ani organowi odwoławczemu przy formalnym nadawaniu biegu pismu z dnia 27.11.2003 r. - wbrew wyraźnemu brzmieniu pisma, że jest to skarga do NSA. Pismo to znamionuje dużą kulturę prawną jego Autora i nie sposób było doszukiwać się w jego jasnej treści, że wolą W. S. było wywieść skargę do NSA. Wbrew ocenie wyrażonej w piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. - nr [...], pismo W. S. nie było skargą do NSA ; znamionowało jedynie wolę zmiany decyzji Samorządowego Kolegium i uchylenia decyzji I instancji w postępowaniu administracyjnym, a Samorządowe Kolegium trafnie uznało, że brak mu podstaw prawnych do uwzględnienia pisma. Samorządowe Kolegium zwracając pismo, w istocie pouczyło W. S. o tym, że skargę do NSA winien wnieść bezpośrednio do Sądu ( art.35 § 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o NSA - Dz. U. 74/95/368 ze zm. ). Na Samorządowym Kolegium nie spoczywał obowiązek dalszych pouczeń w trybie art.9 kpa o treści prawa, które miało wejść w życie dnia 1 stycznia 2004 r. ( jak to podnosi Skarżący w piśmie z dnia 1 maja 2004 r. - k.29 ) , bowiem wystarczającego pouczenia Samorządowe Kolegium dokonało w decyzji z dnia [...]r. , doręczonej W.S. dnia 31.10.2003 r. Pouczenia w trybie art.9 kpa wiążą się z przedmiotem danego postępowania administracyjnego, nie obejmują zaś całego systemu prawa, w tym przepisów, mających wejść w życie w przyszłości. Nawet gdyby uznać, że pismo z dnia 27.11.2003 r. było skargą, W.S. nie mógł oczekiwać, że organ I lub II instancji przekaże ją Sądowi Administracyjnemu, bowiem w myśl art.66 § 3 kpa w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2003 r., ochrona strony przewidziana w art.65 kpa, nie obejmowała postępowania przed NSA i sądami powszechnymi ( postanowienie NSA z 18.6.1996 r. - IV S.A. 280/96 - ONSA 3/97/118, akceptowane przez B.Adamiak w : "Kpa - komentarz" CH BECK 2003 s.356 nb.2 p.2 ; art.66 § 3 kpa ). Nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia skargi ( wyroki NSA z : 29.11.1997 - III SA 101/96 ; 6.11.1998 - I SA/Łd 153/97 ; 26.11.1997 - I SA/Lu 1219/96 , akceptowane przez B.Adamiak - op cit - wyd.6 s.331 nb. 9 ). Już z tych przyczyn należało orzec o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi, bowiem żadna z rozważonych przesłanek nie wskazuje na brak winy Skarżącego ( art.86 § 1 upsa ). Dla zachowania dystynkcji rozumowania należało rozważyć dalsze argumenty, powoływane przez W. S. dla przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Sąd nie dał wiary twierdzeniom Skarżącego, że od dnia 31 października 2003 r. do dnia 1 grudnia 2003 r. nie miał środków finansowych na przygotowanie skargi w niniejszej sprawie. Sprzeczne jest z doświadczeniem życiowym, by Skarżącego nie był stać na opłatę 1,20 bądź 3,40 zł ( odpowiednio - za list zwykły bądź polecony ), by nadać skargę pocztą do Sądu Administracyjnego. Załączone oświadczenia A.M., D.S. czy J. H. okoliczności tej nie uprawdopodobniają, bowiem operują nieokreślonymi sformułowaniami "środki finansowe", "żadnych pieniędzy", nie zaś informacją o zdawkowych kwotach, porównywalnych z ceną paczki najtańszych papierosów czy ułamkiem tej ceny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie przyjmuje się, że Strona, domagająca się uwzględnienia wniosku o przywrócenia terminu, nie może powoływać się na brak swej winy wykazując, że nie miała środków na opłacenie pisma procesowego ( postanowienie Sądu Najwyższego z 11.10.1974 - III CRN 223/74, akceptowane przez J.Gudowskiego "Kpc.Tekst , orzecznictwo, piśmiennictwo" - W.Pr. 1998 t.1 s.330 uw.92 ). W sytuacji, w której strona w żaden sposób nie mogłaby uiścić opłaty pocztowej, winna była niezwłocznie podjąć starania o zwolnienie od opłat bądź o pomoc finansową; wnioski o pomoc finansową na ten cel z dnia 15 stycznia 2004 r. bądź 27 stycznia 2004 r. ( k.34, 35 akt sądowych ) były spóźnione w sposób zawiniony przez Skarżącego. Przeciwko uwzględnieniu wniosku przemawia także twierdzenie samego Skarżącego, że "nie miał warunków do niezakłóconego zajmowania się czytaniem otrzymywanych pism bądź pisaniem własnych" ( k.29 akt sądowych). Doświadczenie życiowe wskazuje, że nawet osoby słabo wykształcone i niezaradne redagują pisma, sporządzają je własnoręcznie i nadają na poczcie ; rzeczą Sądu jest następnie wezwać o uzupełnienie braków skargi czy jej doprecyzowanie. Postawa zaprezentowana przez Skarżącego nie wskazuje na dochowanie szczególnej staranności przy wnoszeniu skargi. Ani wejście w życie dnia 1 stycznia 2004 r. Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani dostęp do maszyny elektrycznej, nie spowodowały ustania niemożności dotrzymania terminu do wniesienia skargi ; żaden ze wskazywanych przez W. S.czynników nie uprawdopodobnił zatem, że przez cały ten czas od 31 października 2003 r. do 27 lutego 2004 r. Skarżący z przyczyn przez siebie niezawinionych, nie mógł wnieść skargi do Sądu Administracyjnego. Skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Wobec powyższego na podstawie art.86 § 1 u p s a Sąd odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi. Na podstawie art.85 w związku z art.58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153/02/1270 ) skargę jako spóźnioną należało odrzucić. /-/ M.Dybowski