IV SA/Po 38/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-02-10
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wraz z małżonkiem uzyskuje stały dochód z emerytur w łącznej kwocie pozwalającej na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania i wpisu sądowego w wysokości 100 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że łączny dochód z emerytur skarżącego i jego żony jest wystarczający do pokrycia niezbędnych kosztów utrzymania oraz wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Jednocześnie, z uwagi na wysokość dochodu, przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, gdyż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
Skarżący C.W. wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, a ich łączny dochód z emerytur wynosi [...] zł. Nie posiada oszczędności, a jedynym majątkiem jest mieszkanie. Ponosi również znaczne koszty leczenia.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu
C.W. wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego kwocie 100 zł. skarżący złożył podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a źródłem ich utrzymania są należne im emerytury w łącznej kwocie [...] zł. Wnioskodawca wskazał, iż nie ma żadnych oszczędności a jedynym jego majątkiem jest mieszkanie o pow. [...] m2. Z wyjaśnień zawartych w formularzu wniosku wynika również, iż skarżący ponoszą znaczne koszty leczenia.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu uzyskiwanych dochodów, stwierdzić należy, że przedstawiona sytuacja finansowa nie pozwala na przyjęcie, że skarżący należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie jakikolwiek kosztów postępowania. Skarżący wraz z żoną uzyskują bowiem stały dochód z emerytur w łącznej kwocie [...] zł. Powyższa kwota w ocenie orzekającego w sprawie referendarza sądowego jest wystarczająca na opłacenie niezbędnych kosztów utrzymania i kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu od skargi, który zgodnie z §2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100 zł.
Podkreślenia wymaga, iż przy rozważaniu możliwości zwolnienia strony od kosztów sądowych należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. Wysokość wpisu wynoszącego w niniejszej sprawie 100 zł., pozwala zatem na przyjęcie, iż skarżący jest w stanie zgromadzić środki na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Tym niemniej stwierdzić należy, iż wysokość uzyskiwanego przez skarżącego dochodu nie pozwala na zgromadzenie kwoty pozwalającej na opłacenie pełnomocnika z wyboru.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło