IV SA/Po 362/22
WyrokWSA w Poznaniu2022-07-06
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Maciej Busz, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja separatora substancji ropopochodnych w myjni samochodowej, która odprowadza ścieki do gminnej kanalizacji sanitarnej, stanowi "instalację do oczyszczania ścieków przemysłowych" w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co skutkowałoby obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Instalacja separatora substancji ropopochodnych w myjni samochodowej, odprowadzająca ścieki do gminnej kanalizacji sanitarnej, nie stanowi "instalacji do oczyszczania ścieków przemysłowych" w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dzieje się tak, ponieważ eksploatacja separatora nie powoduje "emisji" w technicznoprawnym znaczeniu, gdyż ścieki nie są wprowadzane bezpośrednio ani pośrednio do wody, gleby lub ziemi, lecz do instalacji będących własnością innych podmiotów (gminnej kanalizacji sanitarnej i oczyszczalni ścieków). W związku z tym, realizacja takiej inwestycji nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.Stan faktyczny
J. W. wniosła skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę myjni samochodowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności brak uzyskania decyzji środowiskowej dla inwestycji, która miała odprowadzać ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że separator substancji ropopochodnych w tej inwestycji nie wymagał decyzji środowiskowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2022 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z 01 kwietnia 2022 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski (dalej jako "Wojewoda" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z [...] stycznia 2022 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Zaskarżona decyzja Wojewody zapadła, jak wynika z jej uzasadnienia, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu [...] marca 2021 r. M. D. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "D. " (dalej jako "Wnioskodawca" lub "Inwestor") wystąpił do Starosty [...] (zwanego dalej "Starostą" lub "organem I instancji") z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę myjni samochodowej trzystanowiskowej wraz z wiatą, kontenerem technicznym oraz pozostałą infrastrukturą towarzyszącą w zabudowie usługowej, według projektu wielokrotnego zastosowania, na działce nr [...] w miejscowości T., gm. K.. Ustalono, że obszar oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej w skrócie "p.b.") obejmuje działkę, na której przewidziana została inwestycja, oraz działkę sąsiednią nr [...] (stanowiącą własność J. W.).
Pismem z [...] marca 2021 r. Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie.
W toku postępowania J. W. wniosła zastrzeżenia do ww. inwestycji. Z kolei organ I instancji licznymi postanowieniami nakładał na Inwestora obowiązki uzupełnienia braków wniosku oraz przedłużał terminy wykonania tych obowiązków
Przywołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2022 r. Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił Inwestorowi pozwolenia na budowę myjni samochodowej trzystanowiskowej wraz z wiatą, kontenerem technicznym według projektu wielokrotnego zastosowania typu "Trzystanowiskowa samoobsługowa myjnia samochodowa z jednym stanowiskiem odkrytym i kontenerem" oraz pozostałą infrastrukturą towarzyszącą w zabudowie usługowej na terenie położonym w miejscowości T., nr [...], gm. K., zapisanym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obręb [...]). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał w szczególności, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z decyzją Burmistrza Gminy K. z [...] stycznia 2021 r. znak: [...] o warunkach zabudowy (zwaną dalej "Decyzją WZ") oraz decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego - Wody Polskie z [...] listopada 2021 r. znak: [...] o udzieleniu na rzecz M. D. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, pochodzących z nowoprojektowanej myjni samochodowej na ww. terenie (zwanego dalej "Pozwoleniem wodnoprawnym").
Odwołanie od opisanej decyzji Starosty wniosła J. W. (dalej też jako "Skarżąca"), reprezentowana przez r.pr. K. N., która – zarzuciwszy:
I. naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. – przez naruszenie ogólnych zasad wyrażonych w ww. przepisach, w wyniku czego:
a) nie wyjaśniono istotnych okoliczności sprawy, w szczególności odnoszących się do konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (zwanej dalej "decyzją środowiskową") dla przedmiotowej inwestycji. Organ oparł się jedynie na prywatnym stanowisku rzeczoznawcy z [...] czerwca 2021 r., przedłożonym przez Inwestora, nie dokonując własnej oceny, a ponadto nie dokonując oceny z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, jak chociażby Pozwolenie wodnoprawne dotyczące wytwarzania ścieków przemysłowych szczególnie szkodliwych dla środowiska;
b) nie uzasadniono i nie przeprowadzono w decyzji analizy faktycznej i prawnej, dlaczego inwestycja w zakresie objętym pozwoleniem na budowę nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej oraz nie przedstawiono analizy i wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiadujące, mimo że Skarżąca od samego początku wyrażała sprzeciw, bo jej działka graniczy bezpośrednio z planowaną inwestycją, gdzie dodatkowo na jej nieruchomości znajduje się plac zabaw dla dzieci;
2. art. 10 § 1 oraz art. 8 § 1 k.p.a. przez naruszenie zasady równego traktowania stron postępowania i niezapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, gdyż organ zawiadomieniem z [...] stycznia 2022 r. wyznaczył stronie postępowania jedynie 5-dniowy termin do złożenia uwag i zastrzeżeń, a Skarżąca dopiero [...] stycznia 2022 r. uzyskała możliwość od organu prowadzącego postępowanie zapoznania się z aktami sprawy, zatem została pozbawiona możliwości złożenia uwag i zastrzeżeń do decyzji, albowiem już [...] stycznia 2022 r. została wydana skarżona decyzja Starosty;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 10 września 2019 r. (Dz. U. poz. 1839; dalej jako "rozporządzenie RM") – przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej, podczas gdy ścieki odprowadzone za pomocą studzienek ściekowych oraz przyłączy wykonanych z rur PCV do separatora substancji ropopochodnej wraz z osadnikiem będą zawierać substancję szczególnie szkodliwe dla środowiska
– wniosła o uchylenie skarżonej decyzji Starosty w całości i wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, ewentualnie uchylenie skarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Utrzymując w mocy decyzję Starosty z [...] stycznia 2022 r. – przywołaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2022 r. – Wojewoda wyjaśnił w pierwszej kolejności, że mając na względzie treść art. 26 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471; zwanej dalej w skrócie "zm.p.b.2020") oraz fakt, że Inwestor załączył do wniosku 4 egzemplarze projektu budowlanego sporządzonego na podstawie przepisów dotychczasowych, to zgodnie z art. 27 zm.p.b.2020 do przedmiotowego zamierzenia budowlanego należy stosować przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym. Dalej Wojewoda – przytoczywszy treść odnośnych przepisów prawa – wskazał, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie myjni samochodowej trzystanowiskowej wraz z wiatą, kontenerem technicznym oraz pozostałą infrastrukturą towarzyszącą w zabudowie usługowej na działce nr [...] w miejscowości T., gm. K.. Działka ta jest objęta ostateczną Decyzją WZ wydaną dla takiej inwestycji. Z opisu technicznego do projektu zagospodarowania działki (s. 26 projektu budowlanego) wynika, że ścieki sanitarne (technologiczne) z płyty myjni samochodowej oraz wody opadowe i roztopowe z terenów utwardzonych narażonych na zanieczyszczenie, odprowadzane będą za pomocą studzienek ściekowych oraz przyłączy wykonanych z rur PVC, prowadzonych ze spadkiem do separatora substancji ropopochodnych wraz z osadnikiem [...], a następnie do gminnej kanalizacji sanitarnej. Wojewoda zaznaczył, że zdaniem Skarżącej ów separator (służący do podczyszczania ścieków przemysłowych przed ich wprowadzeniem do kanalizacji sanitarnej) jest "instalacją" w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973, ze zm.) jako stacjonarne urządzenie techniczne, co automatycznie stanowi instalację do oczyszczania ścieków przemysłowych w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia RM. Natomiast zdaniem Wojewody nie każda instalacja w rozumieniu Prawa ochrony środowiska wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, ale tylko taka, która została wprost wymieniona w rozporządzeniu RM. Skoro w katalogu przedsięwzięć wymienionych w tym rozporządzeniu ustawodawca nie umieścił myjni samochodowej, ani separatora substancji ropopochodnych – co jest zrozumiałe, bowiem nie są to obiekty (urządzenia), których głównym zadaniem jest oczyszczanie ścieków przemysłowych – to nie ma podstaw do podzielenia stanowiska Skarżącej. Ponadto z treści Pozwolenia wodnoprawnego (zob. pkt III ppkt 2) wynika, że separator koalescencyjny jest urządzeniem oczyszczającym ścieki, a nie odrębną instalacją do oczyszczania ścieków przemysłowych w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia RM. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki formalnoprawne, ani związane z funkcją separatora, bądź samej myjni samochodowej, kwalifikujące je do urządzeń, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji środowiskowej (por. wyrok WSA z 28.09.2021 r. sygn. akt II SA/Bk 869/20).
Dalej Wojewoda zaznaczył, że zaskarżona decyzja została wydana po upływie wyznaczonego dla stron postępowania, zawiadomieniem z [...] stycznia 2022 r., 5-dniowego terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Poza tym organ II instancji zawiadomieniem z [...] marca 2022 r. również poinformował strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, z czego jednak strony nie skorzystały. Ponadto Wojewoda podzielił stanowisko Starosty, że przedmiotowa inwestycja zgodna jest z Decyzją WZ oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, ze zm.), a także nie wpłynie negatywnie na interes osób znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu oraz interes osób trzecich. Dokumentacja projektowa została wykonana przez osoby uprawnione zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ponadto inwestorzy wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę złożyli stosowne załączniki, wynikające z art. 33 ust. 2 p.b., w tym m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W podsumowaniu organ II instancji stwierdził, że nie znalazł podstaw, aby przedmiotowa była niezgodna z art. 35 ust. 1-3, art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 4 p.b.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Wojewody, J. W., reprezentowana przez r. S. – zarzuciwszy zaskarżonej decyzji naruszenie art. 10 k.p.a., a decyzjom obu instancji naruszenie art. 71 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 2373, ze zm.), a także § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia RM – wniosła o:
1) uchylenie obu zaskarżonych decyzji;
2) przekazanie sprawy Staroście do ponownego rozpoznania;
3) rozpatrzenie niniejszej skargi na rozprawie oraz
4) orzeczenie o kosztach postępowania, w tym i o kosztach zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi jej autor wytknął, że organ II instancji nie zawiadomił Skarżącej o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Ponadto podtrzymał zarzuty odwołania, że organ bezzasadnie przyjął, iż inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej, oparł się bezrefleksyjnie o prywatną opinię rzeczoznawcy wynajętego przez Inwestora, a pominął Pozwolenie wodnoprawne, zgodnie z treścią którego ścieki wytwarzane na nieruchomości to ścieki przemysłowe, które będą zawierać substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Tym samym – zdaniem strony skarżącej – separator substancji ropopochodnych, stanowiący nieodzowny element przedmiotowej myjni samochodowej, stanowi sam w sobie instalację do oczyszczania ścieków przemysłowych. Autor skargi zaznaczył, że prawodawca w § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia RM nie posłużył się nazwą żadnego konkretnego urządzenia, lecz zbiorczą i przez to abstrakcyjną nazwą urządzeń ze wskazaniem cech charakterystycznych. Dlatego znaczenia nie ma to, że separator nie został osobno wymieniony w ww. przepisie, lecz fakt, że stanowi on urządzenie, które ma służyć do oczyszczania ścieków przemysłowych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. poz. 1311) – jako szczególnie szkodliwych dla środowiska.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z [...] czerwca 2022 r. (k. 25 akt sądowych) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z [...] czerwca 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 3 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z [...] czerwca 2022 r.
Przystępując do rozpoznania skargi w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w tej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonawszy tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 01 kwietnia 2022 r. ([...]) – utrzymującej w mocy decyzję nr [...] Starosty [...] z [...] stycznia 2022 r. ([...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu M. D. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą "D. " pozwolenia na budowę myjni samochodowej trzystanowiskowej wraz z wiatą, kontenerem technicznym oraz pozostałą infrastrukturą towarzyszącą w zabudowie usługowej na działce nr ewid. [...] w miejscowości T. (gmina K. ) – Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa. W szczególności – w ocenie Sądu – organy obu instancji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań.
Jest to tym bardziej uzasadnione, że w świetle stanowisk procesowych stron okoliczności faktyczne prawnie relewantne w kontrolowanej sprawie – w tym fakt, że ścieki z płyty projektowanej myjni samochodowej oraz wody opadowe i roztopowe z jej terenów utwardzonych odprowadzane będą za pomocą studzienek ściekowych oraz przyłączy wykonanych z rur PVC, prowadzonych ze spadkiem do separatora substancji ropopochodnych wraz z osadnikiem [...], a następnie do gminnej kanalizacji sanitarnej – nie były pomiędzy stronami sporne. Spór dotyczył jedynie ich prawnej kwalifikacji, a ściślej: tego, czy ów separator powinien zostać uznany za "instalację do oczyszczania ścieków przemysłowych" w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 10 września 2019 r. (Dz. U. poz. 1839; w skrócie "rozporządzenie RM"), której realizacja wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, z późn. zm., w skrócie "u.u.i.ś.").
Pozostając jednak jeszcze przy kwestiach procesowych, wypada w tym miejscu odnieść się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia "przepisu art. 10 k.p.a."
Artykuł ten w § 1 stanowi, że: "Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań".
Zarzut naruszenia wskazanej regulacji okazał się chybiony.
Po pierwsze, wbrew twierdzeniom autora skargi, organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji poinformował strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego – zawiadomieniem z [...] marca 2022 r. (k. 10 akt adm. II inst.). Pismo to zostało doręczone ówczesnemu pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] marca 2022 r. (k. 13 akt adm. II inst.).
Po drugie, trafnie wskazuje się w orzecznictwie, że "naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, i które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji z tego powodu, to naruszenie uprawnień strony, które powoduje, że wydana została decyzja o odmiennej treści niż gdyby została wydana po przedstawieniu swojego stanowiska przez stronę" (zob. wyrok NSA z 22.10.2021 r., II OSK 3302/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). Tego rodzaju naruszenie należy oceniać z punktu widzenia ewentualnego uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Strona skarżąca, powołując się na zaniedbania organu w zakresie wykonywania obowiązków informacyjnych w toku postępowania, powinna więc wykazać, jakiej konkretnie czynności z tego powodu nie dokonała, jakich argumentów nie podniosła i jak wpłynęło to na wynik sprawy (por. wyroki NSA: z 01.03.2022 r., II GSK 2664/21, z 24.06.2022 r., II GSK 329/19; CBOSA).
W kontrolowanej sprawie strona skarżąca w skardze zasadniczo powieliła, mutatis mutandis, zarzuty odwołania. Zarazem jednak nadal nie przedstawiła "prywatnej opinii biegłego rzeczoznawcy w zakresie konieczności uzyskania decyzji środowiskowej dla planowanej inwestycji", której opracowywanie i przedłożenie zapowiedziała w odwołaniu. Poza tym autor skargi nie przedstawił żadnego wywodu, czy w ogóle – a jeśli tak, to w jaki sposób – zarzucane naruszenie art. 10 k.p.a. (notabene bez doprecyzowania, o jaki konkretnie przepis tego artykułu chodzi: § 1, § 2 czy § 3) mogło wpłynąć na wynik sprawy. Zamiast tego poprzestał na błędnej i w istocie pleonastycznej konstatacji, że "[j]est to naruszenie przepisów postępowania, które stanowi samoistną podstawę wzruszenia decyzji administracyjnej – jako wydanej z naruszeniem prawa".
Po trzecie, jest poza sporem, że strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego niejednokrotnie zapoznawała się z aktami sprawy oraz brała w tym postępowaniu aktywny udział (vide chociażby zgłaszane przez nią uwagi i zastrzeżenia z [...] kwietnia 2021 r. oraz z [...] maja 2021 r. – k. 197 oraz k. 226 akt adm. I inst.).
Wszystko to prowadzi do wniosku, że wbrew zarzutowi skargi, w kontrolowanej sprawie nie sposób dopatrzyć się naruszenia przez organy "art. 10 k.p.a.", a już na pewno nie takiego naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do oceny drugiego z zarzutów skargi – naruszenia prawa materialnego – należy zauważyć, że materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły, zasadnie, przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333; w skrócie "p.b.") w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r. – kiedy to weszła w życie obszerna i gruntowna nowelizacja Prawa budowlanego dokonana ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471; w skrócie "zm.p.b.2020"), zmieniająca w istotnym zakresie treść poszczególnych unormowań i/lub ich numerację – mimo że decyzje te zostały wydane już po tym dniu. Inwestor skorzystał bowiem z możliwości, jaką dawał przepis przejściowy art. 26 zm.p.b.2020, w myśl którego: "W terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę albo wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, albo zgłoszenia budowy może dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym". W konsekwencji – jak stanowi art. 27 ust. 1 pkt 1 zm.p.b.2020 – do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych w przypadkach, o których mowa w art. 25 i art. 26, przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 zm.p.b.2020 (tj. m.in. ustawy Prawo budowlane) stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
W myśl art. 35 ust. 1 p.b. (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r., tak jak i pozostałe przytaczane w dalszej części uzasadnienia przepisy p.b.): "Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7".
Spór w kontrolowanej sprawie sprowadza się w istocie do oceny prawidłowości stanowiska organów odnośnie do zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, a ściślej – co do tego czy dla projektowanej inwestycji wymagane było (jak twierdzi Skarżąca), czy nie (jak uznały organy) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 u.u.i.ś. W myśl powołanego przepisu (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r., tak jak i pozostałe przytaczane w dalszej części uzasadnienia przepisy u.u.i.ś. – zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 15 zm.p.b.2020) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. W myśl zaś art. 71 ust. 2 u.u.i.ś. uzyskanie takiej decyzji jest wymagane m.in. dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 2).
Na podstawie art. 60 u.u.i.ś. wydane zostało rozporządzenie RM, które w § 3 określiło katalog przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z § 3 pkt 80 tego rozporządzenia do takich przedsięwzięć zalicza się "instalacje do oczyszczania ścieków przemysłowych z wyłączeniem instalacji, które nie powodują wprowadzania do wód lub urządzeń ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. poz. 1311)".
Zdaniem strony skarżącej taką "instalację do oczyszczania ścieków" stanowi, wchodzący w skład przedmiotowej inwestycji, separator substancji ropopochodnych (separator koalescencyjny).
Odmienne stanowisko w tej kwestii zajęły organy obu instancji. Uzasadniając je, Wojewoda powołał się w motywach zaskarżonej decyzji na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 września 2021 r. o sygn. akt II SA/Bk 869/20 (CBOSA), w którym sąd ten stwierdził, że "akceptuje jako zgodne z prawem stanowisko Wojewody, iż myjnia samochodowa nie została wymieniona w ww. rozporządzeniu jako przedsięwzięcie mogące znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji nie było podstaw do formułowania wobec inwestora obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Nietrafnie też zarzuca skarżący, iż skoro przewidziany w projekcie separator koalescencyjny (służący do podczyszczania ścieków przemysłowych przed ich wprowadzeniem do kanalizacji sanitarnej) jest instalacją w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (...) jako stacjonarne urządzenie techniczne, to automatycznie stanowi instalację do oczyszczania ścieków przemysłowych w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia z 10 września 2019 r. Nie każda instalacja w rozumieniu p.o.ś. wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, ale tylko taka, która została wprost wymieniona w rozporządzeniu z 10 września 2019 r. Skoro w katalogu przedsięwzięć wymienionych w tym rozporządzeniu ustawodawca nie umieścił z urzędu myjni samochodowej ani separatora substancji ropopochodnych – co jest zrozumiałe, bowiem nie są to obiekty (urządzenia), których głównym zadaniem jest oczyszczanie ścieków przemysłowych – nie ma podstaw do podzielenia stanowiska skarżącego".
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, przytoczona argumentacja, choć prowadzi do poprawnego wniosku, to jednak wymaga pewnego doprecyzowania. Trafnie bowiem zauważono w skardze, że sam fakt, iż w analizowanym rozporządzeniu RM nie została wymieniona expressis verbis myjnia samochodowa ani separator substancji ropopochodnych nie wystarcza jeszcze do uznania, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie może zostać zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jako np. wykazujące cechy wspomnianej instalacji do oczyszczania ścieków przemysłowych, o jakiej mowa w § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia RM. Kluczowe znaczenie ma w tym kontekście właściwy sposób rozumienia takiej instalacji (uchwycenie jej konstytutywnych cech).
Nie ulega wątpliwości, że przede wszystkim musi to być "instalacja" w znaczeniu przyjętym w podstawowej dla dziedziny ochrony środowiska ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973, z późn. zm.; w skrócie "p.o.ś."). Stosownie do art. 3 pkt 6 tej ustawy przez "instalację" rozumie się:
"a) stacjonarne urządzenie techniczne,
b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu,
c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami,
których eksploatacja może spowodować emisję".
Z kolei pod pojęciem "emisji" należy rozumieć – zgodnie z definicją legalną tego określenia zamieszczoną w art. 3 pkt 4 p.o.ś. – "wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza, wody, gleby lub ziemi:
a) substancje,
b) energie, takie jak ciepło, hałas, wibracje lub pola elektromagnetyczne".
Na tym tle normatywnym należy zauważyć, że w kontrolowanej sprawie – co zgodnie stwierdziły organy, jak i przyznała sama Skarżąca – "ścieki przemysłowe powstające z użytkowania myjni samochodowej odprowadzane będą za pomocą studzienek ściekowych oraz przyłączy wykonanych z rur PCV do separatora substancji ropopochodnych wraz z osadnikiem a następnie do gminnej kanalizacji sanitarnej", gdzie następnie – co Skarżąca już w swych wywodach pominęła, a co wyraźnie zaakcentował Starosta w motywach decyzji z [...] stycznia 2022 r. – "będą one podlegać oczyszczeniu w gminnej oczyszczalni ścieków". Wypada przy tym podkreślić, że skoro wspomniana gminna kanalizacja sanitarna oraz gminna oczyszczalnia ścieków należą do innego podmiotu niż Inwestor mający władać spornym separatorem koalescencyjnym – co jasno wynika choćby z Pozwolenia wodnoprawnego uzyskanego przez Inwestora dla przedmiotowej inwestycji (tj. z decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. z [...] listopada 2021 r. znak: [...]) – to nie tworzą one jednej "instalacji" w rozumieniu art. 3 pkt 6 lit. b p.o.ś.
W konsekwencji należy stwierdzić, że separator koalescencyjny nie może zostać uznany za instalację do oczyszczania ścieków przemysłowych, o jakiej mowa w § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia RM, już z tego względu, że nie stanowi on "instalacji" w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.o.ś., gdyż jego eksploatacja nie spowoduje "emisji" w technicznoprawnym znaczeniu określonym w art. 3 pkt 4 p.o.ś. Substancje odprowadzane z ww. separatora nie będą bowiem wprowadzane – bezpośrednio ani pośrednio (tj. za pomocą innych urządzeń lub budowli należących do Inwestora) – do wody, gleby lub ziemi, lecz do instalacji będących własnością innych podmiotów (do gminnej kanalizacji sanitarnej, a następnie do gminnej oczyszczalni ścieków). I to eksploatacja tych instalacji może stanowić dopiero źródło emisji, o jakiej mowa w art. 3 pkt 4 p.o.ś.
Podobny, acz bardziej skrótowo ujęty pogląd został wyrażony w, przedłożonym przez Inwestora, "Stanowisku w sprawie..." z [...] czerwca 2021 r. autorstwa mgra inż. R. M., w którym czytamy (w pkt 3), że: "Myjnia samoobsługowa pojazdów nie posiada instalacji do oczyszczania ścieków przemysłowych według definicji w art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (...). Jedynym standardowym elementem wyposażenia jest separator substancji ropopochodnych, którego eksploatacja nie powoduje emisji. Ścieki przedmiotowej myjni za porozumieniem z Zakładem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w K. zostaną odprowadzone do kanalizacji gminnej i będą podlegać oczyszczeniu w gminnej oczyszczalni ścieków" (k. 262 akt adm. I inst.).
Wbrew zarzutom strony skarżącej, organy nie oparły swego stanowiska w analizowanej kwestii wyłącznie i bezkrytycznie na ww. opracowaniu eksperckim, lecz przeprowadziły w tym zakresie własne rozumowanie – czemu zwłaszcza organ II instancji dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Niepozbawiona znaczenia jest przy tym również okoliczność, że skarżone pozwolenie na budowę zostało poprzedzone, wydanymi także w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji: ww. Pozwoleniem wodnoprawnym Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. oraz Decyzją WZ (tj. decyzją Burmistrza Gminy K. o warunkach zabudowy z [...] stycznia 2021 r.; znak: [...]). Albowiem każdy z organów wydających te decyzje zobligowany był rozważyć we własnym zakresie, czy przedmiotowe przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – co już wynika z następujących przepisów:
- art. 407 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233 z późn. zm.; w skrócie "p.w."), zgodnie z którym do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dołącza się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli jest wymagana;
- art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś., w myśl którego wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
A skoro – jak można wnosić z treści Pozwolenia wodnoprawnego oraz Decyzji WZ – żaden z wydających te decyzje organów nie zażądał przedłożenia przez Inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to można przyjąć, że także w ich ocenie przedmiotowa inwestycja nie wymagała uprzedniego uzyskania takiej decyzji, a więc nie zaliczała się do przedsięwzięć mogących co najmniej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wniosek ten dotyczy zwłaszcza Burmistrza Gminy K., którego Decyzja WZ odnosiła się do tak samo określonego przedsięwzięcia ("budowa myjni samochodowej trzystanowiskowej..."), co sporne pozwolenie na budowę (podczas gdy Pozwolenie wodnoprawne, dotyczyło, literalnie rzecz biorąc, "szczególnego korzystania z wód").
Wszystko to uprawnia do wniosku o niezasadności zarzutów skargi.
Niezależnie od powyższego Sąd – niezwiązany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.) – nie stwierdził również wystąpienia przy wydaniu zaskarżonej decyzji innych naruszeń prawa, niepodniesionych przez stronę skarżącą.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło