IV SA/Po 398/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-07-25

Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski, Sędzia WSA Maciej Busz, Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uznając, że skarżący nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu, mimo że złożyli wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu)?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo odmówiło uchylenia decyzji, ponieważ nie dokonało rzetelnej oceny, czy skarżący posiadali przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ odwoławczy zignorował złożone przez skarżących wydruki ksiąg wieczystych i nie ustalił położenia ich nieruchomości względem inwestycji, co jest kluczowe dla oceny ich interesu prawnego. Ponadto, organ odwoławczy nie ocenił, czy zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie obejmuje nieruchomości skarżących, co jest niezbędne do prawidłowego ustalenia ich statusu strony.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej z 2011 r., a następnie o wznowienie postępowania, twierdząc, że bez własnej winy nie brali w nim udziału. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji, uznając skarżących za strony jedynie z interesem faktycznym, a nie prawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, również odmawiając skarżącym statusu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił przymiot strony skarżących i nie zbadał wystarczająco ich interesu prawnego związanego z potencjalnym oddziaływaniem inwestycji na ich nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2018 r. i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant sekretarz sąd. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 714 zł (słownie: siedemset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. IV SA/Po 398/18 Uzasadnienie Wójt Gminy Tarnowo Podgórne decyzją z dnia 15.09.2017r. nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017r., poz. 1257, dalej k.p.a.), po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia 4 maja 2017r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 12 kwietnia 2011 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie powierzchni magazynowych, pomieszczenia socjalnego oraz placu manewrowego i dróg komunikacyjnych, na terenie obejmującym działki nr ewid.: [...] i [...] w miejscowości Sady, gm. Tarnowo Podgórne. W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że w dniu 12 października 2015r. [...] [...]ek i [...] [...]ek (dalej skarżący) złożyli wnioski o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne nr [...] z dnia 12 kwietnia 2011 r. Poinformowali, że o wydanej decyzji dowiedzieli się w dniu 10 października 2015r. od [...]a [...]ka. Postanowieniem z 8 stycznia 2016r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 12 kwietnia 2011 r. nr [...]. Wobec powyższego skarżący złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z 29 kwietnia 2016r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu wniósł [...] [...]ek nie wskazując argumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 07 grudnia 2016r. o sygn. IV SA/Po 562/16 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2016r. nr [...]. Zgodnie z ww. wyrokiem ponownie rozpoznając sprawę SKO winno m.in. wezwać wnioskodawców o sprecyzowanie, czy z uwagi na treść zarzutów podniesionych w ich wnioskach z 12 października 2015r., żądają oni wzruszenia kwestionowanej decyzji środowiskowej w trybie wznowieniowym czy nieważnościowym. W piśmie nr [...] z dnia 17 marca 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało zgodnie z właściwością Wójtowi Gminy Tarnowo Podgórne wniosek [...]a [...]ka i [...]a [...], reprezentowanych przez [...]a [...]ka o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Wójta Gminy Tarnowo Podgórne decyzji z dnia 12 kwietnia 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu do ww. pisma stwierdzono, że w piśmie złożonym w dniu 27 lutego 2017r. [...] [...]ek sprecyzował, że złożone przez [...]a [...]ka i [...]a [...]ka żądania należy rozumieć jako żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia 12 kwietnia 2011 r. Postanowieniem z dnia 4 maja 2017r. Wójt Gminy Tarnowo Podgórne wznowił przedmiotowe postępowanie administracyjne. Podstawą dokonania oceny, czy dany podmiot jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego postępowanie dotyczy. Interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej związany jest z położeniem nieruchomości w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. (wyrok NSA z 15 maja 2013 r., II OSK 108/12). Planowane przedsięwzięcie polega na budowie 2 hal magazynowych : gotowych wyrobów oraz magazynu surowców do produkcji. Wody opadowe i roztopowe z dachów oraz terenów placu manewrowego i dróg będą odprowadzane poprzez system zakładowej kanalizacji deszczowej do Kanału Swadzimskiego. Zgodnie z zapisami karty informacyjnej odległość zakładu do najbliższych zabudowań mieszkalnych wynosi około 700m. W otoczeniu zakładu znajdują się inne zakłady produkcyjne, natomiast od strony południowej przylega do drogi krajowej nr 92. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, iż przedsięwzięcie nie naruszy akustycznych standardów jakości środowiska na najbliższych terenach wymagających ochrony akustycznej. Planowana rozbudowa nie wpłynie także znacząco na istniejący stan jakości powietrza. Na etapie eksploatacji planowanego przedsięwzięcia źródłem emisji substancji do powietrza będzie kotłownia zasilana gazem ziemnym, a także pojazdy poruszające się po terenie inwestycji. Z uwagi na zastosowanie do ogrzewania paliwa niskoemisyjnego, uznano, iż funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia nie pogorszy stanu jakości powietrza w rejonie lokalizowanej inwestycji. Ponadto, emisję związaną z ruchem pojazdów poruszających się po terenie zakładu uznano za pomijalną, nie mającą istotnego wpływu na stan jakości powietrza w rejonie planowanego przedsięwzięcia. Zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia ograniczać się będzie wyłącznie do terenu jego nieruchomości, a przedsięwzięcie nie wpłynie na stan jakości środowiska w rejonie inwestycji. Ponadto działki sąsiadujące z terenem inwestycji przeznaczone są lub użytkowane są jako funkcja przemysłowa. Dlatego w toku postępowania uznano, iż stroną ww. postępowania jest tylko inwestor. Skarżący nie są właścicielami nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji. Ponadto nie podnieśli oni w ogóle w swoim wniosku kwestii ewentualnego oddziaływania przedsięwzięcia na ich nieruchomości. Nie wykazali tym samym interesu prawnego wynikającego z prawa materialnego, którego naruszenie przyznawałoby im status strony. Swoje uprawnienia wywodzą jedynie z posiadania nieruchomości w pobliżu przedsięwzięcia, którego wydana decyzja dotyczyła. Z tego względu skarżącym nie przysługuje przymiot strony w tymże postępowaniu. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli w ustawowym terminie [...] [...]ek, [...] [...]ek nie podnosząc żadnych zarzutów i nie wskazując żadnej argumentacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 23.02.2018r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że w piśmie z dnia 27 lutego 2017 r. [...] [...]ek wyjaśnił, że żądania [...]a [...]ka i Pana [...]a [...]ka z dnia 12 października 2015 r. należy rozumieć jako wnioski o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1.dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2.decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3.decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4.strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5.wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6.decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu: 7.zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8.decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu. które zostało następnie uchylone lub zmienione. Nadto ustawodawca w trybie wznowieniowym przewidział termin, w którym można uchylić decyzję w wyniku wznowienia postępowania wynoszący odpowiednio dla przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. - 10 lat oraz w art. 145 § 1 pkt 3-8. 145a i 145b k.p.a. - 5 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. W myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przesłanką wznowienia postępowania, na którą powołali się skarżący stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak udziału w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie powierzchni magazynowych, pomieszczenia socjalnego oraz placu manewrowego dróg komunikacyjnych, na terenie obejmującym działki o nr ewid.: [...] i [...] w miejscowości Sady, gm. Tarnowo Podgórne. Zgodnie z oświadczeniami skarżących zawartymi w pismach z dnia 12 października 2015 r. dowiedzieli się oni o wydanej decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 12 kwietnia 2011 r.. [...] dnia 10 października 2015 r., stąd też dochowali terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Zgodnie z wynikającą z art. 16 k.p.a zasadą trwałości decyzji ostatecznych, ostatecznej decyzji przysługuje domniemanie zgodności z prawem. Organ prowadzący postępowanie w trybie nadzwyczajnym obowiązany jest przyjąć za istniejący taki stan faktyczny sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją, przy którym decyzja odpowiada prawu, dopóki nie dokona odmiennych ustaleń faktycznych w oparciu o niebudzące wątpliwości dowody. Kluczową kwestią niezbędną do rozpoznania sprawy jest ustalenie, czy skarżący posiadają interes prawny i czy tym samym powinni posiadać przymiot strony postępowania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 12 kwietnia 2011 r., nr [...]. Definicja strony postępowania została uregulowana w art. 28 k.p.a. zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dla prawidłowego określenia przez organ administracji publicznej kto jest stroną postępowania administracyjnego, konieczne jest stwierdzenie posiadania przez określony podmiot interesu prawnego, tj. zaistnienia obiektywnego związku między sferą praw lub obowiązków podmiotu zainteresowanego uczestnictwem w postępowaniu a normą prawa materialnego, która ma wpływ na kształt tych praw, bądź obowiązków. Istotne jest przy tym, że tak rozumianego interesu prawnego nie można mylić z interesem faktycznym, gdzie określony podmiot zainteresowany jest wydaniem określonego rozstrzygnięcia przez organ, bądź zaniechaniem określonego działania organu, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, stanowiącymi podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2008 r.. VII SA/Wa 623/08). Tak więc można uznać, że interes faktyczny opiera się wyłącznie na subiektywnym przeświadczeniu podmiotu uznającego, że prowadzone postępowanie administracyjne wkracza w jego sferę praw i obowiązków. Co do zasady interes faktyczny jest też pojęciem szerszym, wykraczającym poza definicję interesu prawnego. Zasadniczą cechą odróżniającą te dwa pojęcia jest okoliczność, iż na gruncie prawa administracyjnego wyłącznie interes prawny podlega ochronie prawnej oraz daje legitymację procesową do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym. Dlatego sam interes faktyczny nie jest okolicznością wystarczającą, by żądać od organu administracji publicznej podjęcia przez niego działania zgodnie z prawem opisanymi procedurami. (patrz: wyrok NSA z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II OSK 434/14; wyrok NSA z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/09; wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r., IV SA 1285/98). W wyroku NSA z 26 października 1999 r., sygn. IV SA 1693/97 Sąd stwierdził, że "Interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Ponadto musi on aktualnie istnieć w sprawie, w której organ administracji władny jest wydać decyzję". Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wezwało skarżących pismem z dnia 17 listopada 2017 r. do wykazania ich interesu prawnego uprawniającego do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym nr [...] w charakterze strony. W odpowiedzi ich pełnomocnik przekazał wydruk księgi wieczystej [...] dla nieruchomości stanowiących własność [...]a [...]ka oraz księgi wieczystej [...] dla nieruchomości stanowiącej własność [...]a [...]ka. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 108/12. w postępowaniach administracyjnych w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ustawy k.p.a. mogą być także normy prawa cywilnego regulujące prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, a wynikające z art. 140 i 144 ustawy z dnia ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U.2017.459 ze zm.), tj. przepisów dotyczących wykonywania prawa własności oraz immisji. Z treści tego wyroku wynika, że stroną w postępowaniach środowiskowych oprócz wnioskodawcy będą także właściciele nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Biorąc pod uwagę powyższe przyjęto, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie obejmuje nieruchomości, które stanowią przedmiot własności skarżących. Dodatkowo wskazano, że zgodnie z dokumentacją zgromadzoną w sprawie przedsięwzięcie nie naruszy akustycznych standardów jakości środowiska na najbliższych terenach wymagających ochrony akustycznej. Nadto z uwagi na niską emisyjność paliwa do ogrzewania oraz pojazdów poruszających się po terenie inwestycji, przedsięwzięcie nie wpłynie znacząco na istniejący stan jakości powietrza. Dlatego uznano, że skarżący nie byli stronami przedmiotowego postępowania administracyjnego. Planowane przedsięwzięcie polega na budowie powierzchni magazynowych, pomieszczenia socjalnego oraz placu manewrowego i dróg komunikacyjnych, na terenie obejmującym działki o nr ewid.: [...] i [...] w miejscowości Sady, gm. Tarnowo Podgórne. Skarżący zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, a także w odwołaniu, nie przedstawili argumentacji precyzującej rodzaj naruszenia prawa w związku z realizacją inwestycji, a także nie przedłożyli dowodów, które poddawałyby w wątpliwość ustalenia Wójta Gminy Tarnowo Podgórne przyjęte w postępowaniu administracyjnym [...]. Nie wykazali też w żaden inny sposób negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości, do których posiadają tytuł prawny. Powtórna analiza materiału dowodowego we wznowionym postępowaniu nie wykazała, by warunki realizacji przedsięwzięcia naruszały ich interes prawny. W wyniku analizy uzasadnienia decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 15 września 2017 r. [...][...] oraz zgromadzonej w sprawie pozostałej dokumentacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy Tarnowo Podgórne odpowiada wymogom określonym w obowiązujących normach prawnych. Ponadto Kolegium zauważyło, że w tej sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 146 § 1 k.p.a., a więc uchylenie zaskarżonej decyzji nie jest możliwe także z uwagi na to, że od dnia doręczenia stronom postępowania decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 12 kwietnia 2011 r., [...], minęło pięć lat. Reasumując, Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżących i uznało, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. W niniejszej sprawie stwierdzono, że wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od osób, które nie mają przymiotu strony w sprawie, a zatem nie są legitymowane do złożenia wniosku i podnoszenia, że nie brały bez swojej winy udziału w postępowaniu administracyjnym. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli w ustawowym terminie [...] [...]ek i [...] [...]ek nie podnosząc żadnych zarzutów i nie wskazując żadnej argumentacji. Ich profesjonalny pełnomocnik na rozprawie w dniu 25.07.2018r. zarzucił, że organ nie przeanalizował wzajemnego położenia nieruchomości inwestycyjnej oraz nieruchomości skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia z dnia 23.02.2018r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 15.09.2018r. nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 12 kwietnia 2011 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie powierzchni magazynowych, pomieszczenia socjalnego oraz placu manewrowego i dróg komunikacyjnych, na terenie obejmującym działki nr ewid.: [...] i [...] w miejscowości Sady, gm. Tarnowo Podgórne. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie objęte zostały decyzje wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania. Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 §1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Ponieważ wznowienie postępowania jest instytucją szczególną stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji przyjmuje się, że wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 §1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Celem postępowania wznowieniowego jest zatem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). W wyniku przeprowadzenia wznowionego postępowania mogą zapaść następujące rozstrzygnięcia: decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.); decyzja uchylająca decyzję dotychczasową i rozstrzygająca o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazująca okoliczności, z powodu których nie może ona zostać uchylona (art. 151 § 2 k.p.a.). Zgodnie z regulacją art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). Dopiero w razie ustalenia, iż powyższe przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd orzekający wskazuje, iż przesłanką wznowienia postępowania, na którą powołali się skarżący stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak ich udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wyżej opisanego przedsięwzięcia. Organ I instancji wznowił postępowanie na podstawie art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowiącego, że w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie przedmiotowego postępowania było zasadne, gdyż bezspornym jest, że skarżący bez własnej winy nie brali w nim udziału, a to czy przysługuje im status strony należało ocenić w toku wznowionego postępowania. W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparto o przesłankę ujętą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem w takiej sytuacji przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). W razie ustalenia, iż powyższe przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej. Powyżej scharakteryzowany etap wznowionego postępowania znajduje swe odbicie w działaniach organów administracji w niniejszej sprawie i nie nasuwa uwag krytycznych. Organ I instancji słusznie wznowił postępowanie postanowieniem z dnia 04 maja 2017r. w następstwie ustaleń, które nie budzą wątpliwości, co do ostateczności kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, przywołania we wniosku o wznowienie jednej z podstaw wznowieniowych (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i wreszcie zachowania terminu do domagania się wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.). Tym samym zaistniała podstawa do przeprowadzenia przez właściwy organ dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia. Należy podkreślić, że zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, nie zawarto żadnych zarzutów. Skarżący nie wskazują żadnych uchybień w zaskarżonej decyzji, w ustalonym stanie faktycznym, czy w rozważaniach organów obu instancji. Dopiero na rozprawie sadowej ich profesjonalny pełnomocnik zarzucił, że organy nie oceniły wzajemnego położenia nieruchomości skarżących oraz nieruchomości inwestycyjnej, co może mieć istotne znaczenie dla oceny wpływu i oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości skarżących. Należy podkreślić, że organy słusznie wskazały, że w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 146 § 1 k.p.a., a więc uchylenie zaskarżonej decyzji nie jest możliwe już tylko z uwagi na to, iż od dnia doręczenia decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 12 kwietnia 2011 r. nr [...], minęło pięć lat. Z akt sprawy wynika, że decyzja ta została doręczona jedynej stronie postępowania, tj. [...] sp. z o.o., w dniu 12.04.2011r. Będąca przedmiotem kontroli Sądu orzekającego w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została wydana natomiast w dniu 15.09.2017r.,a więc po upływie 5 lat od doręczenia kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Tym samym spełniona została przesłanka określona w art. 146 § 1 k.p.a. Należy wskazać, że termin pięcioletni określony w § 1 art. 146 k.p.a., chociaż zamieszczony został w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby została wydana z naruszeniem prawa. Biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa, nie może być on przywrócony, a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu. Prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego w art. 146 § 1 k.p.a. naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych. (tak NSA w wyroku z dnia 07.03.2018r. o sygn. I OSK 2455/14, publ. LEX nr 2481360). Tak więc już z tej tylko przyczyny organ I instancji nie mógł na podstawie art.151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Tym niemniej w wyniku kontrolowanego postępowania wznowieniowego na podstawie art.151 § 2 k.p.a. możliwe jest stwierdzenie wydania kwestionowanej decyzji środowiskowej z naruszeniem prawa. Dlatego też organy administracji miały obowiązek dokonania oceny, czy skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 12 kwietnia 2011 r. nr [...]. Ponadto z treści art. 146 § 2 k.p.a. wynika, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że pomimo usunięcia tych wad, treść rozstrzygnięcia winna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. W takim wypadku nie uchyla się zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 k.p.a. należy wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu, oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, organ winien wykazać, że gdyby nawet uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które organ ocenia jako zgodne z prawem materialnym. Wskazany przez skarżących jako podstawa podania o wznowienie postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Tak sformułowana podstawa wznowienia obligowała organy do zbadania w pierwszej kolejności okoliczności odnoszących się do tego, czy skarżący posiadają przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji środowiskowej. Organ I instancji przyjął, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w fazie eksploatacji ograniczać się będzie wyłącznie do terenu jego nieruchomości, a przedsięwzięcie nie wpłynie na stan jakości środowiska w rejonie inwestycji. Uciążliwości w fazie realizacji przedsięwzięcia miały charakter przejściowy i oddziaływały jedynie na nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji. W związku z powyższym, a także z uwagi na fakt, że działki sąsiadujące z terenem inwestycji przeznaczone są lub użytkowane są jako funkcja przemysłowa (czyli tożsama z wnioskiem o wydanie decyzji) - uznał, iż stroną ww. postępowania będzie tylko inwestor. Organ odwoławczy, pomimo ciążącego na nim obowiązku, w ogóle nie ocenił tej jakże istotnej dla kontrolowanej sprawy kwestii. Nie wiadomo więc, czy w ocenie Kolegium zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w fazie eksploatacji ograniczać się będzie wyłącznie do terenu jego nieruchomości. Na zasadzie rozumowania a contrario można przypuszczać, że Kolegium nie podzieliło w tym zakresie oceny organu I instancji, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w fazie eksploatacji ograniczać się będzie wyłącznie do terenu jego nieruchomości, gdyż w uzasadnieniu swej decyzji stwierdziło, że "z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie obejmuje nieruchomości, które stanowią przedmiot własności skarżących." Nie można więc wykluczyć, że zdaniem Kolegium oddziaływanie planowanej inwestycji będzie wychodzić poza teren nieruchomości na której została zlokalizowana, skoro Kolegium wprost nie wskazała, że zasięg ów zamyka się w obrębie nieruchomości inwestycyjnej. Kolegium pismem z 17.11.2017r. wezwało pełnomocnika skarżących do wykazania ich interesu prawnego uprawniającego ich do uczestniczenia w kontrolowanym postępowaniu środowiskowym w charakterze strony. W odpowiedzi pełnomocnik skarżących złożył wydruki ksiąg wieczystych skarżących wskazując, że są oni właścicielami działek, "które są w oddziaływaniu na środowisko". Należy to rozumieć tak, że zdaniem skarżących działki wymienione w w/w wydrukach ksiąg wieczystych objęte są oddziaływaniem planowanej inwestycji. Organ II instancji – pomimo, że sam o to wzywał – całkowicie zignorował i pominął fakt złożenia wydruków wspomnianych ksiąg wieczystych i nie ustalił, gdzie są one położone. Nie dokonał też jakiejkolwiek oceny, czy wskazane tam działki objęte są oddziaływaniem planowanej inwestycji. Nie jest bowiem taką oceną stwierdzenie, że "zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie obejmuje nieruchomości, które stanowią przedmiot własności skarżących." Jest to sformułowanie ogólnikowe, którego nie poparto jakąkolwiek argumentacją. W szczególności organ odwoławczy nie ustalił gdzie są położone działki skarżących wymienione w wydrukach wspomnianych ksiąg wieczystych i w konsekwencji nie dokonał oceny ich położenia w stosunku do nieruchomości inwestycyjnej. A kwestia ta ma zasadnicze znaczenie dla oceny ewentualnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości skarżących. Także z akt sprawy, w szczególności ze zgromadzonych map, nie wynika położenie nieruchomości skarżących. Na mapach znajdujących się w aktach administracyjnych nie ma ich działek. Przy czym na jednej z map nieponumerowanych akt administracyjnych organu odwoławczego obok inwestycyjnej działki nr [...] (z dwóch stron) brak jest odwzorowania numeracji i położenia sąsiednich działek. Nie można więc wykluczyć, że na tym właśnie obszarze położone są nieruchomości skarżących, być może w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Tak więc przedwczesne jest stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie obejmuje nieruchomości, która stanowi przedmiot własności skarżących. Organ odwoławczy nie ustalił bowiem rzetelnie i prawidłowo stanu faktycznego. Jedynie zaś prawidłowo ustalony stan faktyczny umożliwia zastosowanie właściwych przepisów prawa i wydanie prawidłowej decyzji. W świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności administracji publicznej - sąd administracyjny I instancji nie ma - co do zasady - kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego będącego tłem sprawy administracyjnej, a więc dokonywania samodzielnych ustaleń. Zadanie to należy do organów administracji publicznej. Ustalenie stanu faktycznego w drodze zebrania i oceny materiału dowodowego jest bowiem funkcją postępowania administracyjnego, w ramach którego organy zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. To na nich zatem spoczywa obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, w taki przy tym sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 7, 8, 9 i 77 § 1 k.p.a.). Ustalenia te oraz ich ocena powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji. Sąd administracyjny I instancji kontroluje jedynie to, czy opisany wyżej proces odbył się zgodnie z prawem. Niedostrzeżenie uchybień procesowych w tym zakresie i wydanie wyroku w oparciu o stan faktyczny sprawy, który budzi wątpliwości, czy też ustalony w oparciu o nienależycie zebrany materiał dowodowy, może mieć istotny wpływ na jej wynik i czyni koniecznym uchylenie takiego wyroku w celu rozważenia budzących wątpliwość okoliczności. Podkreślić należy, że w warunkach niniejszej sprawy organ odwoławczy nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W oparciu o treść uzasadnienia jego decyzji nie można stwierdzić bowiem, aby poczynił on własne ustalenia w zakresie wskazanych wcześniej istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Powyższe uchybienia organu odwoławczego w zakresie należytego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego sprawy, jak również wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych, podjętych decyzji, czynią uzasadnionym zarzut naruszenia art. 7, 8, 9, 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy winien więc w tym zakresie uzupełnić postępowanie i prawidłowo ustalić stan faktyczny, gdyż rolą sądu administracyjnego I instancji jest kontrola legalności działalności organów administracji publicznej, a nie ich zastępowanie w zakresie prowadzenia postępowania zmierzającego do należytego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Jeżeli dostrzeżone przez organ odwoławczy wady postępowania pierwszoinstancyjnego nie przekreślają możliwości rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a zebrany w sprawie materiał dowodowy wymaga jedynie uzupełnienia w ograniczonym zakresie, wówczas organ II instancji zobligowany jest zastosować art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Dokonując bowiem wykładni art. 138 § 2 k.p.a. nie można pomijać treści art. 136 k.p.a., gdyż przepisy te pozostają ze sobą w ścisłym związku funkcjonalnym. Artykuł 136 k.p.a. normuje zakres postępowania dowodowego, jaki może być przeprowadzony w toku postępowania odwoławczego, określając go jako "uzupełniający" w stosunku do całości ustaleń faktycznych. Nie może więc to oznaczać prowadzenia pewnych, istotnych czynności w tym postępowaniu niejako od początku, tzn. gdy nie zostały one w ogóle ustalone i wyjaśnione w toku postępowania przed organem I instancji, a postępowanie dowodowe, także w kontekście oceny dowodów, do pewnych z nich się nie odnosi w ogóle. Uzupełnianie oznacza "dodanie" pewnych działań do działań już przeprowadzonych, a to należy rozumieć jako brak upoważnienia do przeprowadzania nowych czynności lub odwoływania się do nieuwzględnionych przez organ I instancji dowodów (dokumentów) w ramach postępowania administracyjnego. Te bowiem samodzielnie pełnią rolę środków dowodowych, ale są też składnikami całości procesu ustaleń faktycznych w sprawie i nie mogą być ustalane i oceniane w oderwaniu od całości tego postępowania. Jedynie rzeczywiście uzupełniające w stosunku do całości postępowania dowodowego środki dowodowe mogą być przeprowadzone w ramach zastosowania art. 136 k.p.a."(tak A.Wróbel i M. Jaśkowska w komentarzu do art.136 k.p.a., teza 6, LEX/El). Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że istota dodatkowego postępowania wyjaśniającego sprowadza się do możliwości naprawienia ewentualnych wadliwości postępowania przed organem pierwszej instancji, które mogą zostać usunięte bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 października 2010 r., II SA/Sz 566/10, LEX nr 754830). Jak zauważa B. Adamiak, organ odwoławczy nie będzie mógł konwalidować wadliwości postępowania dowodowego – przeprowadzając postępowanie dowodowe we własnym zakresie – jeżeli ustali, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu uzyskania niezbędnych dowodów (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 540). Podobnie wskazuje J.P. Tarno, podkreślając, że organ odwoławczy nie może przeprowadzić postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części w zastępstwie organu pierwszej instancji, gdyż "pozbawiłby bowiem w ten sposób stronę prawa kwestionowania podstawowych ustaleń tego postępowania w odwołaniu od decyzji, naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania" (J.P. Tarno, Uprawnienia..., s. 226). Z. Kmieciak wskazuje natomiast, że użyte w tym przepisie słowo "dodatkowe" należy ustalać, mając na uwadze konkretny stan faktyczny i prawny oraz skalę potencjalnych czynności wyjaśniających, trafnie dopuszczając przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy nawet w sytuacjach ewidentnych zaniedbań organu pierwszej instancji, "jeśli uzupełnienie materiału dowodowego sprowadzałoby się do prostych, niewymagających większego wysiłku działań organów odwoławczych, a okoliczności sprawy wskazywałyby na zasadność odwołania" (Z. Kmieciak, Odwołania..., s. 88; por. komentarz do art. 138 § 2). Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 1 marca 2016 r. o sygn. II OSK 1624/14 (publ. CBOSA) wyjaśnił, że przepis art. 136 k.p.a. dopuszcza przeprowadzenie przez organ II instancji wyłącznie "dodatkowego" postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Jednocześnie organ ten musi mieć na względzie zarówno określoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania, której nie może naruszyć, jak również ograniczenia wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. Należy jednak pamiętać, że kontrola prowadzona w aspekcie dopuszczalności uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia winna uwzględniać także treść art. 15 k.p.a., statuującego zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy przez organ I instancji, a następnie w drugiej instancji. Oznacza to obowiązek dwukrotnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy, z uwzględnieniem przez organy obydwu instancji w szczególności zasad wynikających z przepisów art. 7 i 8 k.p.a., przepisów Rozdziału 4, regulujących zasady prowadzenia postępowania dowodowego oraz oceny dowodów zgromadzonych w sprawie. Wskazane przepisy gwarantują stronom postępowania wyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd orzekający podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn., VII SA/Wa 2478/15, publ. CBOSA), iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a zatem organ odwoławczy i postępowanie, które przed nim się toczy, nie może zastępować postępowania przed organem pierwszej instancji. Postępowanie odwoławcze jest postępowaniem weryfikującym rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i ewentualnie w niezbędnym zakresie uzupełniającym materiał dowodowy zgromadzony przed organem niższej instancji. Nie może więc ono wchodzić w rolę postępowania administracyjnego ogólnego załatwiającego sprawę strony, ponieważ naruszałby to prawo strony do rzetelnej kontroli rozstrzygnięć organów niższego rzędu. W kontrolowanej sprawie faktycznie zaistniała konieczność wyjaśnienia istotnego zakresu sprawy, Dopiero łączna ocena przez organ odwoławczy całego posiadanego materiału dowodowego, tj. zarówno ustaleń organu I instancji, jak też późniejszego złożenia przez skarżących wydruków ksiąg wieczystych pisemnych, pozwoli organowi II instancji na dokonanie prawidłowej oceny i podjęcie prawidłowej decyzji. Organ odwoławczy nie dokonał oceny całego posiadanego materiału dowodowego, dlatego też wydanie zaskarżonej decyzji było przedwczesne. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia organu drugiej instancji są na tyle istotne, że skutkowały uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wobec powyższego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględnią ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni powyższą wykładnię i po ustaleniu wzajemnego położenia wskazanych nieruchomości i nieruchomości inwestycyjnej dokona oceny, czy nieruchomości skarżących położone są w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, ewentualnie czy jej oddziaływanie zamyka się w granicach nieruchomości na której ma być zrealizowana i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Na tej podstawie oceni, czy skarżącym przysługiwał status strony w postępowaniu środowiskowym i w oparciu o to wyda właściwe, należycie uzasadnione z poszanowaniem art.107 § 3 k.p.a. rozstrzygnięcie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło