IV SA/Po 358/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-08-21

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której sytuacja materialna uniemożliwia opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony i wymaga od wnioskodawcy wykazania obiektywnej niemożności zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu.
Stan faktyczny
Po uchyleniu przez WSA w Poznaniu decyzji dotyczącej uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wskazał na trudną sytuację materialną, utrzymując się z wynagrodzenia konkubiny i ponosząc znaczne wydatki, w tym alimenty na własne dziecko. Sąd ocenił jego sytuację materialną jako uniemożliwiającą opłacenie pełnomocnika z wyboru.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 czerwca 2018r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. G. z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań. Skarżący po doręczeniu mu uzasadnienia wyroku, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w uzasadnieniu którego podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z konkubiną i jej córką, nie ma żadnego majątku, nie pracuje i nie pobiera zasiłku z MOPR, a źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę konkubiny wynoszące ([...] zł.) i alimenty na jej córkę ([...] zł.). Opisując wydatki wnioskodawca ujawnił alimenty na własne dziecko ([...] zł.), czynsz ([...] zł.) i opłaty za media ([...] zł.). Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu faktu, iż skarżący utrzymuje się wraz z konkubiną i jej córką z kwoty [...]zł., stwierdzić należy, że zalicza się on do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło