IV SA/Po 388/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi F. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy 1. oddala skargę 2. zasądza na rzecz adwokata A.N. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższone o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/B.Popowska Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] działający z upoważnienia Starosty R. Podinspektor w Wydziale Komunikacji i Dróg, na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "b" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm., dalej Prawo o ruchu drogowym) orzekł o cofnięciu F. T. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi; prawo jazdy kategorii A, B, T dokument nr [...] druk nr [...], wydane dnia [...] lutego 2002 r. przez Starostwo Powiatowe w R. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa). W lakonicznym uzasadnieniu wskazano, że do dnia 28 maja 2008 r. Strona nie poddała się kontrolnemu badaniu lekarskiemu, na które Starosta R. (dalej Starosta) skierował Stronę w dniu 21 lutego 2008 r. Wyznaczony termin badania upłynął w dniu 20 marca 2008 r. W odwołaniu od decyzji F. T. wskazał, że postępowanie w przedmiocie kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości zostało umorzone przez Prokuraturę Rejonową w R., zaś prawo jazdy, zatrzymane w związku z toczącym się postępowaniem, zostało zwrócone. Postępowanie w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Strona poddała w wątpliwość skierowanie Go przez Starostę na badania lekarskie. Ponadto Odwołujący się podniósł, że nie posiada wystarczających środków na opłacenie badań lekarskich. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 388/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...]w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie Kolegium, stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu uznane zostało za przedwczesne, bowiem rozstrzygnięcie wydano bez wyjaśnienia i rozważenia wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego załatwienia sprawy. Błędne pouczenie co do sposobu czy terminu wniesienia środka odwoławczego nie wpływa wprawdzie na bieg terminu do jego wniesienia, stanowi jednak podstawę do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywróciło F. T. termin do wniesienia odwołania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji nie narusza przepisów Prawa o ruchu drogowym. Odwołujący się nie wykonał badań lekarskich, na które został skierowany przez Starostę, w związku z oświadczeniem Odwołującego się, że cierpi na padaczkę oraz, że leczy się u lekarza psychiatry z powodu stanów depresyjnych. Odwołujący się podał informację o padaczce do protokołu pobrania krwi, a informację o leczeniu do protokołu przesłuchania podejrzanego, w związku z kolizją drogową. Niepoddanie się badaniom lekarskim oznacza dla organu administracji obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Kolegium zastrzegło, że przedłożenie wyników badań, z których będzie wynikał brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, powinien skutkować przywróceniem uprawnień do kierowania pojazdami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżący napisał, że decyzja Kolegium jest niezgodna z prawem. Policja chciała wmówić Skarżącemu, że jechał nietrzeźwy samochodem, dopiero biegły medycyny sądowej potwierdził, że w tym czasie Skarżący był trzeźwy. Skarżący był również badany przez psychologa klinicznego. Skarżący nie miał i nie ma padaczki. Z porad lekarza psychiatry korzystają również inni zdrowi ludzie, po to jest lekarz w przychodni lekarskiej. Stanów depresyjnych Skarżący nie miał i nie ma, nikogo nie znieważył i nie pobił oraz nie popełnił żadnego przestępstwa. Jest uczciwym, spokojnym i zrównoważonym człowiekiem, bez żadnych odchyleń. To Policja chciała zrobić ze Skarżącego przestępcę. Badanie miało kosztować 400 zł. plus koszty przejazdu PKS. Z renty 465 zł. Skarżący nie jest w stanie zaoszczędzić takiej kwoty. Jeżeli Policja i Starosta załatwią bezpłatne badanie lekarskie i zwrot kosztów podróży, to Skarżący pojedzie na badanie. Cofnięcie uprawnień skutkowało popadnięciem Skarżącego w kłopoty finansowe, ponieważ nie może dorobić u okolicznych rolników. Skarżący nie rozumie, dlaczego badanie przez biegłego medycyny sądowej i psychologa klinicznego było bezpłatne, zaś badanie medycyny pracy jest odpłatne. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odwołanie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną, zarzutami i wnioskami skargi. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140 ust.1 pkt 4 lit. "b" wskazanej ustawy, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta, w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 Prawa o ruchu drogowym. W myśl art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia, kierujący pojazdem podlega badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Na badanie kieruje, decyzją administracyjną, starosta. Ustawodawca zawarł w art. 123 Prawa o ruchu drogowym delegację ustawową, zgodnie z którą minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej, określą w drodze rozporządzenia, uwzględniając zróżnicowane wymagania zdrowotne oraz konieczność przyjęcia obiektywnych i niezbędnych kryteriów oceny stanu zdrowia: 1) szczegółowe warunki i tryb: a) kierowania na badania lekarskie i ich przeprowadzania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami, b) wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, c) odwoływania się od orzeczeń lekarskich, d) uzyskiwania uprawnień przez lekarzy przeprowadzających badania lekarskie; 2) zakres badań lekarskich; 3) dodatkowe kwalifikacje lekarzy przeprowadzających badania lekarskie; 4) sposób postępowania z dokumentacją związaną z badaniami lekarskimi oraz wzory stosowanych dokumentów; 5) maksymalne stawki opłat za badania lekarskie. W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Minister Zdrowia dnia 07 stycznia 2004 r. wydał rozporządzenie w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15, dalej Rozporządzenie). Zgodnie z § 2 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia, decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie wydaje starosta, w przypadku otrzymania wniosku od organu kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem. Zgodnie z przepisem § 9 ust. 1 Rozporządzenia, badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 Prawa o ruchu drogowym przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Zatem wydanie przez starostę skierowania na badania lekarskie na tej podstawie, że nasuwają się zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem powoduje to, iż kierujący pojazdem ma obowiązek poddać się temu badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Co więcej, badanie musi zostać przeprowadzone przez wskazane w rozporządzeniu placówki medyczne. Uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie, stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (§ 10 Rozporządzenia). Od treści orzeczenia lekarskiego można wnieść odwołanie (§ 12 ust. 1 Rozporządzenia). Badanie jest płatne – w Rozporządzeniu ustalono maksymalne stawki opłat za badania (§ 18 Rozporządzenia). W przypadku zaś niepoddania się badaniu lekarskiemu, w trybie określonym przepisami prawa, właściwy organ wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym (art. 140 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym). W niniejszej sprawie, ocenie Sądu podlegała decyzja o cofnięciu Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Bezsporne w sprawie jest to, że Skarżący nie poddał się badaniom lekarskim mającym na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, na które został skierowany decyzją Starosty z dnia [...] lutego 2008 r., wydaną na wniosek organów kontroli ruchu drogowego z dnia [...] stycznia 2008 r. Naczelnik Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w R. wskazał w w/w wniosku, że Skarżący w dniu [...] października 2008 r. spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, skutkiem czego zostało wszczęte postępowanie. W trakcie toczącego się postępowania Skarżący stwierdził, że cierpi na padaczkę oraz leczy się u lekarza psychiatry ze względu na stany depresyjne. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skierowanie na badania lekarskie wydane zostało przez organ administracji uprawniony do tego przepisami prawa, czyli Starostę. Podstawą działania Starosty był wniosek właściwego organu kontroli ruchu drogowego – Policji, z uwagi na stwierdzone w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżenia co do stanu zdrowia Skarżącego. Organy orzekające w sprawie słusznie stwierdziły, że Skarżący nie wykonał ostatecznej decyzji Starosty. Skarżący potwierdza zresztą w skardze, że nie poddał się przedmiotowemu badaniu, uzasadniając to wysokim kosztem tych badań oraz własną oceną swojego zdrowia. Punktem wyjścia dla postępowania o cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "b" Prawa o ruchu drogowym, było zatem ustalenie faktyczne, że Skarżący nie poddał się badaniom lekarskim, na które został skierowany decyzją Starosty. Decyzja ta została doręczona Skarżącemu do rąk własnych w dniu [...] lutego 2009 r. W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że decyzja o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie była decyzją ostateczną. Przedstawione okoliczności potwierdzają wypełnienie dyspozycji normy prawnej wynikającej z treści art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. "b" Prawa o ruchu drogowym, co na podstawie wskazanego przepisu stanowiło wystarczającą podstawę do cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Nie mają znaczenia tutaj kwestie związane z przekonaniem o braku podstaw do wykonania badań lekarskich. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie była ostateczna i Skarżący tym badaniom nie poddał się, co w konsekwencji nakazywało cofnąć mu uprawnienie do kierowania pojazdem. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ppsa i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm.). /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ B. Popowska ja