IV SA/Po 37/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.C. w przedmiocie wymierzenia grzywny Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych za niewykonanie wyroku z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 248/06 postanawia: umorzyć postępowanie J. Stankowski mb Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...], pozbawił J.C. urodzonego w dniu [...] r. w miejscowości W., uprawnień kombatanckich. Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę strony na decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W dniu [...] sierpnia 2005 r. J.C. złożył pismo do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w którym zwrócił się o pomoc w wyjaśnieniu swojej sprawy, dotyczącej uprawnień kombatanckich i represji jakich doznał w okresie powojennym. Wskazał, że Sąd oddalając jego skargę niesłusznie uznał, że uprawnienia kombatanckie otrzymał za udział w walkach z reakcyjnym podziemiem w okresach od dnia [...] czerwca 1948 r. do [...] grudnia 1948 r. i od [...] sierpnia 1948 r. do [...] grudnia 1948 r. Podniósł nowe okoliczności występujące w sprawie. Wskazał, że jako 15 letni chłopiec walczył w szeregach Armii Krajowej w Warszawie, a także uczestniczył w walkach z oddziałami UPA i grupami Wherwolfu. Do pisma skarżący dołączył oświadczenia świadków. Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zakwalifikował pismo J.C. jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a. ) i decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...], na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2000 r. nr 42, poz. 371 ze zm.- dalej ustawa) odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r. Rozpoznając wniosek J.C. o ponowne rozpoznanie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] utrzymał decyzję w mocy. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a nadto podniósł, że wskazane przez stronę okoliczności dotyczące służby wojskowej były już przedmiotem rozpoznania. Zdaniem organu nie można było stwierdzić, że za wzruszeniem ostatecznej decyzji przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalenia władzy ludowej. Oświadczenia świadków nie potwierdzają udziału strony w walkach z formacjami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy lub by wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 ustawy. Również na potwierdzenie działalności w Armii Krajowej J.C. nie przedstawił żadnych dowodów. W wyniku rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2005 r., nr [...]. Sąd wskazał, iż organy naruszyły zasadę słusznego interesu obywatela, bowiem w sprzeczności z art. 7 k.p.a. nie podjęły próby ustalenia rzeczywistej sytuacji skarżącego, a wątpliwości interpretowały na jego niekorzyść. Nie ustalono też jaki charakter miało wniesione pismo. W ocenie Sądu, w takiej sytuacji, organ powinien był zwrócić się do strony o doprecyzowanie żądania. Było to istotne bowiem skarżący powołał nowe okoliczności, nie przedstawione w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną, co jest też przesłanką wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Rozpoznając ponownie sprawę decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, ponownie odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, złożonego przez J.C., decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. J.C. wniósł skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 248/06. Przyznał, że zwrócono mu zasądzoną kwotę kosztów postępowania, jednakże przywrócenie uprawnień kombatanckich nie zostało wykonane. Co więcej, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wezwał skarżącego do zwrotu legitymacji kombatanckiej i powiadomił go o pozbawieniu tych uprawnień. J.C. wyjaśnił, że przez siedem lat posądzany był uczestnictwo w utrwalaniu władzy ludowej, czemu przeczą składane przez niego dowody. Zajmowane przez organ stanowisko świadczy także o nierealizowaniu wyroku z dnia [...] grudnia 2006 r. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał, że skarżący kwestionował prawidłowość czynności organu, bowiem nie doprowadziły one do przywrócenia mu uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił także, że wydany w sprawie wyroku nie przesądzał o uprawnieniach J.C., lecz zobowiązywał organ do wyeliminowania stwierdzonych uchybień proceduralnych, które w toku dalszego postępowania skorygowano. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie jest bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym aktu lub czynność strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. J.C. wezwał organ do wydania decyzji, a do pisma załączył zapadły w sprawie wyrok z dnia 14 grudnia 2006 r. Skargę do sądu administracyjnego na niezałatwienie sprawy wniósł jednak już po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie (z dnia [...] sierpnia 2007 r.). Postępowanie stało się zatem bezprzedmiotowe, bowiem odpadł jego zasadniczy cel jakim było zdyscyplinowanie bezczynnego organu. Należy wskazać, że wydanie decyzji po wniesieniu skargi na bezczynność nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi, jedynie wtedy, gdy skarga ta została wniesiona przed jej wydaniem (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Na marginesie Sąd wyjaśnia, iż skarga do sądu administracyjnego na niezałatwienie sprawy zgodnie z zapadłym wyrokiem uchylającym dotychczasową decyzję nie jest środkiem prawnym służącym przymuszeniu organu do wydania decyzji określonej treści. Służy ona jedynie zdyscyplinowaniu organu, a jedynie w wyjątkowych przypadkach Sąd może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Nie oznacza to jednak, że strona pozbawiona jest innych środków ochrony prawnej. Na decyzję wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy przysługuje skarga do sądu administracyjnego, wskutek której kontroli podlega jej legalność, w tym prawidłowość wykonania zawartych w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania (art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.). Niezastosowanie się przez organ do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być natomiast podstawą uchylenia decyzji (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 333; postanowienie z dnia 25 maja 2001 r., V SA 354/01, publ. ONSA 2002, nr 3, poz. 117). Sąd wskazuje uzupełniająco, że umorzenie postępowania w niniejszej sprawie (dot. niezałatwienia sprawy przez organ) nie ma wpływu na bieg sprawy ze skargi J.C. na ostateczną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2007 r., zarejestrowaną w tut. Sądzie pod sygn. akt IV SA/Po 38/08. Mając na względzie, iż skarga na niezałatwienie sprawy jest bezprzedmiotowa, Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. J. Stankowski