IV SA/Po 375/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy H. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł. skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci, a źródłem ich utrzymania jest zasiłek rehabilitacyjny wnioskodawcy w wysokości [...] zł. netto i dochód z wynagrodzenia za pracę żony w wysokości [...] zł. netto. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca ujawnił posiadanie domu o pow. [...] m2 o wartości ok. [...] zł. (obciążonego hipoteką w wysokości ok. [...] zł.), mieszkania o pow. [...] m2 o wartości ok. [...] zł., nieruchomości rolnej o pow,. [...] ha o wartości [...] zł., oraz innych nieruchomości o pow. [...] ha o wartości [...] zł. Przedstawiając swoje stałe wydatki wnioskodawca wskazał na spłacanie kredytu mieszkaniowego ([...] zł.), kredytu gotówkowego ([...] zł.), karty kredytowej ([...] zł.). Wnioskodawca wskazał również, że opłaca koszty mieszkaniowe w kwocie [...]zł./mc i ubezpieczenia w wysokości [...] zł./mc. Do wniosku załączono decyzję o przyznaniu świadczenie rehabilitacyjnego. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 7 czerwca 2017r. wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do wnioskodawcy i jego żony, kopii zeznania podatkowego za 2016r. (własnego i żony), kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) celem ustalenia jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, umów kredytowych wraz z harmonogramem spłacanych rat oraz oświadczenia o pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji (z wyszczególnieniem marki, roku produkcji i pojemności silnika) posiadanych przez osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przedłożył zaświadczenie o spłacanym kredycie hipotecznego na 30 lat uczulonego w kwocie [...]CHF (saldo na dzień 30.06.2017r. - [...] CHF), raport z obrotów na koncie w Banku [...] S.A za okres 01.06.2017r. – 30.06.2017r., historia operacji na kocie w [...] za okres 14.03.2017 – 05.06.2017r., wyciąg z karty kredytowej w banku [...] i banku [...], saldo konta w [...] na dzień 29.06.2017r. oraz potwierdzenia wykonania 3 przelewów z w/w konta bankowego, fakturę za prąd, ksero zeznania podatkowego za 2016r., oraz kopie dowodów rejestracyjnych samochodu [...] z 2003r. i [...] z 2000r. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podstawową kwestią dla oceny wniosku skarżącego jest argumentacja wnioskodawcy wskazująca na ponoszenie zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów. Zauważyć w tym miejscu należy, iż okoliczność posiadania tego rodzaju obciążeń finansowych i ponoszenia z tego tytułu znacznych kosztów, nie może automatycznie uzasadniać przyznania prawa pomocy. Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zadeklarował spłatę kredytów i kart kredytowych na łączną kwotę [...]zł., które są regularnie spłacane. Ma to tyle istotne znaczenie, iż wysokość i częstotliwość rat została ustalona w oparciu o możliwości finansowe kredytobiorcy i jego pracującej żony. Możliwości te zostały także zweryfikowane przez profesjonalne instytucje finansowe, które wydały pozytywne decyzje o udzieleniu każdego z kredytów. Oznacza to, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest na tyle dobra, iż gwarantuje terminową spłatę zaciągniętych zobowiązań wraz z pozostałymi kosztami bieżącego utrzymania rodziny. Dodatkowo podkreślić należy, iż ponoszenie wydatków związanych ze spłatą zaciągniętych kredytów nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Jak wskazano wyżej sytuacja ta świadczy o tym, że wnioskodawca posiada środki, które pozwalają mu na zaciągnięcie tego rodzaju i wysokości zobowiązań oraz ich spłatę. Dlatego też niezrozumiałe jest, aby wnioskodawca spłacał zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, a jednocześnie żądał, aby koszty sądowe w kwocie zdecydowanie niższej niż spłacana wysokość rat kredytowych pokrywał za niego Skarb Państwa. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą. Należy w tym miejscu wskazać, że skarżący dysponuje również znacznym majątkiem w postaci nieruchomości o łącznej pow. [...] ha, którymi może swobodnie dysponować. Powyższe w ocenie orzekającego w sprawie referendarza wyklucza przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego jako przesłankę przyznania prawa pomocy w należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest bowiem często mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Skoro zatem skarżący posiada znaczny majątek w nieruchomościach, których szacunkowa wartość znacząco przewyższa należne koszty sądowe, trudno uznać skarżącego za osobę ubogą wymagającą pomocy państwa. Końcowo należy wskazać również, iż skarżący uchylił się od obowiązku rzetelnego wyjaśnienia swej sytuacji finansowej. Z przedłożonych dokumentów wynika bowiem, iż wnioskodawca posiada konta bankowe w [...], Banku [...] S.A i [...]. Skarżący nie przedstawił jednak pełnych informacji dotyczących operacji na tych kontach w okresie ostatnich 6 miesięcy, do czego zobowiązany został w ramach niniejszego postępowania wpadkowego. Powyższe dotyczy w szczególności konta w [...]. Wnioskodawca przedstawił bowiem wyłącznie stan konta w tym banku na dzień 29.06.2017 oraz potwierdzenia wykonania trzech przelewów z tego konta. na podstawie tychże dokumentów nie można ustalić wszystkich operacji na tymże koncie w ostatnim okresie. Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej ustanowienie doradcy podatkowego i rzecznika patentowego, stwierdzić należy, iż ustanowienie w/w pełnomocników nie jest możliwe w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym ustalenia opłaty adiacenckiej. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.