IV SA/Po 358/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-10-23
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną, jeśli ograniczył się jedynie do udzielenia ustnej porady prawnej i nie podjął dalszych czynności procesowych?Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu nie przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną, jeśli jego czynności ograniczyły się do ustnej porady prawnej i nie podjął on dalszych czynności procesowych, takich jak złożenie skargi kasacyjnej lub sporządzenie opinii o braku podstaw do jej wniesienia. Wynagrodzenie przysługuje jedynie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, a ciężar wykazania tego spoczywa na pełnomocniku.Stan faktyczny
Po uchyleniu przez WSA decyzji organów obu instancji w sprawie dłużnika alimentacyjnego, skarżącemu ustanowiono adwokata z urzędu. Pełnomocnik poinformował skarżącego o ustanowieniu go, udzielił ustnej porady prawnej i ustalił, że skarżący nie zamierza wnosić środka zaskarżenia. Na tej podstawie pełnomocnik uznał, że wyczerpał zakres czynności i złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną. Referendarz sądowy odmówił przyznania kosztów, uznając, że pomoc prawna nie została faktycznie udzielona.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018r. wniosku adwokata B. S. z dnia [...] października 2018r. w przedmiocie zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań postanawia odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] czerwca 2018r. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. G. z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] w przedmiocie uznawania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2018 r., ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu, którego Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła w osobie adwokata B. S..
Pismem z dnia 10 października 2018r. adwokat B. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik poinformował, że po wnikliwej analizie dokumentacji i stanu sprawy wystosował do skarżącego pismo informujące o ustanowieniu pełnomocnikiem z prośbą o kontakt. Pełnomocnik wskazał także, że w trakcie rozmowy telefonicznej udzielił skarżącemu porady prawnej i ustalił, że skarżący nie dąży do wniesienia środka zaskarżenia o wydanego w sprawie wyroku. Na tej podstawie pełnomocnik stwierdził, że wyczerpał katalog czynności jakie można podjąć w sprawie w ramach przedmiotowego postępowania.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 - dalej P.p.s.a.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Podkreślić, należy, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, o którym mowa w art. 250 p.p.s.a., otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem stronie pomocy prawnej. Pomoc prawna powinna przybrać wymiar realny, a ciężar wykazania, że została faktycznie udzielona stronie spoczywa na pełnomocniku (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, i z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II FZ 515/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317). W świetle powyższego, stwierdzić należy, że przyznanie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy wynagrodzenia nie może odbywać się mechaniczne, lecz poprzedzone być musi oceną okoliczności faktycznych konkretnej sprawy w celu ustalenia, czy podjęte przez niego czynności stanowią faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej. Referendarz sądowy bowiem, w tym zakresie, odpowiada za zasadność i legalność wydatkowania środków publicznych.
W rozpoznawanej sprawie wyznaczony adwokat z urzędu ograniczył się do udzielenia skarżącemu ustnej porady prawnej, nie składając skargi kasacyjnej ani opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Ma to tyle istotne znaczenie, iż §21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz. 1714) w postępowaniu w II instancji przewiduje przyznanie wynagrodzenia za wymienione w nim czynności podjęte w imieniu skarżącego, których jak wskazano wyżej pełnomocnik nie wykonał.
Oceniając zatem nakład pracy adwokata B. S. uznano, że nie należy mu się wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej z urzędu. Sam fakt wyznaczenia adwokata pełnomocnikiem z urzędu bez podjęcia przez niego czynności procesowych w imieniu reprezentowanego, nie daje podstaw do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzeczono, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło