IV SA/Po 366/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-07-02
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Donata Starosta, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy akta zakończonego postępowania przygotowawczego stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji, czy odmowa udostępnienia kserokopii części tych akt powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Akta zakończonego postępowania przygotowawczego jako całość nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dostęp do akt sprawy regulowany jest przepisami ustaw szczególnych (np. kpk, kpa), a nie ustawą o dostępie do informacji publicznej. Odmowa udostępnienia informacji publicznej lub umorzenie postępowania w tym zakresie powinno nastąpić w formie postanowienia, a nie decyzji, jeśli żądanie nie dotyczy informacji publicznej.Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie kserokopii części akt zakończonego postępowania przygotowawczego w sprawie zabójstwa. Prokurator Rejonowy odmówił udostępnienia, uznając akta za tajemnicę służbową i wskazując na trwające czynności w celu ustalenia sprawcy. Prokurator Okręgowy utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że akta jako całość nie są informacją publiczną, a odmowa powinna nastąpić w formie postanowienia, a nie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prokuratora Okręgowego oraz poprzedzającą ją decyzję Prokuratora Rejonowego. Zasądził od Prokuratora Okręgowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Wydawnictwa [...] w [...] na decyzję Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Prokuratora Okręgowego w [...] na rzecz skarżącego Wydawnictwa [...] w [...] kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013r., nr [...], Prokurator Rejonowy w [...], na podstawie art. 3 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm. - dalej nazywana udip ) - odmówił udzielenia "Wydawnictwu [...]" [...] w [...] (dalej zwanego wnioskodawcą lub skarżącym) informacji publicznej w zakresie udostępnienia kserokopii kart z akt śledztwa Prokuratury Rejonowej w [...], sygn. akt [...] w sprawie zabójstwa S. R.
Organ ustalił przy tym następujące fakty:
A. K. - właściciel "Wydawnictwa [...]" w [...] wnioskiem z dnia [...] października 2013r. (data wpływu [...].10.2013r.) zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w [...] o udostępnienie informacji publicznej w trybie udip - obejmującej udostępnienie akt śledztwa w sprawie zabójstwa S. R., której zwłoki znaleziono w lipcu 1990r. pod [...], prowadzonej pod sygn. [...]. Śledztwo to, wobec niewykrycia sprawcy(ów) przestępstwa, zostało prawomocnie umorzone. Wnioskodawca uzasadnił swój wniosek zamiarem opracowania artykułu prasowego poświęconego sprawie tego zabójstwa i zamieszczenie go na łamach jego nowopowstałego tygodnika. Strony zgodnie ustaliły termin udostępnienia akt [...] na dzień [...] listopada 2013r. w Komendzie Miejskiej Policji w [...]. W tym dniu wnioskodawcy udostępniono akta śledztwa, ale z uwagi na ich rozmiar - złożył on pisemny wniosek ( z [...].11.2013r.) do Prokuratury o zgodę na udostępnienie zanonimizowanych kopii ściśle określonych w piśmie kart akt, zobowiązując się jednocześnie do konsultacji gotowego tekstu artykułu z Policją i Prokuraturą przed publikacją na łamach prasy.
W powyższej decyzji Prokurator Rejonowy podniósł, że akta śledztwa dotyczą zbrodni, której sprawca nie został dotychczas zidentyfikowany i wgląd do nich mają wyłącznie funkcjonariusze realizujący czynności procesowe i operacyjne; obecnie realizowane są czynności w trybie art. 327 § 3 kpk mające na celu ustalenie i ujęcie sprawcy a więc ujawnienie niektórych faktów z akt nie są w interesie śledztwa. Ponadto podkreślono, że prokuratura należy niewątpliwie do kategorii organów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej; informacja, o którą zwrócił się wnioskodawca - sporządzenie kserokopii dokumentów i zdjęć z zakończonego postępowania - podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w udip jednak, w myśl art. 5 ust. 1 udip prawo to podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach przepisów o ochronie informacji niejawnych i o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Materiały zgromadzone w aktach śledztwa stanowią informację niejawną, stanowiącą tajemnicę służbową a opublikowanie dokumentów z faktami ustalonymi w toku postępowania karnego grozi naruszeniem tej tajemnicy i wyrządzeniem istotnej szkody interesom państwa, osób fizycznych lub prawnych.
Od decyzji tej odwołał się wnioskodawca podnosząc, że jego Wydawnictwo, zajmujące się tematyką kryminalno - śledczą chciało opublikować artykuł prasowy na temat konkretnego zabójstwa, które zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawcy ale jednocześnie karalność tego przestępstwa nie jest jeszcze przedawniona. Podkreślił, że z uwagi na objętość akt nie był w stanie poczynić odręcznych notatek przy ich przeglądaniu w dniu [...].11.2013r. w Komendzie Policji w [...] - stąd jego wniosek o możliwość otrzymania kopii części dokumentów z akt. Decyzja z [...] grudnia 2013r. dotyczy informacji, które były wcześniej przedmiotem publikacji dziennikarskich - w telewizji i prasie a jego przyszły artykuł mógłby przyczynić się do wzrostu możliwości pojawienia się nowych informacji na temat konkretnej zbrodni. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji odmawiającej uzyskanie dostępu zanonimizowanych kopii z akt sprawy [...] i pomoc w uzyskaniu tychże na potrzeby prasowe Wydawnictwa.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014r., nr [...] Prokurator Okręgowy w [...], na podstawie art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) w związku z art. 16 ust. 2 udip, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji powtórzył ustalenia i zasadnicze tezy zaskarżonej decyzji a także podkreślił, że argument wnioskodawcy, iż ilość informacji zgromadzonych w aktach jest zbyt duża aby poczynić odręczne notatki jest chybiony; organ jako dysponent informacji ma obowiązek jej udostępnienia, gdy nie była ona wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w publicznym obiegu, tymczasem wnioskodawca może wejść w posiadanie informacji niezbędnych informacji potrzebnych do publikacji choćby na podstawie informacji upublicznionych w programach telewizyjnych, wskazanych przez niego w odwołaniu. W przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 327 § 3 kpk są obecnie wykonywane czynności mające na celu ustalenie i ujęcie sprawcy(ów) zabójstwa, a więc udostępnienie kserokopii dokumentów materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie spowoduje ujawnienie wiadomości z postępowania przygotowawczego co z kolei może uniemożliwić lub utrudnić realizację celów postępowania.
Skargę na tę decyzję złożyło Wydawnictwo [...] A. K.. W skardze podniesiono okoliczności i zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący dodatkowo stwierdził, że w aktach postępowania prokuratorskiego znajdują się dokumenty częściowo, a nie w całości objęte ustawową ochroną - on zaś wnosił o kopie części akt. Wniósł o rozważną ocenę stanowiska Prokuratora zakładającego prymat nieuzasadnionej prewencji nad wolnością obywatela i dziennikarza - sprzecznego z prawem podmiotów prasowych do faktycznego (a nie pozornego) dostępu do informacji publicznej i ze zdrowym rozsądkiem. Wydawnictwo w żadnym razie nie zamierza ujawnić informacji, które mogłyby utrudnić lub uniemożliwić realizację celów postępowania. Skarżący wniósł o ochronę przez Sąd zasady równego traktowania mediów w dostępie do informacji publicznej, uchylenie decyzji organu II instancji i umożliwienie uzyskania kopii wnioskowanych informacji. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej ppsa.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. Należy zauważyć, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w niej argumentacją. Obowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie (art. 134 § 1 ppsa).
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji wskazać należy, iż zasługiwała ona na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione.
Należy na wstępie wskazać, że Prokuratura jest instytucją publiczną, działającą na podstawie ustawy o Prokuraturze, służącą społeczeństwu, stąd też nie budzi najmniejszych wątpliwości, iż Prokuratura realizując powyższe zadania publiczne zalicza się do organów władzy publicznej, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej i art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, a więc takich, które obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej.
W świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej informacją publiczną jest co do zasady każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W szczególności jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.
Nie sposób jednakże generalnie uznać za informację publiczną całości akt określonej sprawy prowadzonej przez organ władzy publicznej.
Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akta jako zbiór różnego rodzaju informacji, tj. takich, które są informacja publiczną, i takich, które jej nie stanowią, nie są w całości informacją publiczną i nie powinny być co do zasady w całości udostępniane (patrz: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz praktyczny", s. 21). Stanowisko to umacnia brzmienie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis ten określa jedno z uprawnień tworzących prawo do informacji publicznej jako uprawnienie do wglądu do dokumentów.
Podkreślić należy, iż norma zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 2 udip nie reguluje dostępu do akt sprawy. Jest to zatem unormowanie istotnie różniące się od regulacji zawartych w ustawach procesowych, w tym przykładowo w art. 73 § 1 kpa., w którym to przepisie jest mowa o "umożliwieniu stronie przeglądania akt sprawy". Udostępnianie akt sprawy przewidują także przepisy art. 156 § 1 i § 5a Kodeksu postępowania karnego. Tak więc zarówno wykładnia gramatyczna art. 3 ust. 1 pkt 2, jak i wykładnia systemowa, nie pozwalają na utożsamienie "wglądu do dokumentów" z "wglądem do akt sprawy", czy też z "prawem przeglądania akt sprawy". Abstrahując od żądania zgłoszonego w niniejszej sprawie (wnioskodawca domagał się udostępnienia do wglądu oraz skopiowania części akt zakończonego postępowania przygotowawczego) zauważyć trzeba, iż nie ma podstaw do twierdzenia jakoby "prawo dostępu do akt sprawy" wynikało z art. 3 ust. 1 pkt 1 udip (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 października 2009 r., sygn. I OSK 714/09, z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 83/10 i z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. I OSK 2662/12, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Ponadto uchwałą z dnia 9 grudnia 2013r., w sprawie I OPS 7/13 Naczelny Sąd Administracyjny ( dalej NSA) w składzie siedmiu sędziów, orzekł, iż "żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej".
NSA uzasadniając tę tezę podniósł, iż za takim stanowiskiem przemawiają konstytucyjne zasady zawarte w art. 30 , 32 ust.1 i art. 47 Konstytucji oraz treść art. 1 ust.2 udip Ten ostatni przepis stanowi, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to , że przepisów tej ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisami takimi są np. art. 73 - 74 kpa , 156 i 321 kpk, §94 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych ( Dz. U. Nr 38 , poz. 249 ze zm.), art. 525 kpc , czy też art. 12a §2 ppsa. Art. 73 §1 stanowi, że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Organ administracji publicznej może odmówić umożliwienia stronie dostępu do akt lub ich części i na odmowę taką, wydaną w formie postanowienia służy stronie zażalenie. Z art. 12 a §2 ppsa wynika , że akta sprawy udostępnia się stronom postępowania i mają one prawo przeglądania akt i otrzymywania odpisów , kopii lub wyciągów z tych akt. Należy uznać , że dotyczy to akt zarówno toczącego się jak, i zakończonego postępowania. Na mocy § 94 ust. 1 i 2 wskazanego rozporządzenia ministra sprawiedliwości o udostępnieniu akt podmiotom niemającym uprawnień procesowych decyduje przewodniczący wydziału. Zgodnie z art. 525 Kodeksu postępowania cywilnego, który dotyczy postępowania nieprocesowego , akta sprawy dostępne są dla uczestników postępowania oraz za zezwoleniem przewodniczącego dla każdego, kto potrzebę przejrzenia dostatecznie usprawiedliwi. Na tych samych zasadach dopuszczalne jest sporządzenie i otrzymywanie odpisów i wyciągów z akt. Przepis ten stanowi dopełnienie regulacji zawartej w art. 9 kpc , proklamującym jawność postępowania sądowego oraz zasadę swobodnego dostępu stron i uczestników postępowania do akt rozpoznawanej sprawy. Zasada ta obejmuje zarówno czas trwania postępowania, jak i czas po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie ( por. Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz - Tadeusz Ereciński, Jacek Gudowski , Maria Jędrzejewska , Wydanie 2, Lexis Nexis, Warszawa 2007, str.82 ). Z kolei art. 156 §1 kpk prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom , przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 kpk. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Chociaż przepis nie stanowi tego expresis werbis należy przyjąć, że dotyczy on akt sądowych zarówno toczącego się, jak i zakończonego postępowania. Art. 156 § 5 i 5a odnoszą się do postępowania przygotowawczego.
NSA dalej wskazał, że przepisy art. 156 § 1 , 5 i 5a kpk oraz art.525 kpc i § 94 regulaminu sądowego w stosunku do wszystkich , a nie tylko wobec stron postępowania , w odniesieniu do tych dokumentów , które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust.2 udip i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie , że w pozostałych przypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych , niż osoby działające w oparciu o art. 10 udip, byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Z przedstawionych wcześniej rozważań wynika ponadto, że ustawodawca, co do którego zakłA.y walor racjonalności, ilekroć przewiduje, że określony podmiot może , czy też powinien mieć dostęp do akt jakiegokolwiek postępowania , wyraźnie reguluje to w przepisach ustawy. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zawierają takiego uregulowania.
Przenosząc powyższe uwagi zaczerpnięte z wyżej wymienionej uchwały NSA I OPS 7/13 na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności podkreślić, że uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże bezpośrednio w sprawie, w której została podjęta (art. 187 § 2 p.p.s.a.). Tym niemniej każda taka uchwała wykazuje jeszcze rozszerzoną, tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z brzmienia art. 269 § 1 p.p.s.a., który to przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy analogicznej do tej, w której podjęto uchwałę, w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale. Jedyną możliwością odstąpienia od takiego stanowiska jest wystąpienie przez skład niepodzielający stanowiska zajętego w uchwale do odpowiedniego składu NSA z zagadnieniem prawnym i uzyskanie nowej uchwały o odmiennej treści. Wszystko to oznacza, że uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego – do jakich zalicza się ww. uchwała o sygn. akt I OPS 7/13 – w istocie nie dotyczy tylko danej sprawy, ale także wszystkich spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Dopóki nie nastąpi zmiana stanowiska zawartego w uchwale, w drodze nowej uchwały odpowiedniego składu NSA, dopóty związane nim pośrednio (tj. w sposób wyżej wskazany) sądy administracyjne, stanowisko to winny respektować. Przy tym, jeżeli wojewódzki sąd administracyjny podziela wykładnię prawa zawartą w uchwale NSA, nie ma obowiązku uruchamiania procedury przewidzianej w art. 269 § 1 p.p.s.a. i zwracania się do odpowiedniego składu NSA o ponowne zajęcie się danym zagadnieniem prawnym.
Mając powyższe na względzie Sąd w niniejszym składzie stwierdza, że w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w powołanej wyżej uchwale NSA o sygn. akt I OPS 7/13.
Skoro w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak już wyżej wskazano, można uzyskać wgląd do dokumentów, a nie do akt jako zbioru dokumentów, to można także domagać się kopii dokumentów, a nie kopii "całych akt sprawy lub ich części". Niezależnie więc od wnioskowanego sposobu udostępnienia, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie można domagać się dostępu do akt sprawy. Przepis art. 3 ust.1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej normuje uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych. Przepis ten, jak i pozostałe normy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie regulują dostępu do akt sprawy jako zbioru dokumentów. Dostęp do akt spraw prowadzonych przed organami państwa pozostaje zatem poza regulacją ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W tym znaczeniu akta zakończonego postępowania przygotowawczego jako całość nie są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Co za tym idzie uznanie przez organ II instancji, iż akta postępowania w sprawie, w której umorzono postępowanie przygotowawcze stanowią jako całość rodzaj informacji publicznej, stanowiło naruszenie prawa materialnego, czyli błędną wykładnię art. 1 ust.1, art. 3 ust.1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skutkiem tej błędnej wykładni było niewłaściwe zastosowanie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Przepis art. 16 ust. 1 udip ustanawiający decyzyjną formę odmowy udostępnienia informacji publicznej znajdzie bowiem zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy żądana informacja stanowi informację publiczną.
Jeśli zaś wniosek strony wniosek wymaga sprecyzowania, bez którego nie można przyjąć, że żądanie dotyczy informacji publicznej (żądanie jest na tyle niesprecyzowane, że nie można go zakwalifikować jako dotyczącego udostępnienia informacji publicznej), to jedyną dopuszczalną formą odniesienia się podmiotu do którego wniosek został złożony, jest zawiadomienie wnioskodawcy, iż żądana informacja nie jest informacją publiczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Admnistracyjnego z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 180/02, niepublikowany, treść [w:] Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska "Dostęp do informacji publicznej. Orzecznictwo sądów administracyjnych", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007, s. 123-124; wyrok Naczelnego Sądu Admnistracyjnego z dnia 11 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 2867/02, niepublikowany, treść [w:] Monitor Prawniczy 2003/4/s.147; Mariusz Jabłoński, op. cit. s. 176-177).
Zauważyć w tym miejscu należy, iż również decyzja organu I instancji obarczona była wadą uzasadniającą jej uchylenie, albowiem organ ten przyjmując, że wniosek skarżącego - sporządzenie kserokopii dokumentów i zdjęć z prawomocnie zakończonego postępowania dotyczy informacji publicznej, która jednak ulega ograniczeniom w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych - również orzekł w przedmiocie tegoż wniosku w formie decyzji.
Stąd też zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu pierwszej instancji, należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa.
Uchylenie decyzji organów obu instancji doprowadza do takiego stanu sprawy, w którym rozpoznania wymagał będzie wniosek o udostępnienie skarżącemu akt zakończonego postępowania przygotowawczego dotyczącego zabójstwa S. R.
Zauważyć jednakże należy, iż o ile wniosek ten nie zostanie sprecyzowany, w kierunku wskazania, o jaki rodzaj informacji zawartej w aktach chodzi, brak będzie podstaw do wydawania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji, względnie o umorzeniu postępowania.
Aby dokładnie wyjaśnić tę kwestię wskazać także należy, iż powyższe rozważania dotyczące akt postępowania jako pewnej całości nie oznaczają, że poszczególne precyzyjnie określone informacje, w tym zawarte w dokumentach urzędowych (jako nośnikach konkretnej informacji), a znajdujące się w aktach zakończonego postępowania nie będą podlegać udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zakres pojęcia informacji publicznej interpretować bowiem należy szeroko, uwzględniając okoliczność, iż prawo do dostępu do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem podmiotowym wyrażonym w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zgodnie, z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią między innymi treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej. Jest nią zarówno treść dokumentów wytworzonych bezpośrednio przez organy władzy publicznej jak i tych, których organy te używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich.
Wobec zakończenia postępowania przygotowawczego w sprawie - do udostępnienia skarżącemu poszczególnych informacji i zawierających je konkretnych dokumentów nie będzie się przy tym stosować przepisów Kodeksu postępowania karnego, a jedynie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zauważyć trzeba, iż ustawodawca formułując w art. 61 Konstytucji zasadę "prawa do informacji", wyznaczył tym samym podstawowe reguły wykładni tego uprawnienia. Jeżeli bowiem stanowi ono prawo konstytucyjne, to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego.
Przykładowo jedynie można wskazać, iż takim precyzyjnie określonym żądaniem dotyczącym udostępnienia znajdującej się w aktach sprawy informacji publicznej byłoby między innymi żądanie poinformowania wnioskodawcy o tym jakie konkretnie czynności zmierzające do ujawnienia sprawcy wykroczenia zostały przez Policje podjęte w toku postępowania, względnie jakie uchybienia w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym stwierdzone zostały przez prokuratora prowadzącego postępowanie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło