IV SA/Po 379/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii w P. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W.W. wniósł skargę na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii w P. z dnia [...] marca 2012r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w którym wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz matką, ojczymem i siostrą a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie matki ([...] zł.), renta po ojcu uzyskiwana przez skarżącego ([...] zł.) i działalność gospodarcza ojczyma, z której dochodu wnioskodawca nie zna. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż z renty [...] zł. skarżący przekazuje matce [...] zł na mieszkanie. Dodatkowo w okresie gdy był studentem WSiG opłacał czesne [...] zł. a resztę przeznaczał na zakup żywności. W.W. oświadczył również, iż nie posiada żadnych oszczędności. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 13 czerwca 2012r. wezwano skarżącego do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kart kredytowych i kont należących do skarżącego i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2010-2011 osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe i określenia wysokości dochodu uzyskiwanego przez Z.N. oraz przedłożenie kopii dokumentacji finansowej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej za 2012r. sporządzanej dla celów podatkowych oraz informacji z Urzędu Skarbowego o wysokości wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy i podatek VAT. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca wyjaśnił, iż złożony przez niego wniosek dotyczył okresu do 29.02.2012r. Obecnie jego sytuacja uległa zmianie tzn. nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący przesłał również nowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym ograniczył jego zakres do zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, iż źródłem jego utrzymania jest renta po ojcu w wysokości [...] zł., z której opłaca wynajem pokoju ([...] zł.) i koszty utrzymania. Dodatkowo wnioskodawca poinformował, iż jego dziewczyna jest w ciąży w związku z czym pomaga jej w zakupie żywności i leków. W załączeniu skarżący przesłał kopię decyzji z ZUS, umowy na wynajem pokoju, faktury za prąd, karty informacyjnej z leczenia szpitalnego i zeznania podatkowe za lata 2010 i 2011r. oraz wyciąg z konta bankowego za okres 01.01.2012 – 20.06.2012r. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy uwzględniając fakt, że skarżący utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. stwierdzić należy, że W.W. zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.