IV SA/Po 401/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu [...] kwietnia 2018r. wniosku adwokat K. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 września 2017r. oddalił skargę I. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. I. W. po doręczeniu mu uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku, w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, który został rozstrzygnięty pozytywnie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 31 października 2017r. przyznającym m.in. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Adwokat K. P. będąc pełnomocnikiem skarżącego wyznaczonym na mocy powyższego postanowienia, w dniu 3 stycznia 2018r. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku i złożyła wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały uiszczone nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018r. odrzucił powyższą skargę kasacyjną z uwagi na złożenie jej z uchybieniem terminu (zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2018r. sygn. akt I OZ 207/18). Mając powyższe na uwadze rozpoznając wniosek zgłoszony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu wskazać należy, że zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. – dalej P.p.s.a.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w przedmiotowej sprawie reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz. 1714 – dalej rozporządzenie). Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 c tegoż rozporządzenia – stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w niniejszej sprawie wynosi 240 zł. W drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł (§ 21 ust. 1 pkt 2 a rozporządzenia). Za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. (§ 21 ust. 1 pkt 2 b rozporządzenia). Zgodnie z 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w w/w przepisie, a nieprzekraczającej 150% tejże opłaty, następuje z uwzględnieniem nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Zgodnie z utrwalonym w piśmiennictwie i w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, postanowienie o przyznaniu prawa pomocy oznacza, iż Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadności i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Faktyczne udzielenie pomocy prawnej ma natomiast miejsce dopiero wówczas, gdy sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika środek prawny zapewnia dostęp do sądu. Następuje to wtedy, gdy środek ten został sporządzony w sposób umożliwiający jego merytoryczne rozpoznanie (por. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (Wydanie 3), s. 599, komentarz do art. 250 P.p.s.a., oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 1648/08, Lex nr 593654, zamieszczony w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl- dalej CBOSA). W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie referendarza sądowego złożona przez pełnomocnika skarga kasacyjna nie została skutecznie wniesiona, gdyż nie spowodowała merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd. Przeciwnie została odrzucona z uwagi na wniesienie jej po terminie. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż złożony wraz ze skargą kasacyjną wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu nie przysługuje wynagrodzenie za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy, jeżeli pomoc prawna została udzielona stronie z uchybieniem podstawowym zasadom staranności i profesjonalizmu (por. post. SN z 12.2.1999r., sygn. akt II CKN 341/98, OSNC 1999, Nr 6, poz. 123, oraz post. SN z 18.3.1999 r., sygn. akt I CKN 1046/97, OSNC 1999, Nr 10, poz. 178, a także post. SN z 10.12.2001r., sygn. akt I PKN 248/01, OSNAPiUS 2002, Nr 9, poz. 5; por. też wyrok NSA z 8.1.2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08, Legalis, oraz post. NSA z 16.6.2010 r., sygn. akt II FZ 143/10, CBOSA, a także uwagi zawarte w uzasadnieniu uchw. SN z 8.3.2012 r., sygn. akt III CZP 2/12, OSNC 2012, Nr 10, poz. 115). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.