IV SA/Po 400/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.J.Z. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi H.J.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE Reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego H. Z. pismem sporządzonym [...] marca 2018 r. wniosła do sądu administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości. Decyzją tą uchylono decyzję Starosty [...] (zwanego dalej "Starostą") z dnia [...] października 2017 r., [...] odmawiającą Spółce A udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości stanowiącej własność H. Z. - działki [...] i [...], obręb [...], ark. [...]. W to miejsce Wojewoda jednocześnie udzielił Spółce A zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części wymienionej nieruchomości i nadał rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. W złożonej do Sądu skardze, zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że jej działki o nr [...] i [...] objęte zostały ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. na obszarze osiedla S. , zatwierdzonego uchwałą [...] Rady Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2005 r. i oznaczone zostały jako [...] – istniejąca zabudowa w budynkach bliźniaczych. Skarżąca wskazała, że niezwłoczne zajęcie nieruchomości uniemożliwi jakąkolwiek rozbudowę, jak również narazi ją na szereg niedogodności w związku z prowadzonymi pracami, a następnie z funkcjonowaniem linii. Przebudowa linii nad działką skutkuje tym, że nie będzie ona mogła być wykorzystana przez właścicielkę zgodnie z jej przeznaczeniem. Narazi tym samym skarżącą na straty finansowe oraz dalej idące negatywne skutki. H. Z. dodała, że wnioskodawczyni (Spółka A.) nie wykazała, że interes społeczny wymaga natychmiastowego przystąpienia do przebudowy linii. Również to, w ocenie Skarżącej, przemawia za wstrzymaniem wykonania decyzji, która godzi w ważny interes strony. Podkreślono również, że w toku postępowania nie wykazano aby interes społeczny wymagał natychmiastowego przystąpienia do przebudowy linii. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] Wojewoda odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest zasadny. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako: ppsa) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 lutego 2014 r., I OZ 66/14 i I OZ 65/14; z dnia 19 grudnia 2013 r., II OZ 1189/13 oraz z dnia 26 lutego 2014 r., II OZ 186/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja wydana została w oparciu m.in. o art. 124 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.; dalej ugn), co wyłącza ją z zakresu działania art. 9 ugn. Zgodnie z tym ostatnim przepisem w sprawach, o których mowa w przepisach działu III ugn, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Oznacza to, że co do zasady wniesiona skarga do sądu administracyjnego na decyzje wydane na podstawie art. 124 ugn powoduje wstrzymanie ich wykonanie z urzędu. Komentowany przepis nie dotyczy jednak m.in. decyzji w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydawanego przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny (art. 122 i 124 ust. 1a ugn). Wyłączenie tych decyzji z zakresu działania art. 9 ugn, co do zasady jest w pełni zrozumiałe, gdyż są one wydawane pod presją okoliczności, po to by uniknąć zbędnej zwłoki. Wstrzymanie wykonania takich decyzji nastąpić może na zasadach ogólnych, w wyniku złożenia wniosku o wstrzymanie ich wykonania do organu odwoławczego lub do sądu administracyjnego (pod warunkiem złożenia skargi na tę decyzję). Wyłączenia te należy uznać za wyraz uznania za wyższe dobro celów, którym służą przepisy wyłączone spod działania art. 9 ugn, niż celu, jakiemu służy generalnie regulacja art. 9, czyli ochrony własności (por. E. Bończak – Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, Warszawa 2013, wyd. el., komentarz do art. 9). W związku z powyższym wstrzymanie wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2018 r. może mieć miejsce wyłącznie w oparciu o zasady ogólne zawarte w art. 61 § 3 ppsa. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 ppsa. Wniosek w tym przedmiocie powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają jego uwzględnienie. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa, to jest zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając wniosek H. Z. Sąd stwierdził, że z jego treści nie wynika aby w istocie wykonanie zaskarżonej decyzji rodzić miało ryzyko wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody, względnie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała wprawdzie, że niezwłoczne zajęcie nieruchomości uniemożliwi jakąkolwiek rozbudowę, jak również narazi ją na szereg niedogodności w związku z prowadzonymi pracami, oraz że przebudowa linii nad działką skutkuje tym, że nie będzie ona mogła być wykorzystywana przez nią zgodnie z przeznaczeniem (s.7 uzasadnienia skargi). Nie wskazano jednak jaka – konkretnie - rozbudowa nie będzie mogła powstać na skutek modernizacji linii energetycznej (już zresztą istniejącej) i dlaczego. Nie wyjaśniono jednak, z jakich powodów prace związane z linią energetyczną spowodują znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Te zawarte w złożonym wniosku argumenty należało ocenić w kontekście zaistnienia przesłanek, zawartych w art. 61 § 3 ppsa, z uwzględnieniem faktu, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca składając wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie przedstawiła jednak konkretnych i mających odzwierciedlenie w stanie faktycznym niniejszej sprawy wyjaśnień. W szczególności nie wskazała, w jaki sposób na stan nieruchomości wpłyną czynności związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Nie podano, między innymi, jakie konkretnie zamiary związane z przeznaczeniem nieruchomości ma H. Z., ani dlaczego jej aktywność miałaby kolidować z pracami związanymi z linią energetyczną, a jeśli istnieje obawa, że to nastąpi, to w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla Skarżącej znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Tymczasem, podkreślić trzeba, ze wprowadzona w przepisie art. 61 § 3 ppsa ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do - konkretnych - okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. II GZ 84/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że powołany art. 61 § 3 ppsa zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, lecz wystarczające jest uprawdopodobnienie, przy czym jednak uprawdopodobnienie to nie może opierać się - na samych ogólnych twierdzeniach - strony. Sąd musi opierać się jednak na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (por. postanowienie NSA z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt II OZ 443/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Same tylko twierdzenia strony nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania aktu. Uprawdopodobnienie okoliczności mających uzasadniać wniosek o wstrzymanie wykonania jest zatem obowiązkiem strony, a uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. To w interesie strony leży zatem możliwie najbardziej wyczerpujące wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 76/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza złożonego wniosku wskazuje, że Skarżąca nie wykazała że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po jej stronie znaczna szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uzupełniając powyższą argumentację należy również zauważyć, że zgodnie z art. 124 ust. 4 ugn podmiot otrzymujący zezwolenie na zajęcie części nieruchomości zobowiązany jest do naprawienia wszelkich szkód spowodowanych prowadzonymi pracami, a w szczególności do wypłacenia odszkodowania. Ustawa zabezpiecza zatem w tym zakresie interes właściciela nieruchomości. Przy badaniu zasadności złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd rozważył zarówno podniesione w tym w tym wniosku okoliczności, jak również charakter inwestycji. Nie mógł zatem pozostawać bez znaczenia fakt, że materialnoprawną podstawę wydania decyzji kontrolowanej w sprawie stanowił art. 124 ust. 1a ugn, zgodnie z którym, w przypadkach określonych w art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Co do zasady wstrzymanie wykonania decyzji wydanej na tej podstawie, której dodatkowo nadano rygor natychmiastowej wykonalności, byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania, jak też instytucję natychmiastowej wykonalności decyzji (pot. postanowienie NSA z dnia 29 września 2017 r. sygn. I OZ 1406/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając również na uwadze okoliczności – tej konkretnej, badanej sprawy – Sąd miał na względzie, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję i nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności powołał się na konkretny materiał dowodowy (Ocenę stanu technicznego Linii 110kV K.-W. z odczepieniem P. ), wskazując że wedle oceny stanu technicznego linii należy w możliwie najkrótszym terminie wykonać jej kompleksową przebudowę w celu uzyskania większej obciążalności oraz dokonać wymiany wyeksploatowanych elementów. Doszło bowiem miedzy innymi do zaawansowanej korozji kątowników stanowisk, czy uszkodzeń uziemień, a nawet ich braków. Linia wykazuje też dużą awaryjność. W ocenie Wojewody modernizacja linii elektroenergetycznej związana jest z potrzebą zabezpieczenia interesu społecznego, gdyż zagrożenia ciągłości dostawy energii mają charakter realny i w przypadku ich zaistnienia spowodują duże straty. Szczegółowo zarówno do Oceny stanu technicznego, jak i do kwestii ważnego interesu społecznego Wojewoda odniósł się na s. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że we wniosku Skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie można także zidentyfikować na podstawie materiału sprawy. Z opisanych wyżej powodów Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. Stosownie do art. 61 § 5 ppsa postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym.