IV SA/Po 36/05

WyrokWSA w Poznaniu2005-04-07

Skład orzekający: Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił dowody, odmawiając przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie sprzeczności między pierwszymi wyjaśnieniami wnioskodawcy a późniejszymi zeznaniami świadków i uzupełnieniami wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył zasady rzetelnej i swobodnej oceny dowodów (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), odmawiając przyznania uprawnień kombatanckich wyłącznie na podstawie rzekomej sprzeczności między pierwszymi wyjaśnieniami wnioskodawcy a późniejszymi dowodami. Sąd uznał, że nie można przyjmować, iż najbardziej wiarygodne są wyjaśnienia wnioskodawców zawarte w pierwszych pismach, zwłaszcza gdy informacje o przesłankach przyznania uprawnień są często uzyskiwane w późniejszym okresie. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na fakt, że w podobnej sprawie dotyczącej siostry wnioskodawcy, organ uznał te same okoliczności za udowodnione.
Stan faktyczny
Wnioskodawca E. S. F. ubiegał się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Łodzi. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania uprawnień, uznając zeznania świadków za sprzeczne z pierwszymi wyjaśnieniami wnioskodawcy. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wnioskodawca w skardze powtórzył zarzuty odwołania, podnosząc dodatkowo, że jego siostra otrzymała uprawnienia kombatanckie w podobnej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. F. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2004r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] stycznia 2004r., nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych /-/ J. Stankowski MW Decyzją z dnia [...] I 2004 r., nr [...], na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 97.142.950 ze zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił E. F. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Łodzi na ul. Żeligowskiego 41. Organ nie dał wiary zeznaniom świadków, które Wnioskodawca przedstawił na potwierdzenie wskazywanej okoliczności, gdyż - zdaniem organu - zeznania te stoją w sprzeczności z relacją E. F., zawartą w piśmie skierowanym do Urzędu z dnia [...] V 2003 r. W piśmie tym Wnioskodawca podał, że po wysiedleniu w 1940 r. z miejscowości Jarząbkowo, przebywał on z rodziną u państwa F., a potem w Rogoźnie Wlkp. i Nieszawce. W odwołaniu od powyższej decyzji E. F. wskazał, że pismo z dnia [...] V 2003 r. miało jedynie formę zapytania dotyczącego możliwości uzyskania uprawnień kombatanckich i nie zawierało wszystkich przeżyć Odwołującego się z okresu okupacji. O warunkach otrzymania tych uprawnień E. F. dowiedział się dopiero z pisma z dnia [...] VII 2003r. Odwołujący się stwierdził, że obydwaj powołani przez niego świadkowie posiadają zaświadczenia o pobycie w obozie i mają przyznane uprawnienia kombatanckie z tego tytułu. Ponadto przedstawił zeznania trzeciego świadka na okoliczność potwierdzenia wydarzeń po powrocie jego rodziny do Jarząbkowa. Decyzją z dnia [...] XI 2004 r., nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, powtarzając zawartą w niej argumentację. W skardze E. F. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu, podnosząc dodatkowo, że jego siostra - M. B. otrzymała uprawnienia kombatanckie decyzją z dnia [...] I 2004 r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Organ oparł się w sprawie na informacjach podanych przez Skarżącego w piśmie z dnia [...] V 2003 r., zatytułowanym "życiorys" twierdząc, że późniejsze uzupełnienia faktów dokonane przez Skarżącego, jak również zeznania przedstawionych przez niego świadków stoją w rażącej sprzeczności do stanu faktycznego, jaki można zrekonstruować o wspomniane pismo z [...] V 2003 r. Nie jest sporny w sprawie stan prawny. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 97.142.950 ze zm.) uprawnienia kombatanckie mogą być przyznane osobom, które przebywały w miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Jednocześnie, zgodnie z § 6 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 IX 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. nr 106, poz. 1154 ze zm.) do takich miejsc zaliczony został obóz w Łodzi, przy ul. Żeligowskiego 41/43. Z relacji zawartych w piśmie z dnia [...] V 2003 r. wynika, że rodzina Skarżącego została wysiedlona w 1940 r. "bez wskazania nowego miejsca zamieszkania", po czym została ona na parę dni przygarnięta przez państwa F. Następnie - według relacji Skarżącego - rodzina jego schroniła się u kuzynostwa R. w Rogoźnie Wlkp. Z kolei w dalszych pismach Skarżący wyjaśnił, iż zaraz po wysiedleniu rodzina została wywieziona do obozu przesiedleńczego w Łodzi, a dopiero potem szukała schronienia u państwa F. Te okoliczności potwierdzają też zeznania świadków. Jakkolwiek dziwne wydaje się, iż Skarżący nie wspomniał o tej okoliczności w życiorysie napisanym [...] V 2003 r., to jednak nie można dopatrzyć się w tych dwóch relacjach logicznej sprzeczności. Nie można co do zasady przyjmować, że najbardziej wiarygodne są wyjaśnienia wnioskodawców zawarte w pierwszych pismach, tym bardziej, że informacje o tym, z jakich tytułów i na podstawie jakich dokumentów przyznawane są uprawnienia, otrzymują oni często dopiero w późniejszym okresie. Skarżący nie musiał przecież wiedzieć w momencie wszczęcia postępowania, że akurat okoliczność przebywania w obozie przesiedleńczym ma decydujące znaczenie. Zdziwienie budzi ponadto fakt, że w innym postępowaniu, dotyczącym siostry Skarżącego, Kierownik Urzędu uznał za udowodnione te same okoliczności na podstawie zeznań tych samych świadków i przyznał uprawnienia kombatanckie decyzją z dnia [...] I 2004 r., nr [...]. Argumentacja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie przekonuje, a odmowę przyznania tych uprawnień w niniejszej sprawie, uzasadnioną jedynie treścią jednego pisma (wobec istnienia trzech innych ważnych przesłanek potwierdzających wywody Skarżącego), należy uznać za naruszenie zasad rzetelnej i swobodnej oceny dowodów (art. 77 § 1 i art. 80 kpa.) Tym samym naruszono również art. 7 kpa. Wobec powyższego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200, w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), , orzeczono jak w sentencji. /-/ J. Stankowski MW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło