IV SA/Po 391/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W. S. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z zoną i podopiecznym, będącym osobą ubezwłasnowolnioną, którego wnioskodawca jest opiekunem prawnym. Przedstawiając swą sytuację materialną wnioskodawca wskazał, że poza samochodem [...] nie posiada żadnego majątku, a źródłem jego utrzymania jest jego emerytura rolnicza w kwocie [...]zł., renta żony w kwocie [...]zł., i zasiłek rodzinny podopiecznego w kwocie [...]zł. We wniosku przedstawiono również zestawienie miesięcznych wydatków na spłatę kredytów i pożyczek ([...] zł./mc), wodę ([...] zł./mc.), prąd ([...] zł./mc.), telefon ([...] zl./mc), kredyt ([...] zł.), ubezpieczenie zdrowotne ([...] zł./mc), wyżywienie ([...] zł.), koszty leczenia w tym lekarstwa ([...] zł.), dojazdy do lekarzy ([...] zł.), opał na sezon grzewczy ([...] zł.). Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 8 maja 2017r., działając za pośrednictwem pełnomocnika wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącego i jego żony, przedłożenia kopii zeznania podatkowego za 2016r. złożonego przez wnioskodawcę i jego żonę, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia umów kredytowych wraz z harmonogramem spłacanych rat i określenia tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej we wniosku jako adres zamieszkania i do korespondencji. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 23 maja 2017r. wniósł o wydłużenie o dodatkowe 7 dni terminu do przedłożenia dokumentów objętych wezwaniem z dnia 8 maja 2017r. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, iż pełnomocnik ma utrudniony kontakt ze skarżącym spowodowany faktem, iż nei posiada on telefonu komórkowego a większość dnia spędza na wykonywaniu prac w gospodarstwie rolnym. Tym samym skarżący potrzebuje jeszcze kilku dni na zgromadzenie dokumentów i przesłanie ich do Sądu. Skrzący pomimo tej treści pisma złożonego przez pełnomocnika nie przesłał żadnych dokumentów objętych wezwaniem z dnia 8 maja 2017r. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 P.p.s.a. - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 P.p.s.a., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wnioskodawca, pomimo przedłużenia mu terminu do złożenia wyjaśnień zgodnie z wnioskiem złożonym przez pełnomocnika, nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył dokumentacji pozwalającej na ustalenie swej sytuacji finansowej, w tym nie przedłożył wyciągów bankowych, nie udokumentował uzyskiwanych dochodów i nie przedłożył umów kredytowych na które powołał się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powyższe uniemożliwia ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Brak rzeczywistej współpracy wnioskodawcy skutkować musiało zatem odmową przyznania tego prawa, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji