IV SA/Po 390/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-07-25

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy instalacja fotowoltaiczna o mocy do 185 kWp, niebędąca mikroinstalacją, może zostać zrealizowana na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje zaopatrzenie w energię elektryczną z sieci lub z mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii, mimo braku wyraźnego zakazu lokalizacji innych instalacji OZE?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, stosując wnioskowanie a contrario. Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, możliwość lokalizacji instalacji OZE, które nie są mikroinstalacjami, powinna być dopuszczona, jeśli plan miejscowy nie zawiera wyraźnego zakazu ich lokalizacji. Brak takiego zakazu w planie, w połączeniu z późniejszymi nowelizacjami art. 15 ust. 4 u.p.z.p., skutkuje tym, że projektowana instalacja fotowoltaiczna jest dopuszczalna.
Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę instalacji fotowoltaicznej o mocy do 185 kWp. Organy uznały, że inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał zaopatrzenie w energię elektryczną z sieci lub z mikroinstalacji OZE, a projektowana instalacja nie była mikroinstalacją. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Wojewody z dnia 26 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia 02 lutego 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej W. Sp. z o.o. z siedzibą w J. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z 26 marca 2024 r. ([...]) Wojewoda (dalej jako "Wojewoda" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania W. Sp. z o.o. z siedzibą w J. (zwanej też dalej "Spółką" lub "Skarżącą"), utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z 02 lutego 2024 r. nr [...] odmawiającą Spółce zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę instalacji urządzeń fotowoltaicznych. Zaskarżona decyzja Wojewody, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Dnia 08 listopada 2023 r. do Starosty P. (zwanego dalej "Starostą" lub "organem I instancji") wpłynął wniosek Spółki o pozwolenie na budowę instalacji fotowoltaicznej o mocy do 185 kWp na dachach obiektu zlokalizowanego w m. J. przy ul. [...], dz. nr ewid. [...] (jedn. ewid. [...], obręb ewid. [...]). Postanowieniem z 30 listopada 2023 r. Starosta zobowiązał Spółkę do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji, a także zaprojektowania inwestycji zgodnie z przepisami prawa. Pismem z 22 grudnia 2023 r. Spółka odniosła się do tego postanowienia, przedkładając jednocześnie dowody w sprawie. Zawiadomieniem z 12 stycznia 2024 r. organ I instancji poinformował strony postępowania o prawie wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a., a także o istnieniu przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem inwestora. Następnie Starosta, przywołaną na wstępie decyzją z 02 lutego 2024 r., odmówił zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę instalacji urządzeń fotowoltaicznych o mocy 185 kWp na dachu budynku, zlokalizowanego w m. J. przy ul. [...], dz. nr ewid. [...] (jedn. ewid. [...], obręb ewid. [...]). Od tej decyzji odwołanie wniosła Spółka, reprezentowana przez r.pr. K. G.. Utrzymując w mocy decyzję Starosty – przywołaną na wstępie decyzją z 26 marca 2024 r. – Wojewoda wyjaśnił w uzasadnieniu, że działka objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę, w części rysunkowej uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 31 sierpnia 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Łowęcińskiej [...], na północ od ulicy [...] w J. (Dz. Urz. Woj. W.. poz. [...]; dalej jako "Plan miejscowy" lub "Plan") objęta została symbolem 4P/U oznaczającym przeznaczenie terenu pod zabudowę obiektów produkcyjnych, składów i magazynów lub zabudowy usługowej (§ 3 pkt 1 lit. b Planu). Kwestią sporną jest możliwość realizacji projektowanej inwestycji na tym terenie, w świetle odnoszących się do niego ustaleń Planu miejscowego. Zgodnie bowiem z § 13 pkt 1 lit. a Planu dla terenu oznaczonego symbolem 4P/U ustala się m.in.: "lokalizację na działce budynków produkcyjnych, składów i magazynów albo usługowego". Z kolei w rozdziale 4 Planu miejscowego (§ 25 pkt 8) przewidziano "zaopatrzenie w energię elektryczną - z sieci lub z mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii, pod warunkiem, że są one zgodne z przepisami odrębnymi" – czego, zdaniem Wojewody, planowana inwestycja nie spełnia. Nie stanowi bowiem mikroinstalacji, której definicja została zawarta w art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1436, z późn. zm.) – a to z u uwagi na przewidzianą moc instalacji. Zaprojektowano bowiem 402 moduły fotowoltaiczne o mocy 455 W każdy, a całkowita moc zainstalowana instalacji będzie wynosić 182,91 kWp. Wojewoda podkreślił, że rozpatrując powyższą sprawę zwrócić należy uwagę na art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.p.z.p."), który aktualnie stanowi, że: "Plan miejscowy przewidujący możliwość lokalizacji budynków umożliwia również lokalizację zamontowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii wykorzystujących do wytwarzania energii wyłącznie energię promieniowania słonecznego oraz mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (...), również w przypadku innego przeznaczenia terenu niż produkcyjne, chyba że ustalenia planu miejscowego zakazują lokalizacji takich instalacji", zaś w dacie uchwalania Planu miejscowego brzmiał odmiennie: "Plan miejscowy przewidujący możliwość lokalizacji budynków umożliwia również lokalizację mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (...) również w przypadku innego przeznaczenia terenu niż produkcyjne, chyba że ustalenia planu miejscowego zakazują lokalizacji takich instalacji". Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 15 ust. 4 u.p.z.p. plan miejscowy przewidujący możliwość lokalizacji budynków umożliwia lokalizację zamontowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii, ale plan miejscowy może zakazywać lokalizacji takich instalacji. Takie samo zastrzeżenie ustawodawca zawarł w art. 15 ust. 4 u.p.z.p. w brzmieniu już nieobowiązującym. Według organu II instancji z brzmienia § 25 pkt 8 Planu wynika wprost, w jaki sposób należy zaopatrywać w energię elektryczną obiekty budowlane, i jest to energia z sieci lub też z mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii, do której nie zalicza się zaprojektowana inwestycja. Wojewoda nie zgodził się ze stanowiskiem autorki odwołania, iż skoro plan miejscowy w sposób wyraźny nie zakazuje budowy instalacji fotowoltaicznych innych niż mikroinstalacja, to taka instalacja jest dopuszczona. Nie jest bowiem tak, że dozwolone jest to, co nie jest wyraźnie zakazane. "Przedstawiając taki tok interpretacji planu miejscowego, na terenie zabudowy 4P/U (teren obiektów produkcyjnych, składów i magazynów lub zabudowy usługowej) można by realizować zabudowę mieszkaniową ponieważ taka zabudowa nie jest wyraźnie zakazana." Poza tym, zdaniem organu II instancji, w sprawie nie zachodzi przesłanka wskazana w odwołaniu, a wynikająca z treści art. 33 u.p.z.p., gdyż przepis ten dotyczy tylko miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (w skrócie: "m.p.z.p.") i konieczności ich aktualizacji, nie odnosi się do innych aktów wydawanych przez prawodawców lokalnych. Skoro uchwałodawca w § 25 ust. 8 Planu wskazał taki sposób zaopatrzenia w energię elektryczną, to sposób ten musi zostać spełniony, bez względu na treść ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W skardze na opisaną decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Spółka, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika – zarzuciwszy naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, mimo że jej wydania przy wadliwej wykładni obwiązujących przepisów; 2) art. 15 ust. 4 u.p.z.p. w zw. z § 25 pkt 8 Planu miejscowego – przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że jeżeli plan miejscowy przewiduje lokalizację mikroinstalacji, to jest to równoznaczne z zakazem realizowania innych instalacji odnawialnych źródeł energii wykorzystujących do wytwarzania energii wyłącznie energię promieniowania słonecznego, które mikroinstalacjami nie są, podczas gdy prawidłowa interpretacja obowiązujących przepisów prawa wykazuje, że ewentualny zakaz wykonywania instalacji innych niż mikroinstalacje musi wynikać wprost z ustaleń planu miejscowego i nie może być wyprowadzany na podstawie innych zapisów planu, a w konsekwencji błędne uznanie, że planowane przez Skarżącą zamierzenie budowlane polegające na wykonaniu instalacji urządzeń fotowoltaicznych o mocy do 185 kWp na dachu budynku zlokalizowanego w J., przy ul. [...] (działka nr ewid. [...]) jest niezgodne z Planem, 3) art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.b.") – przez zaaprobowanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wskutek przyjęcia, że inwestycja planowana przez Skarżącą jest niezgodna z ustaleniami m.p.z.p., 4) art. 33 u.p.z.p. – przez jego pominięcie i niezastosowanie z uzasadnieniem, iż przepis ten dotyczy tylko miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz konieczności ich aktualizacji, a nie innych aktów wydawanych przez prawodawców lokalnych, co jest w niniejszej sprawie całkowicie niezrozumiałe, jeśli zważyć, iż w swoim odwołaniu Skarżąca zwróciła uwagę na brak aktualizacji Planu miejscowego (tj. tego aktu prawa miejscowego, którego wspomniany przepis dotyczy – co organ II instancji sam potwierdza w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) i zasady wykładni przepisów niezaktualizowanego m.p.z.p. z przepisami, które weszły w życie w okresie późniejszym niż data uchwalenia planu, w myśl których przepisy takiego planu są wykładane przy uwzględnieniu nowych regulacji prawnych, albowiem jest to jedyny instrument służący do eliminacji takiej niezgodności i niespójności przepisów prawa miejscowego i prawa powszechnie obowiązującego – autorka skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Starosty oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi umotywowano podniesione zarzuty, powtarzając in extenso wywody odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 18 lipca 2024 r. strona skarżąca podtrzymała i podsumowała stanowisko zajmowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym – zgodnie z wnioskiem Skarżącej – wobec ziszczenia się przesłanek określonych w art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie "p.p.s.a."). Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Wojewody z 26 marca 2024 r. ([...]), utrzymująca w mocy decyzję Starosty P. z 02 lutego 2024 r. (nr [...]) o odmowie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę instalacji urządzeń fotowoltaicznych o mocy do 185 kWp na dachu budynku zlokalizowanego w miejscowości J. przy ul. [...], działka nr ewid. [...], obręb J., gm. S.. Materialnoprawną podstawę orzeczonej odmowy stanowiły przepisy: - art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (ówcześnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.; w skrócie "p.b.") – w myśl którego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego m.in. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z: - § 25 pkt 8 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 31 sierpnia 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Łowęcińskiej i Owocowej, na północ od ulicy [...] w J. (Dz. Urz. Woj. W.. poz. [...]; dalej jako "Plan miejscowy" lub "Plan") – w brzmieniu: "W zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej ustala się: [...] zaopatrzenie w energię elektryczną - z sieci lub z mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii, pod warunkiem, że są one zgodne z przepisami odrębnymi" – z którego to ustalenia, zdaniem organów, wynika niedopuszczalność realizacji projektowanej instalacji fotowoltaicznej, która, co bezsporne, nie stanowi "mikroinstalacji", o jakiej mowa w tym ustaleniu planistycznym. W ocenie Sądu stanowisko organów jest nietrafne, z powodów obszernie i przekonująco wyłożonych w skardze i w piśmie procesowym pełnomocnika Skarżącej z 18 lipca 2024 r. – które to wywody wypada jedynie uzupełnić o poniższe uwagi. Nie ulega wątpliwości, że istotne znaczenie dla prawidłowej oceny kwestii zgodności projektowanej inwestycji z Planem miejscowym ma unormowanie art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (ówcześnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 977, z późn. zm.; w skrócie "u.p.z.p."). Przepis ten w okresie od uchwalenia Planu do wydania decyzji przez organ II instancji był dwukrotnie nowelizowany, w wyniku czego w poniższych okresach przybierał następujące brzmienie: - w dacie uchwalania Planu aż do 22 kwietnia 2023 r.: "Plan miejscowy przewidujący możliwość lokalizacji budynków umożliwia również lokalizację mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z...) również w przypadku innego przeznaczenia terenu niż produkcyjne, chyba że ustalenia planu miejscowego zakazują lokalizacji takich instalacji." - od 23 kwietnia 2023 r. do 23 września 2023 r.: "Plan miejscowy przewidujący możliwość lokalizacji budynków umożliwia również lokalizację mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z...) oraz niebędących mikroinstalacją pozostałych instalacji odnawialnych źródeł energii wytwarzających energię elektryczną z energii promieniowania słonecznego, będących urządzeniami innymi niż wolnostojące, również w przypadku innego przeznaczenia terenu niż produkcyjne, chyba że ustalenia planu miejscowego zakazują lokalizacji takich instalacji." - od 24 września 2023 r. do nadal: "Plan miejscowy przewidujący możliwość lokalizacji budynków umożliwia również lokalizację zamontowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii wykorzystujących do wytwarzania energii wyłącznie energię promieniowania słonecznego oraz mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z...), również w przypadku innego przeznaczenia terenu niż produkcyjne, chyba że ustalenia planu miejscowego zakazują lokalizacji takich instalacji". Pomimo wskazanych nowelizacji, konstrukcja, istota oraz cel (ratio legis) analizowanego przepisu art. 15 ust. 4 u.p.z.p. pozostały niezmienione (por. uzasadnienie do projektu ostatniej z ww. nowelizacji – druk nr 3097 Sejmu IX kadencji: "Przepis art. 15 ust. 4 uzupełniono o instalacje odnawialnych źródeł energii wykorzystujące do wytwarzania energii wyłącznie energię promieniowania słonecznego zamontowane na budynku, aby umożliwić ich lokalizację na takich samych zasadach jak mikroinstalacje"). Przepis ten statuuje mianowicie swoistą, ustawową regułę wykładni ustaleń planistycznych, za pomocą której ustawodawca zamierzył upowszechnić możliwość realizacji na terenach objętych planami miejscowymi określonych instalacji odnawialnych źródeł energii, wyraźnie w danym planie nie zakazanych. Wypada w tym miejscu podkreślić, że sytuacji wykluczenia możliwości realizacji ww. instalacji ustawodawca upatruje jedynie w przypadkach, gdy ustalenia planu miejscowego takich instalacji "zakazują", a już, nie gdy ich np. (tylko) "nie przewidują". Stąd wniosek, że planistyczny "zakaz", o jakim mowa w art. 15 ust. 4 u.p.z.p., musi być wyraźny, a nie dorozumiany (w szczególności: nie wyinterpretowywany z ustaleń planistycznych w drodze innych, niż językowe, reguł wykładni). W konsekwencji należy stwierdzić, że dyrektywa interpretacyjna zamieszczona przez ustawodawcę w art. 15 ust. 4 u.p.z.p. znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy dany plan miejscowy realizacji wyszczególnionych w tym przepisie instalacji, w przypadkach (na terenach...) w nim wskazanych, wyraźnie ani nie przewiduje, ani nie zakazuje. W ocenie Sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie pod rządem Planu miejscowego, w odniesieniu do terenu projektowanej inwestycji. Jest poza sporem, że Plan nie zawiera wyraźnego zakazu lokalizacji montowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii wykorzystujących do wytwarzania energii wyłącznie energię promieniowania słonecznego – czyli tego rodzaju instalacji fotowoltaicznych, jak projektowana instalacja Spółki. Ów zakaz organy obu instancji wyinterpretowały z treści § 25 pkt 8 Planu, w którym, w ramach ustaleń odnoszących się do zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej, przewidziano: "zaopatrzenie w energię elektryczną - z sieci lub z mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii, pod warunkiem, że są one zgodne z przepisami odrębnymi". Jak uzasadnił to Wojewoda w motywach zaskarżonej decyzji, "[s]koro uchwałodawca w § 25 ust. 8 Planu wskazał taki sposób zaopatrzenia w energię elektryczną, to sposób ten musi zostać spełniony, bez względu na treść ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". W istocie mieliśmy więc w tym przypadku do czynienia z zastosowaniem przez organy obu instancji tzw. wnioskowania a contrario z § 25 ust. 8 Planu, zgodnie z którym skoro w tym ustaleniu planistycznym przewidziano zaopatrzenie w energię elektryczną "z sieci" lub "z mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii", to – a contrario – niedopuszczalne jest zaopatrzenie z (a co za tym idzie: także lokalizacja / realizacja) innego rodzaju instalacji odnawialnych źródeł energii, w tym montowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii wykorzystujących do wytwarzania energii wyłącznie energię promieniowania słonecznego. Zdaniem Sądu takie wnioskowanie nie jest w tym przypadku uprawnione, a to już w kontekście obowiązywania przepisu art. 15 ust. 4 u.p.z.p., który – jak słusznie zauważyła strona skarżąca, wbrew polemicznym uwagom organu II instancji – statuuje swoistą zasadę: "co w planie miejscowym nie jest zakazane, to jest dozwolone", ale tylko w odniesieniu do lokalizowania instalacji w tym przepisie wskazanych i na warunkach w nim określonych. Wypada zauważyć, że wykładnia a contrario jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy można w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, że dana regulacja obejmuje zamknięty krąg stanów faktycznych (na co w kontrolowanej sprawie nie pozwala już ww. przepis). Tylko wówczas można bowiem zasadnie uznać, że przepis wprowadzający wyjątek od zasady obejmuje wszystkie możliwe sytuacje. W innym przypadku, przepis opisujący pewną szczególną sytuację może być uznany za tzw. wzmocnienie ustawowe, zaakcentowanie określonego stanu, czyli tzw. superfluum (zob.: uchwała SN z 07.09.1995 r., I PZP 23/95, OSNP 1996, nr 5, poz. 73 oraz wyrok NSA z 27.11.2018 r., II OSK 2406/18, CBOSA; por. też L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 246). Tak rozumiane "superfluum" stanowił w istocie, w momencie uchwalania Planu miejscowego, jego § 25 pkt 8 w zakresie, w jakim dopuszczał zaopatrzenie w energię elektryczną pozyskiwaną z mikroinstalacji. W braku bowiem wyraźnego zakazu planistycznego, możliwość lokalizowania – a co za tym idzie: również eksploatacji – mikroinstalacji i tak dałoby się wyprowadzić z art. 15 ust. 4 u.p.z.p. w ówczesnym brzmieniu. Można więc powiedzieć, że § 25 pkt 8 Planu w pełni "implementował" zasadę wyrażoną w ówcześnie obowiązującej regulacji art. 15 ust. 4 u.p.z.p. W efekcie stosowanie tej regulacji w odniesieniu do terenów objętych Planem nie było wówczas konieczne, gdyż w dostatecznym stopniu jej sens oddawał § 25 pkt 8 Planu. Późniejsze nowelizacje art. 15 ust. 4 u.p.z.p., przy niezmienionym przez uchwałodawcę lokalnego brzmieniu § 25 pkt 8 Planu, spowodowały formalny rozdźwięk pomiędzy zakresem przedmiotowym instalacji odnawialnych źródeł energii poddanych działaniu reguły interpretacyjnej ustanowionej w art. 15 ust. 4 u.p.z.p. oraz instalacji wymienionych w § 25 pkt 8 Planu – aktualizując konieczność stosowania ww. reguły ustawowej, jako hierarchicznie wyższej (nadrzędnej) wobec ustaleń planistycznych. Jest to tym bardziej uzasadnione, że w świetle unormowania art. 33 u.p.z.p. (w brzmieniu, jakie obowiązywało w czasie dokonywania przez ustawodawcę ww. nowelizacji art. 15 ust. 4 u.p.z.p.: "Jeżeli w wyniku zmiany ustaw zachodzi konieczność zmiany studium lub planu miejscowego, czynności, o których mowa w art. 11 i 17, wykonuje się odpowiednio w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian") brak reakcji uchwałodawcy lokalnego na te nowelizacje – a przede wszystkim niewprowadzenie do tekstu Planu miejscowego wyraźnych zakazów, o jakich mowa art. 15 ust. 4 u.p.z.p. – musi być postrzegane jako dorozumiana planistyczna "zgoda" na lokalizowanie na terenach objętych Planem (na których przewidziano możliwość lokalizacji budynków) również instalacji określonych w art. 15 ust. 4 u.p.z.p. (w tym montowanych na budynku instalacji odnawialnych źródeł energii wykorzystujących do wytwarzania energii wyłącznie energię promieniowania słonecznego). Z wyżej przywołanych powodów Sąd nie podzielił stanowiska organów obu instancji o wystąpieniu niezgodności projektowanej inwestycji z Planem miejscowym we wskazanym przez organy zakresie. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty (pkt 1 sentencji wyroku). O zwrocie kosztów postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając: poniesiony przez Skarżącą koszt wpisu od skargi (500 zł) oraz wynagrodzenie należne jej pełnomocnikowi zawodowemu ustalone według stawek minimalnych (480 zł) zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) – łącznie 980 zł. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że nie orzekł w przedmiocie zwrotu kosztów opłaty skarbowej od złożonego do akt dokumentu pełnomocnictwa, gdyż poniesienie tej opłaty nie zostało przez stronę skarżącą w przepisanym terminie wykazane. Ponownie rozpoznając sprawę, organ architektoniczno-budowlany zweryfikuje spełnienie pozostałych, dotychczas niezbadanych warunków, od których przepisy Prawa budowlanego uzależniają wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla projektowanej inwestycji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło