IV SA/Po 381/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-10-29
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Ewa Makosz-Frymus, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy schorzenie narządu głosu, polegające na dysfonii hyperfunkcjonalnej i niedowładzie mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, może zostać uznane za chorobę zawodową w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, jeśli nie jest ono wymienione w tym wykazie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że schorzenia narządu głosu, takie jak dysfonia hyperfunkcjonalna czy niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, nie mogą zostać uznane za choroby zawodowe, jeśli nie są one wprost wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów. Orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek medycznych, które nie rozpoznały choroby zawodowej, są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej.Stan faktyczny
Skarżąca M. N. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej narządu głosu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, opierając się na orzeczeniach lekarskich WCMP w P. i Instytutu Medycyny Pracy w Ł., nie stwierdził choroby zawodowej, wskazując na dysfonię hyperfunkcjonalną, która nie jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała decyzję, powołując się na inne badania lekarskie wskazujące na niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 08 października 2008 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę /-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus WSA/wyr.1-sentencja wyroku
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P., na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851) nie stwierdził u M. N. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionej pod poz. 15 - wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Z uzasadnienia decyzji wynika, że M. N. pracowała w Przedszkolu Nr [...] w P. od [...] r.- [...]r. na stanowisku nauczyciela przedmiotów i dyrektora. Z podejrzeniem choroby zawodowej narządu głosu skierowana została do Poradni Konsultacyjnej i Chorób Zawodowych W. Centrum Medycyny Pracy w P. (dalej WCMP). Orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r. nr [...] WCMP w P. na podstawie badań specjalistycznych: internistycznych, laryngologicznych, foniatrycznych, audiometrycznych, spirograficznych, laryngostroboskopii lupowej i analizie zebranej dokumentacji lekarskiej rozpoznano u M. N. zaburzenia czynnościowe głosu pod postacią dysfonii hyperfunkcjonalnej. Nie stwierdzono natomiast w narządzie głosu zmian o charakterze guzków głosowych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładów mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, które są podstawą do rozpoznania choroby zawodowej.
M. N. odwołała się od powyższego orzeczenia lekarskiego. Dnia [...] r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. potwierdził wcześniejsze rozpoznanie. Konsultacja laryngologiczna i foniatryczna wykazała przewlekły prosty nieżyt krtani, podejrzenie grzybicy oraz cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej. W uzasadnieniu stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej; przeprowadzona ocena wydolności głosowej krtani metodą videostroboskopową wykazała, że dolegliwości M. N. wiążą się z nadmiernym wysiłkiem głosowym.
Od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego M. N. wniosła odwołanie prosząc jednocześnie o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich. Podniosła, że [...] r. poddała się badaniu w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym Nr [...] im. H. Ś. na Oddziale Foniatrii i Audiologii w P., które przeprowadził otolaryngolog-foniatra, a potwierdziła ordynator oddziału dr B. W.- W.. Badania wykazały u niej niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe oraz niepełne zwarcie fonacyjne głośni w ponad - długości. M. N. nadmieniła, iż od [...] r. przebywa na emeryturze, a już od [...] r. nie wykonywała pracy w nadmiernym wysiłku głosowym.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ podkreślił, iż podstawą rozstrzygnięcia było orzeczenie lekarskie W. Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia [...] r. nr [...] oraz orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] r. nr [...], a także wywiad epidemiologiczny. Zdaniem organu, jednostki służby zdrowia, które wydały orzeczenia są wiodącymi w kraju placówkami naukowo- badawczymi w dziedzinie medycyny pracy. Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w myśl przepisów jest orzeczeniem ostatecznym i nie ma postaw, aby ponownie kierować M. N. na badania lekarskie w kierunku rozpoznania choroby zawodowej. Nadto karta informacyjna Szpitala Klinicznego nr [...] w P., na którą powołuje się w odwołaniu M. N. nie rozpoznaje choroby zawodowej, zawiera natomiast rozpoznanie "dysfonia hyperfunkcjonalna z niewydolnością głośni", które to schorzenie nie figuruje w wykazie chorób zawodowych pod pozycją 15.
M. N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu ponownie powołała się na wyniki badań jakim poddała się w Samodzielnym Publicznym Szpitalu nr [...] na Oddziale Klinicznym Foniatrii i Audiologii w P.. Jej zdaniem zespół lekarzy specjalistów stwierdził niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni oraz trwałą dysfonią. Skarżąca zaznaczyła, że od kilkunastu lat leczy się u foniatry, a powyższa decyzja jest dla niej krzywdząca.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się wad i uchybień przepisów prawa materialnego i procesowego, co przesądziło o oddaleniu skargi.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115 ze zm dalej rozporządzenie).
Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia za chorobę zawodową uważa się chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym".
Rozpoznawanie chorób zawodowych należy do lekarzy posiadających wymagane kwalifikacje, zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych wymienionych w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia, którzy wydają w tym zakresie stosowne orzeczenia przewidziane przepisem § 6 ust. 1 na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Ocenę narażenia zawodowego odnosi się m. in. do sposobu wykonywania pracy, a więc określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażem czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządu lub układów organizmu ludzkiego (§ 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia).
W rozpatrywanej sprawie podstawę do wydania decyzji stanowiły orzeczenia lekarskie W.Centrum Medycyny Pracy w P. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
W. Centrum Medycyny Pracy w P. orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r. orzekło o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Na podstawie wykonanych badań: internistycznych, laryngologicznych, foniatrycznych, spirograficznych, laryngostroboskopii lupowej, przeanalizowaniu dokumentacji lekarskiej lekarzy leczących, dokumentacji badań profilaktycznych, wyników wykonanych badań oraz oceny narażenia zawodowego rozpoznano u Skarżącej zaburzenia czynnościowe głosu pod postacią dysfonii hyperfunkcjonalnej. Nie stwierdzono natomiast w narządzie głosu zmian o typie guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładów mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe. Zmiany w narządzie głosu spowodowane są nieprawidłową emisją głosu i nie figurują w wykazie chorób zawodowych.
Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] r. stwierdziło negatywną obserwację w kierunku przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Przeprowadzona ocena wydolności głosowej krtani metodą videostroboskopową wykazała, że fałdy głosowe są symetryczne przy fonacji i oddychaniu. Zwarcie fonacyjne pełne. Przesunięcie brzeżne obustronnie obecne. Poziom fałdów głosowych równy. Nie występuje tendencja do fonacji rzekomej. Nie wykazano zmian organicznych na fałdach głosowych w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych, niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, które uzasadniają rozpoznanie choroby zawodowej narządu głosu znajdującej się pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych.
Jednostki służby zdrowia, które wydały orzeczenia, zapoznały się w trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego z dokumentacją lekarską leczenia foniatrycznego, w tym z kartą informacyjną Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr [...] w P. z dnia [...] r. jednak jednostki te nie są związane opiniami wydawanymi przez inne nieuprawnione w tej dziedzinie placówki zdrowia.
Udokumentowane, wieloletnie narażenie na wysiłek głosowy stanowi tylko jeden z warunków koniecznych do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.
Orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek organizacyjnych służby zdrowia wskazały na negatywną obserwację w kierunku przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Skarżąca kwestionując to orzeczenie podniosła, że inni lekarze specjaliści diagnozowali u niej chorobę, o której mowa w poz. 15 wykazu. Poza tą okolicznością skarżąca nie wskazuje na żadne inne argumenty. Jej zdaniem miarodajne dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej powinny być te badania, którym poddana była w Szpitalu Klinicznym nr [...] w P..
Nie sposób zgodzić się z tym twierdzeniem albowiem rozpoznanie chorób zawodowych należy wyłącznie do wyspecjalizowanych jednostek, przy czym orzeczenia te w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej.
W rozpatrywanej sprawie orzeczenia dwóch jednostek służby zdrowia rozpoznały u M. N. przewlekły prosty nieżyt krtani, podejrzenie grzybicy oraz cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej. Zatem nie ulega wątpliwości, że powyższe dolegliwości nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych.
Sąd zważa, iż jednostki chorobowe typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego i wymienione w punkcie 15 załącznika do rozporządzenia mają charakter schorzeń przewlekłych i są trwałymi zmianami w obrębie krtani. Zmiany te nie ustępują pomimo zaprzestania czynnika etiologicznego np. nadmiernego wysiłku głosowego. Konkludując argumentacja zawarta w odwołaniu od decyzji, że Skarżąca już od [...] r. nie wykonywała pracy w nadmiernym wysiłku głosowym nie miała wpływu na rozpoznanie.
W tej sytuacji, zarówno z punktu widzenia wymogów rozporządzenia, jak i przepisów kpa opinie obu uprawnionych do rozpoznania chorób zawodowych jednostek medycznych nie budzą wątpliwości i są należycie uzasadnione. Stąd też mimo potwierdzonego narażenia zawodowego, przy braku rozpoznania u Skarżącej choroby zawodowej nie ma podstaw do podważenia zaskarżonej decyzji.
Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm) skargę oddalił.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus
AT
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło