IV SA/Po 385/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-01-09
Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocników może zostać uwzględniony bez wiarygodnego wykazania trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane tylko wtedy, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca, który nie uzupełnił oświadczenia majątkowego i nie uprawdopodobnił swojej trudnej sytuacji materialnej, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Wnioskodawca R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocników w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wznowieniu postępowania. Wnioskodawca twierdził, że jest osobą bezdomną, zadłużoną i w trudnej sytuacji zdrowotnej, jednak nie przedstawił żadnych szczegółowych informacji dotyczących swojej sytuacji majątkowej i osobistej oraz nie odpowiedział na wezwanie sądu do uzupełnienia oświadczenia majątkowego.Rozstrzygnięcie
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przyznania R. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] maja 2017r. odrzucił skargę R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją.
Wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie (odrzuconym postanowieniem tut. Sądu z dnia 27 czerwca 2017r.) R. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący ponowił w zażaleniach wniesionych na wydane w sprawie Sądu postanowienie z dnia 27 czerwca 2017r. (w przedmiocie odrzucenia zażalenia), postanowienia z dnia 22 sierpnia 2017r. (oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego i prostujące postanowienie z dnia 27 czerwca 2017r.) i zarządzenie z dnia 7 listopada 2017r. (pozostawiające bez rozpoznania zażalenie oraz wniosek o wyłącznie sędziego i referendarza sądowego).
We wszystkich wskazanych wyżej wnioskach o przyznanie prawa pomocy, skarżący w sposób ogólnikowy oświadczył, że jest osobą bezdomną, wskazując ma wzrost zadłużenia, brak środków na życie, koszty leczenia oraz ciężki fizyczny i psychiczny rozstrój zdrowia. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 98 – 99 akt) wnioskodawca nie podał żadnych informacji dotyczących własnej sytuacji osobistej i majątkowej.
Mając powyższe na uwadze pismem z dnia 15 listopada 2017 r. (doręczonym w dniu 29 listopada 2017r.), w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. - dalej P.p.s.a.), Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy.
Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że na podstawie art. 245 § 1-3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że R. P. nie wykazał w wiarygodny sposób, iż spełnia przesłanki do przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy. Za wystarczające nie mogą być bowiem uznane ogóle twierdzenia wnioskodawcy o braku jakichkolwiek dochodów i znacznym zadłużeniu, które to okoliczności pomimo stosownego wezwania nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione.
Ma to tyle istotne znaczenie, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, z których wynikać będzie, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie praw pomocy. Z powyższego obowiązku wnioskodawca nie wywiązał się pomimo wystosowanego do niego wezwania do uzupełniania informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej i osobistej.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06).
W związku z powyższym wobec niewykazania przez R. P., iż spełnia on przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie, na podstawie art. 246 §1 pkt 1, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło