IV SA/Po 398/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-07-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że jedyny dochód wnioskodawcy w postaci emerytury uniemożliwia mu poniesienie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący S.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując, że jego jedynym dochodem jest emerytura, a źródłem utrzymania jest mieszkanie. Do wniosku załączył dokumenty dotyczące dochodów, wydatków i zobowiązań. Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi S.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu S.P. na urzędowym formularzu zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania jest emerytura wynosząca [...]zł. Skarżący oświadczył również, że posiada mieszkanie o pow. [...]m2. Do wniosku skarżący załączył kopię przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego, zaświadczenie o wysokości czynszu, kopie dowodów wpłat opłat za gaz, prąd, bilety, wpłaty na konto SKOK z tytułu pożyczki oraz faktur za leki. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu faktu, iż jedynym dochodem S.P. jest emerytura w kwocie [...] zł., stwierdzić należy że wnioskodawca zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło