IV SA/Po 382/22
WyrokWSA w Poznaniu2022-09-30
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska, Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji przyznająca zasiłek celowy w częściowej wysokości, a nie w pełnej kwocie wnioskowanej, jest zgodna z prawem i czy organ prawidłowo wykorzystał swoje uznanie administracyjne?Ratio decidendi
Decyzja organu administracji przyznająca zasiłek celowy w częściowej wysokości, a nie w pełnej kwocie wnioskowanej, jest zgodna z prawem, gdyż zasiłek celowy ma charakter decyzji uznaniowej. Organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz uzasadnił rozstrzygnięcie, uwzględniając ograniczone środki finansowe i potrzeby wnioskodawcy. Zarzuty arbitralności i naruszenia zasad bezstronności są niezasadne, a postawa skarżącego jako roszczeniowa nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
M. S. złożył wniosek o zasiłek celowy na zakup opału, doładowanie licznika energii elektrycznej, napełnienie butli gazowej, opłacenie wody i ścieków oraz zakup rusztu do pieca. Organ I instancji przyznał zasiłek w częściowej wysokości, uwzględniając ograniczone środki finansowe i potrzeby wnioskodawcy. SKO utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił arbitralność, naruszenie zasad bezstronności, niewystarczające wyjaśnienia oraz zaniżenie kwoty zasiłku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędziowie WSA Tomasz Grossmann (spr.) WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości.
Decyzją z [...] stycznia 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta K. (dalej jako "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") – wskazując w podstawie prawnej na art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2021 r. poz. 2268, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.p.s."), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1296), a także art. 104, art. 110 § 1 i art. 108 ustawy z dnia 13 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.; dalej w skrócie "k.p.a.") – przyznał M. S. zasiłek celowy w kwocie [...]zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do uzupełnienia opału na sezon grzewczy [...], w tym węgla i drewna opałowego, napełnienia pustej butli gazowej, doładowania licznika przedpłatowego energii elektrycznej, opłacenia wody i ścieków oraz zakupu rusztów do pieca cyganka.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wnioskiem z 14 grudnia 2021 r. M. S. (zwany też dalej "wnioskodawcą" lub "skarżącym") zwrócił się o pomoc finansową w formie zasiłku celowego na zakup gazu do pustej butli, doładowania licznika przedpłatowego energii elektrycznej, zakupu 1 tony węgla, drewna opałowego oraz opłacenia faktury za wodę i ścieki. Dnia 21 grudnia 2021 r. organ przeprowadził wywiad środowiskowy, z którego wynika, że wnioskodawca zamieszkuje sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada nikogo na swoim utrzymaniu. Nie pracuje zawodowo ani dorywczo. Legitymuje się orzeczeniem zaliczającym do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym. Wnioskodawca ma przyznaną pomoc w formie zasiłku stałego w pełnej miesięcznej wysokości [...] zł (od stycznia 2022 r. kwota zasiłku stałego wynosi [...] zł [oczywista omyłka – powinno być: "[...] zł" – uw. Sądu]), zasiłku okresowego w wysokości [...] zł miesięcznie (do grudnia 2021 r.) oraz korzysta ze świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w wysokości [...] zł miesięcznie (do grudnia 2021 r.). Dochodem wnioskodawcy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w listopadzie 2021 r., był zasiłek stały w pełnej wysokości ([...] zł). Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł.
Dalej organ I instancji wyjaśnił, że z sumy przyznanego zasiłku celowego kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do zakupu węgla oraz drewna opałowego (wnioskodawca decyzją z [...] września 2021 r. otrzymał [...] zł na zakup opału na sezon grzewczy [...]), kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do doładowania licznika do energii elektrycznej, kwota [...]zł – dofinansowanie do napełnienia pustej butli gazowej, kwota [...]zł – dofinansowanie do faktury za wodę i ścieki, natomiast kwota [...]zł – dofinansowanie na zakup rusztu do pieca (zgodnie z wyceną wnioskodawcy koszt wynosi [...] zł). Kwota dofinansowania do zakupu energii elektrycznej wynika z faktu, że wnioskodawca doładowuje licznik do energii elektrycznej na kwotę [...]zł, co wystarcza na około 2 miesiące. Zatem, jak wyjaśnił organ I instancji, [...] zł dzielimy na 2 miesiące i mnożymy przez 50% (dofinansowania do ww. potrzeby), co daje kwotę [...]zł. Ponadto organ I instancji ustalił, że napełnienie pustej butli gazowej wynosi około [...] zł na miesiąc, a 50% (dofinansowania do ww. potrzeby) stanowi [...] zł.
W odwołaniu od opisanej decyzji Prezydenta Miasta, wnioskodawca zakwestionował wysokość przyznanego mu zasiłku celowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji") – decyzją z 11 kwietnia 2022 r. nr [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta.
W uzasadnieniu, SKO podzieliło ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną organu I instancji. W konsekwencji stwierdziło, że decyzja tego organu została wydana zgodnie z przepisami obowiązującego prawa oraz jest w pełni zasadna, a organ I instancji, wydając tę decyzję, nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Tym bardziej, że jak wskazał organ I instancji, na rok budżetowy 2022 na zasiłki celowe dysponuje on budżetem w wysokości [...] zł, a więc miesięcznie (średnio) organ planuje przeznaczyć kwotę [...]zł. W grudniu 2021 r. wpłynęło 600 wniosków o przyznanie zasiłku celowego, w związku z czym średnia wysokość tego świadczenia wynosić będzie około [...] zł – a zatem kwota przyznana skarżącemu znacznie przekracza tę kwotę. Poza tym SKO zaznaczyło, że postawę skarżącego należy ocenić jako roszczeniową – nigdy bowiem nie był on zadowolony z przyznanej pomocy i każdorazowo odwołuje się od wszelakiej otrzymanej kwoty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO, M. S. wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie "i o jakieś dofinansowanie". Organom obu instancji zarzucił "dowolność arbitralności a w szczególności własne widzimisię w toku postępowania" oraz znaczące zaniżenie kwot dofinasowania w porównaniu z potrzebami. Ponadto zarzucił naruszenie praworządności i licznych przepisów k.p.a., a także art. 39 ust. 1 i 2, art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 01 września 2022 r. pełnomocnik skarżącego, r. K., ustanowiona w ramach prawa pomocy, podtrzymała zarzuty zawarte w skardze, a nadto zarzuciła naruszenie:
1) art. 8 § 1 k.p.a. – przez naruszenie zasady bezstronności i zasady równego traktowania, polegające na stygmatyzowaniu skarżącego przez organ II instancji przy dokonywaniu kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji poprzez nadanie skarżącemu cech osoby mającej "postawę roszczeniową", co było przyczyną wydania przez organ II instancji decyzji niekorzystnej dla skarżącego,
2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. – przez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej i w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej, w szczególności:
a) zaniechanie obiektywnej i rzetelnej oceny braku możliwości finansowych skarżącego umożliwiających dopłatę do realizacji uzasadnionych potrzeb bytowych zgłoszonych organowi I instancji we wniosku z 14 grudnia 2021 r.,
b) niepoczynienie jakichkolwiek ustaleń co do skutków zaniechania przyznania skarżącemu zasiłku celowego w pełnej wysokości poprzez zaniechanie ustalenia czy uzasadnione potrzeby bytowe skarżącego zostaną zaspokojone na poziomie odpowiadającym godności człowieka przy częściowym jedynie wsparciu finansowym ze środków publicznych,
c) procedowanie informacji medialnych z prasy, radia, telewizji w miejsce rzetelnego ustalenia faktów dotyczących sprawy skarżącego,
3) art. 107 § 3 k.p.a. – przez brak wskazania przez organ faktów, które organ uznał za udowodnione, oraz dowodów, na których się oparł, pomimo że wszystkie organy administracji publicznej mają obowiązek uzasadnienia faktycznego i prawnego wydawanych decyzji, w tym w szczególności: niewskazanie przyczyn i podstaw przyznania świadczenia w niepełnej wysokości, brak odniesienia się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów skarżącego, brak ustaleń czy wysokość przyznanego zasiłku celowego jest odpowiednia i zaspakaja niezbędne potrzeby skarżącego w warunkach odpowiadających godności człowieka, brak ustaleń co do rzeczywistych możliwości finansowych organu udzielającego pomocy.
4) art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. – przez nadużycie pozostawionego przez ten przepis uznania administracyjnego, polegające na przyjęciu, że w okolicznościach sprawy decyzja organu I i II instancji mieściła się w zakresie tego uznania, "podczas gdy analiza całokształtu okoliczności sprawy uprawnia wniosek przeciwny",
5) art. 3 ust. 1, 3 i 4 u.p.s. – przez niezastosowanie zasady, że na organie ciąży obowiązek dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, w tym sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżącego
Z powołaniem się na te zarzuty strona skarżąca wniosła o: (1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej w części odmawiającej przyznania wnioskowanego świadczenia ponad kwotę przyznaną, (2) przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych, na które składa się: opłata tytułem wynagrodzenia radcy prawnego oraz poniesione wydatki w kwocie [...]zł. Oświadczając jednocześnie, że jest podatnikiem podatku VAT i obowiązuje ją stawka 23%, pełnomocniczka skarżącego wniosła o powiększenie przyznanych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej o kwotę podatku VAT w stawce 23%. Dodatkowo oświadczyła, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 08 września 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 09 września 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 u-COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie – niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 11 kwietnia 2022 r. ([...]) oraz – na mocy art. 135 p.p.s.a. – poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta K. z [...] stycznia 2022 r. ([...]) w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.
Z przepisu art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. wynika, że zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy może być przyznany również w celu realizacji postanowień kontraktu socjalnego (art. 39a ust. 1 u.p.s.), osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (art. 40 ust. 1 u.p.s.), a także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (art. 40 ust. 2 u.p.s.).
Zaznaczyć trzeba, że decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Taki jej charakter oznacza, że organ administracji ma swobodę co do ustalenia treści rozstrzygnięcia, związaną z realizowaniem określonej, w zakresie przedmiotu decydowania, polityki państwa. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do badania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem – czy prowadząc postępowanie organ rozpoznający sprawę nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, i czy po wszechstronnym i wnikliwym jego rozważeniu dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę (por. wyrok NSA z 21.06.2011 r., I OSK 1794/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").
W ocenie Sądu organy rozpatrujące niniejszą sprawę nie uchybiły wskazanym powyżej przepisom i dyrektywom, a w szczególności w wystarczającym stopniu zebrały i oceniły materiał dowodowy oraz należycie umotywowały podjęte rozstrzygnięcie.
Kontrolując jego prawidłowość, należy mieć na uwadze w szczególności podstawowe cele, jakie spełniać powinna instytucja pomocy społecznej. Z art. 2 ust. 1 u.p.s. wynika, że ma ona na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zwrócić należy również uwagę na treść art. 3 ust. 1 u.p.s., w którym wskazano, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ponadto istotnym jest, że z art. 3 ust. 4 u.p.s. wynika, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
W rozpoznawanej sprawie nie budzą wątpliwości poczynione przez organy administracji ustalenia faktyczne, w tym te, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka sam, nie posiada innych osób na utrzymaniu; nie pracuje zawodowo, ani dorywczo. Systematycznie (praktycznie co miesiąc) jest obejmowany pomocą w formie zasiłku stałego oraz zasiłków celowych. Orzeczeniem z [...] kwietnia 2018 r. ([...]) Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. na kolejny okres został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Bezspornym jest też fakt spełniania przez skarżącego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, o jakim mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. ([...] zł), gdyż ustalony dochód skarżącego, obejmujący wyłącznie zasiłek stały, wynosił [...] zł. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że skoro przedmiotowy wniosek o pomoc został złożony w grudniu 2021 r., to zgodnie z generalną regułą wyrażoną w art. 8 ust. 3 u.p.s. za prawnie relewantny dochód wnioskodawcy trafnie organy uznały całkowity dochód osiągnięty przezeń w listopadzie 2021 r. (verba legis: "sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku").
Nie ulega wątpliwości, że wydając decyzję z zakresu pomocy społecznej organ winien kierować się przesłankami ustawowymi, w tym m.in. wskazaniami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., w świetle których rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wobec bowiem ograniczonych środków finansowych, organ nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc w zgłaszanej przez nie wysokości. Musi zatem przyjąć obiektywne kryteria, według których dokonuje rozdziału środków finansowych (por. wyrok NSA z 02.08.2012 r., I OSK 407/12, CBOSA). Organy obu instancji przekonująco i szczegółowo (w rozbiciu na poszczególne pozycje potrzeb) umotywowały wysokość przyznanego zasiłku celowego (łącznie: [...] zł), który w tym przypadku – zdaniem Sądu w sposób w pełni uprawniony i uzasadniony – przybrał postać częściowego "dofinansowania" (w wysokości ok. 50%), a nie całkowitego "sfinansowania", potrzeb zgłoszonych przez skarżącego. Wbrew zarzutom skarżącego, podjęte rozstrzygnięcie nie cechuje "dowolność", "arbitralność", ani urzędnicze "widzimisię".
Inna rzecz, że treść składanych przez niego pism procesowych oraz sposób ich formułowania (jw.) tylko potwierdzają zasadność wyrażonej przez SKO (i przez ten organ uzasadnionej) oceny, że skarżący w relacjach z organami pomocy społecznej prezentuje postawę "roszczeniową". Na gruncie reguł znaczeniowych ogólnego języka polskiego "roszczeniowy" znaczy bowiem tyle, co "wyrażający się w nieuzasadnionych lub nadmiernych żądaniach". I taki właśnie charakter mają żądania zgłaszane przez skarżącego w tej oraz pozostałych, regularnie przezeń inicjowanych sprawach, gdyż w każdym przypadku skarżący – co Sądowi wiadomym jest z urzędu – oczekuje pokrycia z funduszy publicznych wszystkich zgłaszanych przezeń potrzeb, i to w pełnej wysokości. Jest to oczywiście sprzeczne z istotą pomocy społecznej, która ma "wspierać" (vide: art. 3 ust. 1 u.p.s.) – a nie "wyręczać" – osoby potrzebujące w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. W tym kontekście określenie postawy skarżącego mianem "roszczeniowej", nie jest – wbrew zarzutom jego pełnomocniczki – "stygmatyzujące", lecz raczej adekwatnie nazywające. Zresztą zarzut "stygmatyzowania" skarżącego przez SKO jest zupełnie nie na miejscu już z tego powodu, iż "stygmatyzacja" wiąże się z "publicznym potępieniem jakiejś osoby" – z czym w sposób oczywisty w tym przypadku nie mieliśmy do czynienia.
Kierując się wspomnianą wyżej dyrektywą wspierania osób potrzebujących, organ I instancji w sposób uprawniony – wychodząc od wykazu potrzeb i oszacowania kosztów ich zaspokojenia, określonych przez wnioskodawcę we wniosku, a następnie poddając te koszty rzetelnej weryfikacji – zdecydował o ich zaspokojeniu w określonej części (w większości przypadków w wysokości ok. 50% zweryfikowanych kwot kosztów podanych przez wnioskodawcę). W ocenie Sądu nie sposób z tego tytułu skutecznie czynić organowi zarzutu "zaniżenia" przyznanych skarżącemu kwot, skoro zarazem zostało przez ten organ wyjaśnione – w kontekście regulacji z art. 3 ust. 4 in fine u.p.s. – jakie są faktyczne możliwości finansowe MOPS w Kaliszu w stosunku do potrzeb zgłaszanych przez osoby i rodziny z obszaru jego właściwości, a także wykazane, że przyznana skarżącemu kwota zasiłku celowego i tak znacznie przekracza średnią wielkość tego rodzaju świadczeń przyznawanych przez ww. MOPS.
W tym kontekście jako niezasadny, a wręcz niezrozumiały, jawi się zarzut, w myśl którego w uzasadnieniu decyzji organu II instancji zabrakło oceny realnych możliwości finansowych organu wydającego decyzję, a zamiast tego organ ten "posiłkował się rzekomymi faktami medialnymi". Wypada wobec tego przypomnieć, że owej rzekomo brakującej kwestii został poświęcony następujący akapit zaskarżonej decyzji (na s. 3): "Jak wskazał organ [I instancji – uw. Sądu] na rok budżetowy 2022 na zasiłki celowe dysponuje budżetem w wysokości [...] zł, a więc miesięcznie (średnio) organ planuje przeznaczyć kwotę [...]zł. W miesiącu grudniu 2021 r. wpłynęło 600 wniosków o przyznanie zasiłku celowego, w związku z czym średnia wysokość tego świadczenia wynosić będzie ok. [...] zł – a zatem kwota przyznana M. S. znacznie przekracza tę kwotę."
Z kolei zarzut "posiłkowania się faktami medialnymi" prawdopodobnie nawiązuje do następującego passusu uzasadnienia zaskarżonej decyzji (na s. 3): "Nie ulega wątpliwości, że środki finansowe dostarczane na realizowanie przez organy administracji publicznej zadań z zakresu pomocy społecznej są niewystarczające w porównaniu ze stosunkowo dużą liczbą osób korzystających z tego typu wsparcia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2017r., sygn. akt I OSK 2044/15 powyższe okoliczności są faktami powszechnie znanymi - podejmowane są bowiem często w prasie, radiu i telewizji." Tym samym uszło zapewne uwagi pełnomocniczki skarżącego, że zarzucane, ogólnikowe powołanie się przez SKO na doniesienia medialne ("prasę, radio i telewizję") było w istocie cytatem z odnośnego fragmentu ww. wyroku NSA, który w pełnym rozwinięciu brzmi: "Brak dostatecznych środków finansowych na realizowanie przez organy administracji zadań z zakresu pomocy społecznej oraz rosnąca liczba osób korzystających z tego typu wsparcia są zresztą faktami powszechnie znanymi, podejmowanymi często w prasie, radiu i telewizji. Fakty te bezspornie znane są też sądom administracyjnym. Nie ulega zatem wątpliwości, że organy pomocy społeczne nie są w stanie realizować wszystkich potrzeb swych beneficjentów, a więc zmuszone są ograniczyć się, tak jak w sprawie skarżącego, tylko do zabezpieczenia potrzeb podstawowych i to w ograniczonej wysokości (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2011 r., I OSK 107/11)" [zob. wyrok NSA z 23.03.2017 r., I OSK 2044/15, CBOSA].
Sąd w niniejszym składzie podziela cytowany pogląd NSA i uznaje go za w pełni aktualny i adekwatny także w okolicznościach niniejszej sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów strony skarżącej i przyjęcia oceny, jakoby kwota zasiłku została ustalona w sposób arbitralny, z naruszeniem zasady bezstronności i równego traktowania, w tym z naruszeniem zasad uznania administracyjnego oraz bez zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej na warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj i forma udzielonej pomocy są zgodne z żądaniem wnioskodawcy, a organ wyjaśnił, dlaczego nie uznał za możliwe przyznanie zasiłku celowego w pełnej zawnioskowanej przez skarżącego wysokości.
Mając wszystko to na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., w całości ją oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło