IV SA/Po 389/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 07 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a 1. odrzucić zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 03 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 389/17 dotyczące prawa pomocy, 2. odrzucić skargę. Stowarzyszenie [...] wraz ze skargą na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego opisane w rubrum, złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia z kosztów wpisu sądowego. W nadesłanym później formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sprecyzowano, że wniosek dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 30 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 389/17 referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Rozpoznając sprzeciw Stowarzyszenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 04 lipca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 389/17 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Prowadząc dalej postępowanie doręczono Stowarzyszeniu zarządzenie z 04 lipca 2017 r. do uiszczenia wpisu od skargi. Mając na uwadze zgłoszony w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego wniosek o ustanowienie pełnomocnika, Stowarzyszeniu przesłano również formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W powyższym stanie sprawy skarżące Stowarzyszenie nie uiściło wymaganego wpisu sądowego lecz złożyło zażalenie na wezwanie dotyczące wpisu oraz złożyło kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się tym razem prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (bez podania jego zakresu) i ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 389/17 referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Rozpoznając sprzeciw Stowarzyszenia, WSA w Poznaniu postanowieniem z 03 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 389/17 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Ww. zarządzeniem z 04 lipca 2017 r. Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Poznaniu wezwano Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wysokość wpisu ustalono na kwotę 100 zł (k. 39). Postanowieniem z 19 września 2017 r. sygn. akt II OZ 1074/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Stowarzyszenia na ww. zarządzenie z 04 lipca 2017 r. Pismem z 26 września 2017 r. Stowarzyszenie zostało wezwane do wykonania prawomocnego zarządzenia z 04 lipca 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu, z pouczeniem, iż nieuiszczenie wpisu w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi (k. 84). Pismo zostało doręczone Stowarzyszeniu w dniu 11 października 2017 r. (k. 96), co oznacza, że ostatnim dniem terminu był dzień 18 października 2017 r. Jak wynika z informacji Oddziału Finansowo-Budżetowego Sądu, do dnia 26 października 2017 r. wpłata nie wpłynęła (k. 101). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 tej ustawy. W myśl art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Podkreślenia wymaga, że art. 194 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wskazane w pkt 1-10 tego przepisu. Jeżeli zatem przywołana ustawa przewiduje w określonych sytuacjach wydanie postanowienia i jednocześnie nie stanowi, że od takiego postanowienia przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to wniesienie takiego środka odwoławczego jest niedopuszczalne. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu znajdującym zastosowanie w tej sprawie – tj. nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015 r. poz. 658) – rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (tj. m.in. w kwestii prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, zgodnie z którym aktualne brzmienie art. 260 p.p.s.a. wskazuje, iż na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienie WSA z 13.06.2017 r., IV SA/Po 792/16; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, skoro Stowarzyszeniu nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na postanowienie sądu dotyczące postanowienia referendarza sądowego z 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 389/17, to złożone zażalenie należy odrzucić jako niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z. art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, tj. od skarg, skarg kasacyjnych, zażaleń oraz skarg o wznowienie postępowania, pobiera się opłatę sądową w postaci wpisu stosunkowego lub stałego. Natomiast stosownie do art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby pod rygorem odrzucenia skargi przez sąd, uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Powyższa regulacja stanowi, że opłacenie pisma (w niniejszej sprawie skargi) w terminie i w kwocie wskazanej przez sąd stanowi istotny jej element, którego brak uniemożliwia nadanie pismu (skardze) dalszego biegu. W rozpatrywanej sprawie odpis wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 04 lipca 2017 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi został skutecznie doręczony skarżącemu Stowarzyszeniu w dniu 11 października 2017 r. (druk zwrotnego potwierdzenia odbioru, k. 96), a zatem siedmiodniowy termin do wykonania nałożonego na stronę skarżącą obowiązku procesowego upływał z dniem 18 października 2017 r. W zakreślonym terminie brak fiskalny skargi nie został uzupełniony – co jednoznacznie potwierdza informacja z Oddziału Finansowo-Budżetowej tutejszego Sądu, że do dnia 26 października 2017 r. wpłata nie wpłynęła (k. 101). Sąd stwierdza, że na skarżącym Stowarzyszeniu ciążył, wynikający z prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, obowiązek uiszczenia wpisu od skargi. Uwzględniając zaś, że w zakreślonym przez Sąd terminie brak fiskalny skargi nie został usunięty, tym samym ziściła się przesłanka do odrzucenia opisanej wyżej skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie drugim sentencji nin. postanowienia.