IV SA/Po 385/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-10-20
Skład orzekający: Anna Jarosz, Donata Starosta, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa (borelioza) może zostać stwierdzona u pracownika, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że została spowodowana czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy, pomimo współistnienia pozazawodowych czynników ryzyka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choroba zawodowa może zostać stwierdzona, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo jej związku z warunkami pracy, nawet jeśli istnieją pozazawodowe czynniki ryzyka. Domniemanie związku przyczynowego między chorobą a pracą może zostać obalone tylko wtedy, gdy etiologia choroby ma charakter jednoznacznie pozazawodowy, czego w tej sprawie nie wykazano. Wystarczające jest wykazanie, że rodzaj wykonywanych czynności powoduje kontakt z czynnikiem biologicznym stanowiącym zagrożenie dla zdrowia pracownika.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Urzędu Miejskiego w Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej (boreliozy) u S. W., pełniącego funkcję burmistrza. Urząd Miejski kwestionował związek choroby z pracą, argumentując, że stanowisko burmistrza ma charakter administracyjno-biurowy, a wszelkie czynności terenowe były sporadyczne i na własne życzenie. Organy sanitarne uznały, że obowiązki burmistrza obejmowały nadzór nad pracami w terenie (tereny zielone, lasy komunalne), co stwarzało narażenie na czynniki biologiczne, a choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi Urzędu Miejskiego w Z. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] lutego 2016 r.
nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (zwany dalej jako "PWIS") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art 7, art. 75
§ 1, art. 77 § 1 oraz art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej jako "k.p.a."), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1412), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1502; zwanej dalej jako "k.p."), w związku z § 5 ust. 1, § 6 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367; zwanego dalej jako "rozporządzenie") utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego
w Z. (zwanego dalej jako "PPIS") znak: [...] z dnia [...] grudnia
2015 r.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] lutego 2016 r. do PPIS wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u S. W..
Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. PPIS zwrócił się do Urzędu Miejskiego
w Z. o sporządzenie karty oceny narażenie ryzyka zawodowego. Karta oceny narażenia ryzyka zawodowego została przedłożona w dniu [...] marca 2015 r.
W dniu [...] marca 2015 r. do PPIS wpłynęły pisma M. B.
oraz S. A. pracowników Urzędu Miejskiego w Z. , w których stwierdzili, że S. W. sporadycznie w ramach zastępstwa wykonywał nadzór nad grupą robotników.
Orzeczeniem nr [...] [...] Centrum Medycyny Pracy rozpoznało u S. W. chorobę zawodową - choroby zakaźne
lub pasożytnicze albo ich następstwa: borelioza, tj. chorobę wymienioną w poz. 26 załącznika do rozporządzenia.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] PPIS stwierdził
u S. W. chorobę zawodową: choroby zakaźne lub pasożytnicze
albo ich następstwa: borelioza. Decyzja PPIS została następnie uchylona decyzją PWIS z dnia [...] września 2015 r. nr [...]
W dniu [...] listopada 2015 r. PPIS przesłuchał kolejnych świadków,
którzy potwierdzili, że S. W. jako burmistrz dokonywał osobistego nadzoru nad osobami zatrudnionymi na stanowiskach związanych z utrzymaniem zieleni w mieście.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy PPIS na podstawie ww. orzeczenia
oraz przeprowadzonego wywiadu epidemiologicznego PPIS decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. [...] PPIS stwierdził u S. W. chorobę zawodową: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa: borelioza.
W odwołaniu od ww. decyzji Urząd Miejski w Z. (zwany dalej również jako "Skarżący") wniósł o uchylenie decyzji PPIS i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ewentualnie o uchylenie decyzji PPIS. Skarżący podniósł, że stanowisko burmistrza należy do stanowisk o charakterze typowo administracyjno-biurowym. Proces pracy burmistrza odbywa się w pomieszczeniach urzędu, w których brak narażenia na boreliozę. Skarżący wskazał, że wprawdzie S. W. przebywał w terenie, nadzorował prace w obszarach zieleni, jednak robił to na własne życzenie, a nie jako zadanie służbowe, czy spełnienie wydanego polecenia służbowego. Sprawowanie nadzoru i wydawanie poleceń przed rozpoczęciem pracy nie stwarzało zagrożenia narażenia zawodowego na czynniki biologiczne, a nadzorowanie, które miało miejsce, było wykonywane nie stale ale incydentalnie, dorywczo. W ocenie Skarżącego zeznania świadków nie wykazują w sposób bezsporny, że do narażenia na boreliozę doszło podczas pobytów S. W. na terenach zielonych w mieście w czasie, gdy pełnił obowiązki służbowe. O tym, czy schorzenie ma charakter choroby zawodowej, decyduje nie tylko zamieszczenie go w wykazie chorób zawodowych, lecz również istnienie związku przyczynowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy. W swoim środowisku pracy pracownik nie był narażony na czynniki biologiczne powodujące boreliozę i nie ma związku przyczynowo - skutkowego między rozpoznaną chorobą a rodzajem wykonywanej pracy.
Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia
[...] lutego 2016 r. PWIS utrzymał w mocy decyzję PPIS z dnia [...] grudnia 2015 r.
W uzasadnieniu decyzji PWIS stwierdził, iż z karty oceny ryzyka zawodowego wynika, że S. W. zatrudniony był w latach:
- [...]-[...] jako referent w Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej W.,
- [...]-[...] jako przewodniczący ZMS w ZPZMS Nakło,
- [...]-[...] jako sekretarz UMiG W.,
- [...]-[...] jako sekretarz KMG PZPR W.,
- [...]-[...] jako naczelnik w UG B.
- [...]-[...] jako sekretarz w KMG W.,
- [...]-[...] jako naczelnik UM Z.
- od dnia [...] r. do dnia [...] r. jako Burmistrz Miasta Z. w UM Z..
W ocenie PWIS zakładem, z którym należy wiązać narażenie S. W. na czynnik biologiczny jest U. Z.. [...] Centrum Medycyny Pracy w P. na podstawie wyników badań, dokumentacji lekarskiej (w obserwacji klinicznej od 2013 roku z rozpoznaniem boreliozy), opinii lekarza specjalisty chorób zakaźnych i oceny narażenia zawodowego stosując zasadę wysokiego prawdopodobieństwa uznało, iż istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej - boreliozy.
PWIS stwierdził, że pojęcie "potwierdzone narażenie" oznacza narażenie, które potencjalnie może wystąpić podczas wykonywania czynności na danym stanowisku pracy, jednak nie oznacza, że wystąpiło dotychczas w kontrolowanym zakładzie czy też w statystykach w obrębie większego obszaru. Wystarczy, że rodzaj wykonywanych czynności powoduje kontakt z określonym czynnikiem biologicznym, będącym zagrożeniem dla zdrowia pracownika.
Organ odwoławczy ustalił, że S. W. jako Burmistrz Miasta
Z. oprócz prac administracyjnych (zarządczych) dokonywał inspekcji terenowych i bezpośrednio nadzorował realizację zadań związanych z zadrzewieniem i w zakresie gospodarki lasów komunalnych w obrębie administracyjnym miasta Z.. Pełniąc funkcję Burmistrza Miasta Z. do jego obowiązków należało między innymi gospodarka terenami zielonymi miasta w tym lasami i parkami. W ramach tej działalności sprawował nadzór nad brygadami pracowników gospodarczych, którzy świadczyli pracę na terenach będących w zarządzie miasta Z.. Wszyscy świadkowie przesłuchani w sprawie, również ci zgłoszeni przez odwołującego potwierdzili, iż Pan S. W. jako Burmistrz Miasta Z. sprawował bezpośredni, osobisty nadzór nad pracami w zakresie zieleni miejskich i lasów komunalnych w Z., tj. przyjeżdżał - odwiedzał i wizytował miejsca na których pracowała grupa gospodarcza i wskazywał co należy jeszcze wykonać, nadzorował bezpośrednio prace na terenach zielonych miasta i terenach leśnych. Z zeznań świadków ponadto wynika, iż nadzór ten nie był sporadyczny ani incydentalny jak twierdzi odwołujący
W ocenie PWIS świadkowie potwierdzili więc występowanie w miejscu pracy narażenia na pokąsanie przez kleszcze. Inspektor Sanitarny stwierdza ponadto, iż sam odwołujący w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej sporządzonej w dniu [...] marca 2015 r. stwierdził, iż jako bezpośredni kontakt z czynnikiem biologicznym na stanowisku pracy można uznać wykonywanie sporadycznych inspekcji terenowych nadzorowania realizacji zadań na obszarach zadrzewień i lasów komunalnych w obrębie administracyjnym miasta Z.
W ocenie PWIS bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż S. W. był członkiem [...] Związku Łowieckiego i należał do Koła Łowieckiego nr [...] "[...]" w W..
PWIS ocenił wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jako spełniające wszystkie warunki formalne. Zwrócił uwagę na specyfikę postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych i wynikający z tego fakt związania organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej z orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organy te nie są uprawnione do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia.
W ocenie PWIS spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej, tj.: rozpoznane schorzenie jest objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia, choroba zawodowa jest rozpoznana przez zakład służby zdrowia upoważniony do ich rozpoznawania, udokumentowano narażenie zawodowe oraz uznano na zasadzie wysokiego prawdopodobieństwa istnienie związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą zawodową a rozpoznanym schorzeniem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu U. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PWIS, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił decyzji PWIS naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego:
a) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną interpretację zebranego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez ustalenie, że:
- do obowiązków osoby zatrudnionej na stanowisku Burmistrza Miasta Z. należało dokonywanie inspekcji terenowych na obszarach zielonych i sprawowanie nadzoru nad brygadą pracowników gospodarczych, pomimo że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że tego rodzaju czynności wykonywała osoba podległa w strukturze organizacyjnej Urzędu Burmistrzowi, zatrudniona na stanowisku inspektora, do której zakresu czynności należało prawidłowa pielęgnacja zieleni miejskiej lub osoba zatrudniona specjalnie w tym celu przez Urząd na podstawie umowy zlecenia;
- S. W. sprawował zastępstwo w okresie nieobecności inspektora zajmującego się utrzymaniem zieleni pomimo, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że tego rodzaju zastępstwo było obowiązkiem pracownika zatrudnionego na stanowisku inspektora ds. zamówień publicznych;
- czynności nadzoru realizowane przez S. W. wobec pracowników gospodarczych na terenach zielonych nie miały charakteru sporadycznego i incydentalnego, pomimo że jego obecność na tych terenach nie mogła być częsta, gdyż wynikała z ewentualnych faktycznych (aie nieprzypisanych organizacyjnie tj. zastępstw z tytułu nieobecności bezpośrednich przełożonych pracowników gospodarczych,
- S. W. został pokąsany przez kleszcza w trakcie wykonywanie czynności zawodowych, podczas gdy z zeznań świadków nie wynika, ani kiedy, ani też gdzie został on ukąszony przez kleszcza, a ponadto żaden ze świadków bezpośrednio nie był uczestnikiem tego zdarzenia, a jedynie ogólnie "o nim słyszał" bez dookreślenia, czy miało to miejsce podczas pełnienia obowiązków służbowych;
- wykonywanie przez S. W. inspekcji terenowych i nadzorowanie zadań na obszarach zadrzewień i lasów komunalnych w mieście Z. odbywało się w bezpośrednim kontakcie z czynnikiem biologicznym (krętki boreliozy), co pozwala na przyjęcie z wysokim prawdopodobieństwem, że zaistniała choroba borelioza została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, podczas gdy w niniejszym przypadku jako wątpliwy należy uznać, w związku ze znikomą ekspozycją pracownika na narażenie czynnikiem biologicznym, związek przyczynowy między zdiagnozowaną chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych a "narażeniem zawodowym", czyli występowaniem szkodliwych dla zdrowia czynników w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy,
- etiologia choroby występującej u S. W. ma charakter zawodowy, podczas gdy z zasad doświadczenia życiowego wynika, że prawdopodobieństwo zachorowania na tą chorobę na skutek okazjonalnego przebywania na terenach zielonych w toku wykonywania czynności pracowniczych jest znaczenie niższe niż wtedy, gdy przebywa się na terenach zadrzewionych w związku z działalnością w kole łowieckim czy też podczas pozazawodowego spędzania czasu w formie wypoczynku na terenach zielonych,
b) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań zmierzających do wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności pominięcie kwestii wyjaśnienia pozazawodowej etiologii choroby boreliozy stwierdzonej u pracownika, pomimo niezakwestionowanego faktu uczestnictwa pracownika w kole łowieckim, co implikować winno poszukiwanie przyczyn wystąpienia choroby w pozazawodowej działalności pracownika; 2) przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2351 k.p. poprzez uznanie przez organ administracji, że zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie uzasadniające stwierdzenie choroby zawodowej pomimo tego, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi co najmniej wysokie prawdopodobieństwo, aby borelioza zdiagnozowana u pracownika spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
W piśmie z dnia [...] maja 2016 r. uczestnik postępowania S. W. odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze stwierdził, że są one sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718), zwanej dalej jako p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz.
1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.
Zgodnie z art. 2351 k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zgodnie zaś z treścią art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Jak przyjęto w orzecznictwie sądowym, definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Przy czym pod pojęciem warunków pracy w ocenie Sądu należy rozumieć ogół czynników, z którymi człowiek spotyka się w toku wykonywania pracy.
Wykaz chorób zawodowych stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Wykaz ten stanowi zamknięty katalog chorób zawodowych. Oznacza to, że za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba, która jest wymieniona w wykazie, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Zachorowanie na chorobę, nawet w wyniku wykonywania pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, która nie została ujęta w obowiązującym wykazie, nie daje podstaw do wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Obowiązkiem organów administracji w przedmiotowym postępowaniu było ustalenie czy rozpoznana choroba jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, czy u S. W. wystąpiło to schorzenie albo jego następstwa oraz czy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przy czym zaznaczyć trzeba, że w konkretnym przypadku stwierdzenie przez organ z wysokim prawdopodobieństwem wystąpienia czynnika szkodliwego w miejscu pracy, skutkującego postaniem choroby zawodowej, niekoniecznie oznacza, że okoliczność ta musi być potwierdzona bezspornym dowodem (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 708/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Z § 8 ust. 1 rozporządzenia wynika, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (uchwała NSA z dnia 20 maja 2002 r. sygn. akt OPS 3/02, wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2012 sygn. akt II OSK 654/12, z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06 oraz z dnia 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2237/14 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
To, że organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia nie oznacza, że orzeczenie lekarskie nie podlega jakiejkolwiek ocenie tych organów. Dane zawarte w orzeczeniu lekarskim stanowią jeden z podstawowych dowodów w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, a orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w sprawie choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego, tak więc powinna ona odpowiadać wymaganiom stawianym przepisem art. 84 § 1 k.p.a.
Tym samym prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać szczególności uzasadnienie zawartego w nim rozstrzygnięcia które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jego rzetelności. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie zajętego stanowiska. Organ inspekcji sanitarnej nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonującego uzasadnienia, czy też wywołującej wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2734/12m wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 244/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 546/10, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany przez organy inspekcji sanitarnej pozwalał na wydanie decyzji w sprawie choroby zawodowej. W orzeczeniu lekarskim nr [...] [...] Centrum Medycyny Pracy stwierdziło u S. W. chorobę zawodową wymienioną pod pozycją 26 załącznika do rozporządzenia: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa - bolerioza. W toku postępowania organy ustaliły, że S. W. jako Burmistrz Z. dokonywał inspekcji terenowych i bezpośrednio nadzorował realizację zadań związanych z zadrzewianiem i w zakresie gospodarki lasów komunalnych w obrębie miasta. W ramach tej działalności sprawował nadzór nad brygadami pracowników gospodarczych. Powyższe potwierdza zeznanie świadka M. B. - inspektora ds. gospodarki komunalnej, który zeznał, że w czasie nieobecności w pracy S. W. nadzorował pracę grup robotników. Powyższe potwierdził również S. A. - pracownik gospodarczy U. Z.. Ponadto z wyjaśnień udzielonych przez R. S. - N. Nadleśnictwa Z. wynika, że wraz ze S. W. prowadził wiele przedsięwzięć, które wymagały częstego pobytu w terenie. Okoliczność sprawowania przez S. W. bezpośredniego nadzoru w terenie potwierdzają również zeznania pozostałych świadków. W karcie oceny narażenia ryzyka zawodowego stwierdzono, że za bezpośredni kontakt z czynnikiem biologicznym na stanowisku pracy można uznać wykonywanie sporadycznych inspekcji terenowych i nadzorowanie zadań na obszarach zadrzewień i lasów komunalnych w obrębie administracyjnym miasta Z..
W ocenie Sądu całokształt materiału dowodowego zebranego przez organy inspekcji sanitarnej pozwalał na stwierdzenie z wysokim prawdopodobieństwem wystąpienia czynnika szkodliwego w miejscu pracy. Organy inspekcji sanitarnej prawidłowo oceniły, że choroba stwierdzona w orzeczeniu [...] Centrum Medycyny Pracy została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Skoro materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie wskazuje jednoznacznie, że zakres obowiązków burmistrza nie ograniczał się jedynie do podejmowania czynności o charakterze typowo administracyjno-biurowym, bowiem wykonywał on również czynności w zakresie nadzoru w terenie, to nie powinno budzić wątpliwości, że zachorowanie na boreliozę spowodowaną ugryzieniem kleszcza było wynikiem działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. To z kolei pozwalało organom na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Bez znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji pozostaje okoliczność, iż S. W. w okresie sprawowania funkcji burmistrza był członkiem Koła Łowieckiego nr [...] "[...]" w W.. W ocenie Sądu współistnienie czynników pozazawodowych - przy uznanym przez organy inspekcji sanitarnej narażeniu zawodowym, występującym w środowisku pracy, nie jest wystarczające do wzruszenia domniemania związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby zawodowej, a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie. Domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby, a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie - może zostać obalone wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy. Takie okoliczności nie zostały wykazane w niniejszej sprawie (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt IV SA/GI 183/15, WSA w Bydgoszczy z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt I! SA/Bd 538/11, WSA w Krakowie z dnia 16 czerwca 2012 r., sygn. akt II! SA/Kr 1183/10 oraz WSA we Wrocławiu, z dnia 12 czerwca 2012, sygn. akt IV SA/Wr 134/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jako niezasadne Sąd ocenił zarzuty w zakresie naruszenia art. 80 k.p.a. Materiał dowodowy potwierdza, że S. W. sprawując funkcję burmistrza wykonywał czynności nadzorcze w terenie. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje kwestia częstotliwości wykonywania tych czynności. Ponadto wbrew stwierdzeniom Skarżącego w przypadku stwierdzenia choroby zawodowej nie było wymagane dokładnie wskazanie okoliczności ukąszenia przez kleszcza, a jedynie wykazanie z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
Jako niezasadne Sąd ocenił również zarzuty naruszenia art. 7 oraz 77 k.p.a. W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany przez organy sanitarne pozwalał na stwierdzenie choroby zawodowej. Ponadto jako niezasadny Sąd ocenił zarzut naruszenia art. 2351 k.p.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło