IV SA/Po 364/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-10-17

Skład orzekający: Józef Maleszewski, Monika Świerczak, Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, mimo że strona skarżąca wskazała świadków i dowody, które nie zostały w pełni zweryfikowane?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady praworządności i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie podejmując wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności organ nie ustosunkował się do wniosków dowodowych strony dotyczących przesłuchania wskazanych świadków (J. M., Z. M.) oraz nie zweryfikował w Instytucie Pamięci Narodowej informacji o współpracy skarżącego z M. G., co skutkowało przedwczesnym i niekompletnym ustaleniem stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżący K. P. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ odmówił przyznania statusu, wskazując na brak dowodów potwierdzających spełnienie przesłanek z ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz negatywne stanowisko Instytutu Pamięci Narodowej. Skarżący podniósł, że organ nie zweryfikował wskazanych przez niego świadków (J. M., Z. M.) oraz współpracy z M. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu niekompletnego materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Monika Świerczak Asesor Sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego K. P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Szef Urzędu do Spraw [...] decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] października 2018 r. Nr [...] Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia [...] marca 2019 r. uzupełnionym następnie [...] czerwca 2018 r. K. P. wniósł o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Skarżący, jako świadka wskazał J. M., podając jego dokładny adres. We wniosku Skarżący podał, że do "[...]" wstąpił w 1980 r. i wraz z J. M. "działał w [...]" do 1989 r. Skarżący wskazał, że był prześladowany. Do akt złożono świadectwo pracy z [...] lipca 1977 r. dokumentujące fakt zatrudnienia K. P. w okresie o [...] lipca 1975 r. do [...] lipca 1977 r. w Przedsiębiorstwie [...] na stanowisku [...] (k. 17 akt adm.). Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. wezwano Skarżącego do przesłania dokumentów, zeznań świadków i innych dowodów mogących potwierdzić fakt jego antykomunistycznej działalności (k. 29 akt adm.). Pismem datowanym na [...] lipca 2018 r., które wpłynęło do organu [...] sierpnia 2018 r. K. P. wyjaśnił, że wszystkie dokumenty już przekazał organowi. Skarżący podał, że "roznosił ulotki" oraz "przekazywał prawdę o [...]" (k.32 akt adm.). Szef Urzędu [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 ust 1 w związku z art. 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 690, dalej u.d.o.a.) odmówił K. P. (dalej również jako: "Skarżący") potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu wyjaśniono, że Skarżący złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Wyjaśniono, że przesłanką formalną do wydania decyzji merytorycznej w takich sprawach, na podstawie art. 5 ust. 3 u.d.o.a., jest przedstawienie dowodów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 oraz decyzji administracyjnej Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej zwanego "Prezesem IPN") w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie [...]. Wskazano ponadto, że Szef Urzędu potwierdza status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w przypadku, gdy przedstawiona przez wnioskodawcę okoliczność faktyczna spełnia przesłankę z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 u.d.o.a., czyli prowadzenia przez co najmniej 12 miesięcy działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce lub represje w postaci pobytu w więzieniu lub w areszcie, zwolnienie z pracy, pozbawienia możliwości wykonywania zawodu, itd., związane z prowadzeniem takiej działalności. Przy czym zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.o.a. do okresu 12 miesięcy, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.d.o.a., nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego, prowadzonej w okresie od dnia [...] sierpnia 1980 r. do dnia [...] grudnia 1981 r. Wskazano, że decyzją Prezesa IPN z dnia [...] czerwca 2018 r. IPN stwierdził, że K. P. nie był pracownikiem funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa i nie odnaleziono dowodów potwierdzających spełnienie warunków wymienionych w art. 2 lub 3 u.d.o.a. w odniesieniu do Skarżącego. W czasie postępowania administracyjnego organ zapytał, na podstawie art. 5 ust. 5 u.d.o.a., Instytut Pamięci Narodowej o dowody potwierdzające spełnienie przez Skarżącego przesłanek z wskazanych powyżej artykułów, określających działalność i represje będące podstawą do potwierdzenia statusu wynikającego u.d.o.a. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. IPN stwierdził, że w zasobach archiwalnych tejże instytucji nie odnaleziono dokumentów spełniających wymogi art. 2 lub art. 3 u.d.o.a. W tej sytuacji stwierdzono, że przedstawione przez Skarżącego okoliczności nie spełniają przesłanek z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 u.d.o.a. Spełnienia przez Skarżącego przesłanek opisanych w art. 2 ust. 1 oraz art. 3 u.d.o.a. nie potwierdził również Instytut Pamięci Narodowej. Mając powyższe na uwadze organ I instancji na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.o.a. odmówił Skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej ze względów politycznych. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł K. P. wskazując, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem. Podkreślił, że jego czynna działalność jako działacza [...] obejmowała czas strajków w [...]. Działalnością kierował M. G., który – jak podano w piśmie z [...].11.2018 r. (k. 45 akt adm.) – kierował działalnością i podobnie – jak Skarżący – został represyjnie zwolniony z pracy. Skarżący wskazał też na [...] W. R. z którym współpracował i który wraz z M. G. "kierowali do [...]". Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. Urząd do Spraw [...] zwrócił się do Oddziałowego Archiwum IPN w [...] o udzielenie informacji, czy zasobach archiwalnych dotyczących [...] W. R. znajdują się dokumenty potwierdzające prowadzenie działalności opozycyjnej przez Skarżącego (k. 49 akt adm.). Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. udzielono odpowiedzi o braku odnalezienia dokumentów potwierdzających współpracę K. P. z [...] W. R. (k. 52 akt adm.). Szef Urzędu do Spraw [...] decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] października 2018 r. Nr [...] W uzasadnieniu wyjaśniono, że wniosek Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy ponownie przytoczył treść art. 5 ust. 1 u.d.o.a. i wskazał, że Skarżący w toku postępowania przedłożył decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] czerwca 2018 r. w której stwierdzono, że Skarżący nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Decyzja Prezesa IPN potwierdza, iż w przypadku Skarżącego nie zachodzą przesłanki negatywne, co do przyznania przedmiotowego statusu jednakże nie potwierdza, iż strona spełnia przesłanki określone w art. 2 lub 3 u.d.o.a. Zgodnie z przepisem art. 2 u.d.o.a. działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia [...] stycznia 1956 r. do dnia [...] czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Według skarżącego jego działalność w latach 1980-1995 powinna być podstawą przyznania przez organ stosownych uprawnień. Wskazano, że organ zwrócił się do IPN o nadesłanie informacji na temat współpracy Skarżącego z [...] W. R., jednak kwerenda dokonana przez IPN zakończyła się wynikiem negatywnym. Wskazano, że Skarżący podniósł, że był zaangażowany w działalność opozycyjną, ale nie podał na czym miała ona polegać. W złożonej do Sądu skardze K. P. podniósł, że w dokumentacji akt sprawy znajdują się tylko ustalenia dotyczące [...] W. R.. Tymczasem, Skarżący zauważył, że wskazywał w postępowaniu na swoją współpracę z działaczem M. G., czego nie zweryfikowano. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w dniu [...] października 2019 r. stawił się K. P., który ponownie wskazał, że we wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji wskazywał nazwisko świadka J. M. i jego adres. Ponadto Skarżący wyjaśniał, że również telefonicznie zgłaszał organowi nazwisko świadka Z. M. i jego adres. Skarżący przedłożył Sądowi, oświadczenie Z. M. potwierdzające "czynny udział Skarżącego w agitacjach na rzecz [...] pod koniec lat 80-tych XX wieku". Skarżący wskazał, że jak podnosił w odwołaniu bezpośrednio współpracował z kierującym [...] w [...] Burmistrzem tego miasta M. G.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm. – dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw [...], który decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] października 2018 r. Nr [...] odmawiającą potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Podstawą prawną kontrolowanych decyzji są przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 690, dalej również jako: "u.d.o.a") oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej również jako: k.p.a.). Zgodnie z przepisem art. 2 u.d.o.a. działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia [...] stycznia 1956 r. do dnia [...] czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Według art. 3 u.d.o.a. osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia [...] stycznia 1956 r. do dnia [...] czerwca 1989 r. prowadziła określone enumeratywnie w ustawie działania lub doznała wymienionych w przepisie represji, t.j.: 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz.U. Nr 29, poz. 154, z późn.zm.) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz U. z 2014 r. poz. 1075), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e)została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W myśl art.4 u.d.o.a. status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie, która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa i co do której w archiwum IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zbieraniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.o.a. status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw [...] po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4. W kontrolowanej sprawie Skarżący złożył decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] czerwca 2018 r. w której stwierdzono, że Skarżący nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa (k. 19 akt adm.). Decyzja Prezesa IPN potwierdza, iż w przypadku Skarżącego nie zachodzą przesłanki negatywne, co do przyznania przedmiotowego statusu. Jednakże nie potwierdza też, że Skarżący spełnia przesłanki określone w art. 2 lub 3 u.d.o.a. Innymi słowy według organów obu instancji w przypadku Skarżącego nie występują przesłanki negatywne wykluczające przyznanie mu żądanego statusu, lecz nie wykazano przesłanek pozytywnych umożliwiających przyznanie mu tego statusu. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości, że nie występują przesłanki pozytywne umożliwiające przyznanie Skarżącemu wnioskowanego statusu. Ponieważ Skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających podleganie represjom organ zapytał, na podstawie art. 5 ust. 5 u.d.o.a., Instytut Pamięci Narodowej o dowody potwierdzające spełnienie przez Skarżącego przesłanek określonych w art.2 i art. 3 u.d.o.a. W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2018 roku IPN stwierdził, że w zasobach archiwalnych tejże instytucji brak jest dowodów na działalność lub represje z udziałem Skarżącego przewidzianych we wskazanych powyżej przepisach materialnych. Organ orzekając w I instancji zaskarżoną decyzję wydał opierając się na ustaleniach, że w IPN nie odnaleziono żadnych dokumentów potwierdzających przedstawione przez Skarżącego okoliczności. Stanowisko organu w ocenie Sądu nie zostało jednak należycie umotywowane a postępowanie dowodowe budzi wątpliwości. W przedmiotowej sprawie organ wydaje decyzję administracyjną (art. 5 ust. 1 u.d.o.a.). W art. 5 ust. 3 pkt 1 u.d.o.a. wskazano, że do wniosku dołącza się dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 i 3 u.d.o.a. Wskazuje to na nałożenie ciężaru wykazania istotnych okoliczności na wnioskodawcę. Jednakże fakt ten nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie administracyjne od obowiązku podejmowania działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zgodnie z regułami zawartymi w k.p.a. i uzasadnienia decyzji w sposób wskazany w art. 107 § 3 k.p.a. z zastosowaniem zasady przekonywania z art. 11 k.p.a., co w niniejszej sprawie przez organ zostało naruszone. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konkretyzację tej zasady wyrażają dalsze unormowania k.p.a., szczególnie rozdziału czwartego dotyczącego postępowania dowodowego. Celem postępowania dowodowego jest ustalenie prawdy odpowiadającej rzeczywistości. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W świetle art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że organ powinien dopuścić wszystkie dowody, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Zakres postępowania wyjaśniającego wyznacza treść przepisów prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie. Na ich podstawie organ ustala jakie okoliczności faktyczne są istotne dla rozstrzygnięcia i wymagają dowodzenia. Organ prowadzący postępowanie administracyjne ma obowiązek przeprowadzić wszystkie dowody, o które wnioskuje strona, jeżeli przedmiotem dowodu ma być okoliczność istotna dla sprawy, a żądanie nie dotyczy okoliczności stwierdzonych już innymi dowodami, wynika to jednoznacznie z treści art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. Przy czym, ustalenia IPN nie czyniły bezcelowym przeprowadzania dowodu wnioskowanego przez Skarżącego, tj. przesłuchania J. M.. Dokumenty urzędowe nie mają bezwzględnej mocy wiążącej. Przeczy temu jednoznacznie treść art. 76 § 3 k.p.a., który wprost wskazuje na możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych. Poza tym stwierdzenie, że "w zasobie IPN nie odnaleziono żadnych dokumentów spełniających wymogi art. 2 lub 3 ustawy" jest bardzo ogólnikowe. Jak wynika z akt sprawy K. P. już we wniosku z dnia [...] marca 2018 r. podał nazwisko i adres świadka w osobie J. M., który może potwierdzić charakter wykonywanej przez niego działalności opozycyjnej i doznanych represji (k.10v akt adm.). Jak podnosi Skarżący w złożonej skardze, do tego wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań wskazanego świadka organ się nie ustosunkował. W aktach sprawy brak jest również dokumentów potwierdzających, że (tak jak uczyniono to w odniesieniu do osoby [...] W. R.) organ zwracał się do IPN o nadesłanie informacji, czy w zasobach tego organu znajdują się dokumenty dotyczące działalności opozycyjnej J. M. i współpracy Skarżącego z nim. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono również dlaczego, pomimo wskazań Skarżącego, w ocenie organu bezcelowe było przeprowadzenie dowodu z zeznań tego świadka. Ponadto Skarżący w toku postępowania (pisma z dnia: [...].10.2018 r. - k. 39 oraz [...].11.2018 r. – k.45) wskazywał nazwisko nieżyjącego M. G.. W aktach sprawy brak jest również dokumentów potwierdzających, że organ zwracał się do IPN o nadesłanie informacji, czy w zasobach tego organu znajdują się dokumenty dotyczące działalności opozycyjnej M. G. i jego współpracy ze Skarżącym. Uwzględniając powyższe ponieważ materiał dowodowy zgromadzony dotychczas nie jest kompletny, dokonane przez organ ustalenia należy uznać za przedwczesne, gdyż wbrew wymogom art. 80 k.p.a. możliwości dowodowe nie zostały przez organ wyczerpane, co nie pozwala w sposób obiektywny ocenić ,czy dana okoliczność została, czy też nie została udowodniona. Jak podano wyżej możliwe było i jest nadal uzupełnienie materiału dowodowego m.in. poprzez przesłuchanie świadka J. M. i samego Skarżącego oraz weryfikację informacji, czy w zasobach IPN znajdują się dokumenty dotyczące działalności opozycyjnej M. G. i J. M. oraz współpracy Skarżącego z nimi. Na obecnym etapie Sąd uznaje, że materiał dowodowy jest niekompletny a stanowisko organu odmawiające przyznanie Skarżącemu statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej jest przedwczesne. Z przedstawionych powodów zaskarżona decyzja Szefa Urzędu podlega uchyleniu, o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, wobec niezasadnego zaniechania przeprowadzenia w toku postępowania dowodów i ich oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie dwukrotnie orzekał ten sam organ uchylenie jedynie decyzji organu z [...] lutego 2019 r. celem uzupełnienia materiału dowodowego jest wystarczające i nie narusza zasady dwuinstancyjności. Z uwagi na treść wyjaśnień złożonych przez Skarżącego przed Sądem rzeczą organu będzie również ustalenie w porozumieniu ze Skarżącym zasadności przesłuchania Z. M. i ocena wartości dowodowej tych ustaleń w sprawie zainicjowanej wnioskiem Skarżącego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w pkt 2 sentencji wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji uwzględni treść art. 153 p.p.s.a., będąc związanym dokonaną przez Sąd wykładnią powołanych przepisów, w szczególności zgodnie z wskazaniami Sądu podejmie czynności w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego i ponownie rozważy przesłanki do uzyskania przez Skarżącego statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło