IV SA/Po 375/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-07-22

Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Izabela Bąk-Marciniak, Ewa Kręcichwost - Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na zajęcie nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego, wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać utrzymana w mocy, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na jej zajęcie, a przeprowadzone rokowania nie doprowadziły do zawarcia umowy cywilnoprawnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja zezwalająca na zajęcie nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego, wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zgodna z prawem, nawet jeśli właściciel nieruchomości nie wyraża zgody, a przeprowadzone rokowania nie doprowadziły do zawarcia umowy cywilnoprawnej. Kluczowe jest, że inwestycja stanowi cel publiczny, a rokowania zostały przeprowadzone, nawet jeśli zakończyły się negatywnie dla właściciela. Sąd podkreślił również, że kwestia odszkodowania jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi właścicieli nieruchomości (J. i B. S.) na decyzję Wojewody W. utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. zezwalającą na zajęcie części ich nieruchomości w celu budowy linii elektroenergetycznej 400 kV. Organ I instancji powołał się na przepisy ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując na cel publiczny inwestycji i przeprowadzone, choć bezskuteczne, rokowania z właścicielami. Właściciele w odwołaniu podnieśli zarzuty dotyczące niedostatecznego zbadania materiału dowodowego, braku rozważenia ich interesu oraz wątpliwości co do tożsamości inwestora i zakresu wniosku. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, podzielając argumentację organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant St.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2010 r. sprawy ze skargi J. S. i B. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] Starosta K., na podstawie art. 34 ustawy z dnia 7 września 2007 roku o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2007 r. Nr 173, poz. 1219) oraz art. 6 ust. 2 i art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) udzielił P. S. E. Operator S.A. z siedzibą w K.-J. zezwolenia na zajęcie części nieruchomości – działki nr [...] o pow. 0,7000 ha, położonej w obrębie K., gm. G., stanowiących własność J. i B. S.– w celu realizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie odcinka napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji K.-P. po trasie istniejącej linii 220 kV P.-K. przeznaczonej do rozbiórki. Organ zobowiązał ponadto powyższe przedsiębiorstwo do przywrócenia wymienionej nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po dokonaniu inwestycji, a ich właściciela do udostępnienia posesji w celu wykonania czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji powołał się na decyzję Wojewody W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 roku, o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięć EURO 2012 oraz na zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w G. z dnia [...].12.2008 r. nr [...] Organ wskazał, iż budowa przedmiotowej linii stanowi część przedsięwzięcia EURO 2012, określoną w pkt 92 załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12.10.2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. Nr 192 poz. 1385) oraz zawiera się w katalogu celów publicznych z art. 6 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 6 pkt 2). Powołano się na przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który przewiduje, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody, przy czym ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku – zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ uznał, iż złożenie wniosku poprzedzały rokowania z właścicielem nieruchomości, które nie doprowadziły jednak do zawarcia umowy cywilnoprawnej. Odwołanie od powyższej decyzji złożył w imieniu J. i B. S. ustanowiony przez nich pełnomocnik. Pełnomocnik podniósł, iż organ administracji nie dopełnił obowiązku wnikliwego zbadania przedłożonego materiału dowodowego, nie rozpoznał sprawy kierując się słusznym interesem stron oraz zaniechał rozważenia faktów, które w wątpliwość poddała strona postępowania. Organ w trakcie prowadzonego postępowania nie zbadał, czy podmiot występujący o zezwolenie jest tożsamy z podmiotem, który jest realizatorem przedmiotowej inwestycji. W tym zakresie istnieje poważna wątpliwość, której organ nie rozstrzygnął. Ponadto skarżona decyzja wykracza poza ramy wniosku złożonego przez P. S. E. Operator S.A. i jako taka winna zostać uchylona. Zdaniem pełnomocnika strony organ odwoławczy winien zważyć, czy prowadzone przez Inwestora działania faktycznie miały charakter rokowań, przeprowadzone zostały poprawnie i umożliwiały nie tylko przyjęcie przedstawionej przez Inwestora oferty (jakkolwiek niekompletnej, którą można i należało w trakcie negocjacji doprecyzować) czy też działania te pozorowały rokowania i nie spełniały ani warunków nakazanych odpowiednimi postanowieniami ustawy o gospodarce nieruchomościami ani też w sposób dostateczny nie zapewniały równości stron. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] Wojewoda W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji i powtórzył jego argumentację prawną, wskazując na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12.10.2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 oraz przepisy art. 6 pkt 2 i art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda podkreślił, iż przeprowadzenie rokowań stanowi formalną przesłankę wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W sprawie takie rokowania się odbyły i zakończyły wynikiem negatywnym. Wojewoda wskazał, iż odwołujący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. J. i B. S. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podnieśli wcześniejszą argumentacje zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Oceniając legalność wydanych w sprawie decyzji, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone decyzje nie naruszają norm prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami udziela Staroście kompetencji do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, jeżeli właściciel nie wyraża na to zgody, przy czym ograniczenie to następuje zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku – zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Podstawowym wymogiem warunkującym wydanie powyższej decyzji jest istnienie celu publicznego, jaki realizować ma inwestycja. Nie ulega wątpliwości, że planowana inwestycja wyczerpuje opis pkt 92 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 roku w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012, będąc jednocześnie inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami – w myśl tego przepisu celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Zauważyć także należy, iż w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 ustawodawca wprost wyłączył względem przedsięwzięć EURO 2012 stosowanie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – decyzja o lokalizacji inwestycji Euro 2012 może zapaść w oderwaniu od zapisów miejscowych aktów planistycznych. W rezultacie decyzja o lokalizacji inwestycji Euro 2012 – wziąwszy pod uwagę jej przedmiot – stanowi w istocie decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Taki też charakter ma decyzja Wojewody W. nr [...] z dnia [...].06.2009 r. nr [...] ustalająca lokalizację przedmiotowej inwestycji na rzecz inwestora PSE Operator SA. Podkreślić należy, iż decyzja ta z mocy art. 34 ust. 1 ustawy EURO 2012 podlegała natychmiastowemu wykonaniu. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest instytucją prawną ingerującą w prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego. Dlatego też ustawodawca określił przesłanki mające na celu zminimalizowania dolegliwości, jaką stwarza właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tego rodzaju ograniczenie jego praw. Do przesłanek tych zaliczyć trzeba wskazane w art. 124 ust.3 u.g.n. rokowania, których obowiązek przeprowadzenia ciąży na wnioskodawcy przed złożeniem wniosku. W przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości okoliczność przeprowadzenia prawem przewidzianych rokowań i brak zgody skarżących na realizację przedmiotowej inwestycji na jego nieruchomości. Inwestor zaproponował skarżącym jednorazowe odszkodowanie umowne w wysokości 23.235 zł za wyrażenie zgody na budowę linii na jego nieruchomościach, ustanowienie służebności przesyłu, zadeklarował wolę zapłaty odszkodowania za wszelkie szkody wynikłe na gruncie w toku wykonywania robót. Pismem z dnia [...].06.2009 r. inwestor zaprosił właścicieli do rokowań , bez ustanowienia służebności, proponując odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości. W aktach administracyjnych znajdują się również dokumenty z wcześniejszego okresu, świadczące o toczących się między stronami od 2007 r. negocjacjach dotyczących ustanowienia służebności gruntowej. Skarżący powyższych propozycji nie przyjęli, domagając się odszkodowania w wyższej kwocie niż proponowana przez inwestora. Spełnione zostały, zatem kolejne przesłanki legalności wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, iż negocjacje, jakkolwiek stanowią jeden z kodeksowych sposobów zawarcia kontraktu, nie wymagają prowadzenia ich aż do pozytywnego skutku. Odrzucenie oferty inwestora przez skarżącego nie rodzi, bowiem obowiązku złożenia następnej propozycji. Organy obu instancji nie naruszyły również– przepisów art. 128 ust. 4 i art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z treści art. 129 ust. 5 pkt 1 wymienionej ustawy jednoznacznie wynika, iż w przypadku wydania decyzji z art. 124 ust. 1 o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości odszkodowanie ustala się w odrębnej decyzji. Sądowej kontroli w niniejszej sprawie podlega decyzja Starosty K. wydana właśnie w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wolą ustawodawcy decyzja taka nie może zawierać rozstrzygnięcia o odszkodowaniu. W konsekwencji, skoro przedmiotem skargi nie jest decyzja ustalająca odszkodowanie, ale decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości z art. 124 ust. 1 ustawy, wszelkie zarzuty odnoszące się do ewentualnego zakresu odszkodowania nie mieszczą się w granicach sprawy rozpoznawanej przez Sąd. Natomiast zgłoszony w skardze zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 kpa sformułowany został ogólnikowo, bez wskazania konkretnych naruszeń i ich wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu nie znajduje on oparcia w aktach sprawy, stąd nie mógł być uznany za zasadny. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja Starosty K. odpowiadają prawu. W konsekwencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić. MZ

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło