IV SA/Po 402/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-11-05
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Anna Jarosz, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego rurociągu melioracyjnego, w sytuacji gdy inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego rurociągu, ponieważ inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie. Niespełnienie obowiązku przedłożenia dokumentów w terminie, zgodnie z art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego, skutkuje zastosowaniem art. 49b ust. 1 tej ustawy, który nakazuje rozbiórkę obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej A.Z. rozbiórkę samowolnie wybudowanego rurociągu melioracyjnego. Organ I instancji stwierdził, że inwestycja wymagała zgłoszenia, którego nie dokonano, a następnie wstrzymał roboty i wezwał do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Inwestorka nie przedłożyła dokumentów w terminie, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, korygując jedynie podstawę prawną. Skarżąca zarzuciła brak planu zagospodarowania i nieuzgodnienie warunków zabudowy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę
IV SA/Po 402/14
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru BudowIanego w K. decyzją z dnia [...].12.2013r. nr [...] wydaną na podstawie art. 49b ust.1 i 3, art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. "Prawo Budowlane" (j.t. Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623, z późniejszymi zmianami, zwanej dalej Pb) oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013r. poz.267, zwanej dalej Kpa) nakazał A.Z. wykonać rozbiórkę samowolnie wybudowanego rurociągu z rur betonowych fi 800 odcinka melioracyjnego na długości 17mb na drodze powiatowej nr [...] nr ew. gr. [...] i na długości 10mb na działce nr [...] w M. [...] stanowiącej własność A.Z. oraz przywrócić poprzedni przebieg rowu melioracyjnego.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w związku z pismem Powiatowego Zarządu Dróg w K. nr [...] z dnia [...].062013r. (data wpływu 13.06.2013r.) pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. przeprowadzili kontrolę realizacji inwestycji polegającej na zakryciu rurociągiem z rur betonowych fi 800 odcinka rowu melioracyjnego o długości 17mb na powiatowej nr [...] nr ew. gr. [...] i na długości 10 mb na działce nr [...] w stanowiącej własność A.Z. Z czynności tej sporządzono protokół. Organ podkreślił, że inwestor nie dokonał zgłoszenia wykonanych robót w Starostwie Powiatowym w K. Jednocześnie A.Z. uzyskała natomiast pozwolenie wodno-prawne decyzją Starosty K. [...] z dnia [...]-09-2010r. Ponadto stwierdzono, że urządzenia nie zostały wykonane zgodnie z udzielonym pozwoleniem wodno-prawnym. Zmniejszono wylot studzienki nr 2 z fi 80 na fi 60 od strony posesji pani Z. (przejście rury pod ogrodzeniem) oraz powiększono otwór wlotowy od strony D., co powoduje zalewanie sąsiedniej posesji. Zgodnie z pozwoleniem wodno-prawnym dokonano zmiany przebiegu rowu melioracyjnego. Na powyższe roboty zgodnie z art. 29 i 30 Prawa Budowlanego (ustawa z dnia 7 lipca 1994r. z 2010r. Nr 243, poz. 1623, z późniejszymi zmianami) wymagane jest zgłoszenie. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z dnia [...]-07-2013r. wstrzymał roboty przy realizacji przedmiotowego obiektu i zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania tegoż postanowienia do przedłożenia niezbędnych dokumentów celem umożliwienia zalegalizowania inwestycji. Wobec tego, że inwestor nie przedłożył w/w dokumentów w określonym terminie zgodnie z art. 49 ust. 1 i 3 Pb orzeczono jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła A.Z. domagając się cofnięcia nakazu rozbiórki i podnosząc, że obydwie budowle służą jej do prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie wniosła o przedłużenie jej terminu do spełnienia formalności.
W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2014r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, tj. "na podstawie art.49b ust.1 i 3 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010r., nr 243, poz.1623 ze zm.) oraz art.104 K.p.a." i w tym zakresie orzekł na podstawie art.104 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013r. poz.267 oraz art.49b ust.1 i 3 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013r., poz.1409 ze zm.), a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Podkreślił, że w myśl art.28 ust.1 Pb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art.29 i 30 Pb, które określają budowa jakich obiektów nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz które spośród wymienionych można wybudować dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, a ten w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie zgłosi sprzeciwu.
W przedmiotowej sprawie inwestor wykonał rurociąg z rur betonowych o średnicy fi 800 na odcinku rowu melioracyjnego, na długości 17mb na drodze powiatowej nr [...] nr ew. gr. [...] i na długości 10mb na działce nr [...] w M. [...]. Na wykonanie przedmiotowego rurociągu w ocenie organu odwoławczego wymagane jest dokonanie zgłoszenia w myśl art. 29 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Pb. Inwestor w rozpatrywanym przypadku zgłoszenia do odpowiedniego organu nie dokonał.
W myśl art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, jeżeli budowa, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo - w przypadku jego braku - ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 2 i 4,
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu,
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Postanowienie o którym mowa w art. 49b ust. 2 PINB wydał w dniu [...].07.2013r. ([...]).
Wedle art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Kolegium podkreśliło, iż do dnia wydania zaskarżonej decyzji zobowiązana nie wywiązała się z nakazu określonego w postanowieniu PINB z dnia [...].07.2013r. ([...]) i nie przedłożyła żadnych dokumentów, przy czym Wójt Gminy P. w dniu [...].12.2013r. wydał decyzję ([...]) odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na wykonanej samowolnie budowie rurociągu do odprowadzenia wód deszczowych z przyczółkiem wylotowym i studzienkami rewizyjnymi w celu zmiany przebiegu istniejącego rowu melioracyjnego, tj. likwidacji części jego odcinka na terenie dz. nr [...] oraz wykonanym samowolnie utwardzeniu terenu na terenie położonym w m. M. dz. nr [...],[...] (obręb M.) - z uwagi na to, że Zarząd Dróg Powiatowych w K. odmówił uzgodnienia warunków zabudowy.
Zatem w ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. właściwie przeprowadził postępowanie w trybie art. 49b Prawa budowlanego. Dodatkowo podkreślono, iż termin określony w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego jest terminem ustawowym a nie instrukcyjnym (wyznaczanym przez organ) i jako termin prawa materialnego nie może zostać zmieniony.
W związku z powyższym obowiązkiem W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego było - po dokonaniu niezbędnej korekty podstawy prawnej zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia z jednoczesnym przywołaniem nowego tekstu jednolitego prawa budowlanego (który - notabene - już uległ kolejnej zmianie) - utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.).
Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła A.Z..
Skarżąca zarzuciła, że nie mogła złożyć w zakreślonym terminie wymaganych od niej dokumentów, gdyż Gmina P. nie posiada aktualnego planu zagospodarowania. Wskazała też, że Powiatowy Zarząd Dróg nie uzgodnił warunków zabudowy przedmiotowej inwestycji.
W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013r., poz.1409 ze zm.).
W stanie faktycznym sprawy bezsporne jest, że skarżąca wybudowała rurociąg z rur betonowych o średnicy fi 800 odcinka melioracyjnego na długości 17mb na drodze powiatowej nr [...] nr ew. gr. [...] i na długości 10mb na działce nr [...] w M. [...] stanowiącej jej własność.
Przepis art. 4 Prawa budowlanego formułuje zasadę wolności budowlanej, zgodnie z którą każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.
W myśl art.29 ust.2 pkt 9 Pb wykonywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych (z wyjątkiem ziemnych stawów hodowlanych, urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin) nie wymaga pozwolenia na budowę. Natomiast stosownie do art.30 ust.1 pkt 2 Pb wykonywanie robót budowlanych o których mowa m.in. w art.29 ust.2 pkt 9 Pb wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Niespornym było, że skarżąca wybudowała wyżej opisany obiekt i nie dokonała zgłoszenia o którym mowa wyżej.
Zgodnie z art. 49b ust. 1 tej ustawy, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane wynika zaś, że w określonych przypadkach, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych oraz - jeżeli budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w razie jego braku z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - nakłada obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, projektu zagospodarowania działki lub terenu, a także dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo w art.30 ust.2 i 3 albo w art.30 ust.2 i 4 Prawa budowlanego). W razie zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 (art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane).
Organ I instancji zasadnie wszczął postępowanie legalizacyjne zmierzające do zalegalizowania zrealizowanej przez skarżącą inwestycji i wezwał skarżącą jako inwestora do przedłożenia w/w dokumentów we wskazanym wyżej terminie. Inwestor (skarżąca) nie przedłożył jednak w zakreślonym terminie żadnego z w/w dokumentów. Nie wnosił także o przedłużenie wyznaczonego mu terminu do złożenia w/w dokumentów. Dlatego wydanie decyzji orzekającej o rozbiórce jest co do zasady prawidłowe. Dodatkowo należy wskazać, że ustawodawca nie wskazał przyczyn z powodu których inwestor byłby zwolniony od obowiązku złożenia dokumentów niezbędnych do pozytywnego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Innymi słowy nie jest istotne z jakiego powodu skarżąca nie złożyła dokumentów wymaganych przez organ w toku postępowania legalizacyjnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło