IV SA/Po 409/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-09-02

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Maciej Dybowski, Donata Starosta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za brak samoprzylepnej winiety na przedniej szybie pojazdu, przy jednoczesnym posiadaniu wypełnionego odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej, jest zgodne z prawem, jeśli brak winiety wynikał z wymiany uszkodzonej szyby?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie samego odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z przepisami, dowodem uiszczenia opłaty są obie części karty łącznie: winieta samoprzylepna trwale umieszczona na przedniej szybie oraz odcinek kontrolny. Brak prawidłowo umieszczonej winiety, nawet jeśli wynika z wymiany uszkodzonej szyby, stanowi naruszenie przepisów, a odpowiedzialność ma charakter obiektywny. Przedsiębiorca, jako profesjonalista, nie może zasłaniać się nieznajomością obowiązującego rozporządzenia.
Stan faktyczny
Skarżący B. O. został ukarany karą pieniężną za brak winiety samoprzylepnej na przedniej szybie pojazdu podczas kontroli drogowej, mimo posiadania wypełnionego odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej. Brak winiety wynikał z wymiany uszkodzonej szyby, podczas której winiety nie zdjęto. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając, że brak winiety stanowi naruszenie przepisów, a odpowiedzialność ma charakter obiektywny. Skarżący kwestionował zasadność kary, podnosząc, że działał nieświadomie i kara jest niewspółmierna.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 września 2010 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...]marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2007 r.) Naczelnik Urzędu Celnego w P. (dalej Naczelnik) na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia [...]września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. 125/07/874 ze zm., dalej utd bądź ustawa o transporcie drogowym) nałożył na B. O., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład P.-Handlowo-Usługowy "[...]", karę pieniężną w kwocie 3.000 zł. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego ustalono, że przedsiębiorca B. O., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Produkcyjno-Handlowo-Usługowy "[...]", wykonując przewóz drogowy dnia [...] października 2007 r., spełnia warunki określone w art. 4 pkt 4 utd. W momencie dokonywania kontroli przez funkcjonariuszy celnych, stwierdzono brak w pojeździe: wypełnionego odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej i winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby (§ 3 ust. 2, 3 i 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 8 sierpnia 2006 r. Ministra Transportu w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych - Dz.U. 151/06/1089 ze zm., dalej rozporządzenie). Kontrolowany nie okazał uprawnionemu organowi kontroli karty opłaty drogowej (art. 87 ust. 2 utd), co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 3000 zł, zgodnie z punktem 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności (k. 14-16 akt administracyjnych). W odwołaniu B. O. podniósł, że dnia [...] października 2007 r. podczas wykonywania przewozu w N., został zatrzymany do kontroli przez funkcjonariuszy celnych. Funkcjonariusze celni po dogłębnej kontroli zauważyli brak winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby. W uzasadnieniu decyzji wkradł się błąd, stwierdzający brak w pojeździe wypełnionego odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej (dalej odcinek kontrolny). Odcinek kontrolny został w przez funkcjonariuszy celnych skserowany w obecności Odwołującego się i załączony do akt sprawy. B. O. wskazał, że dnia [...] stycznia 2007 r. Jego Żona wykupiła w Urzędzie Pocztowym w S. (jak to czyniła od kilku lat) winietę karty opłaty drogowej na samochód M. B. A. [...] za 500 zł. Po wykupieniu opłaty kierowca przykleił na przednią szybę samochodu winietę samoprzylepną. Żona nic nie wspominała o nowym rozporządzeniu Ministra Transportu, wprowadzonym w dniu 08 sierpnia 2006 r. W lutym podczas wykonywania przewozów została uszkodzona przednia szyba ciężarówki. Z tego powodu [...] lutego 2007 r. Odwołujący wysłał kierowcę do firmy "[...]" w K., by wymieniono szybę przednią A. [...]nr rej. [...] (faktura nr [...]). Podczas wymiany nikt nie zdjął winiety samoprzylepnej z uszkodzonej szyby. Na odcinku kontrolnym, który pozostał Odwołującemu, nie ma żadnej informacji, by karta składała się z dwu części: odcinka kontrolnego i winiety samoprzylepnej, jak i to, że dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części opłaty łącznie. Nieświadomy wprowadzenia nowego rozporządzenia, jeździł tak do czasu kontroli. Po kontroli została wykupiona nowa karta opłaty drogowej a odcinek samoprzylepny umieszczono na przedniej szybie. Decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 3000 zł Odwołujący uważa za bardzo krzywdzącą, niewspółmierną do przewinienia, jakiego nieświadomie się dopuścił. Do tej pory nie miał żadnych konfliktów z prawem ani tego typu przewinień (k. 27, 25-22 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z [...]marca 2010 r.) Dyrektor Izby Celnej w P. (dalej Dyrektor Izby) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. 8/05/60 ze zm., dalej Op bądź Ordynacja podatkowa), art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1 i pkt 4.1 załącznika do ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. 125/07/874 ze zm.) oraz § 3 ust. 2, 3, 4 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 08 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. 151/06/1089 ze zm.) utrzymał decyzję z [...] grudnia 2007 r. w mocy. W uzasadnieniu Dyrektor Izby przedstawił dotychczasowy przebieg zdarzeń procesowych. W szczególności wskazał, że Odwołujący potwierdził, że nie posiadał w momencie kontroli przyklejonej winiety na szybie pojazdu, z powodu wymiany szyby w zatrzymanym pojeździe. Odwołujący wniósł o umorzenie nałożonej kary pieniężnej; w sprawie winien mieć zastosowanie art. 93 ust. 1 pkt 7 utd. Strona uważa, że przepisy prawne nie przewidują wymiany szyby, jakie miało miejsce w sprawie. Odwołujący wyjaśnił, że w momencie kontroli posiadał wypełniony odcinek kontrolny karty opłaty drogowej; nie posiadał winiety samoprzylepnej, umieszczonej na szybie pojazdu, wobec niemożności jej odzyskania z wcześniej rozbitej szyby. W sprawie przedsiębiorca wykonywał przewóz drogowy pojazdem przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą 3,5 tony. Odwołujący był obowiązany zakupić kartę opłaty drogowej, uprawniającej o poruszania się po drogach krajowych. Na podmiotach wykonujących transport drogowy spoczywa wymóg uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych (art. 42 ust. 1 utd). Tryb i sposób uiszczania opłat reguluje szczegółowo rozporządzenie. Karta opłaty drogowej składa się z dwu części: winiety samoprzylepnej, umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu; odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym, okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części opłaty łącznie (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty winieta nieprzedziurkowana lub nieuiszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 (§ 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia). Nie wystarczy samo posiadanie odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej; ustawodawca wymaga dodatkowo, by realizujący przewóz drogowy umieścił winietę samoprzylepną w sposób trwały wewnątrz pojazdu w prawym dolnym rogu na przedniej szybie pojazdu. Do akt sprawy załączono skserowany, wypełniony odcinek kontrolny karty opłaty drogowej z dnia kontroli, jednakże na mocy ust. 3 [ § 3 ] rozporządzenia, posiadanie samego odcinka kontrolnego nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty drogowej. W sprawie nie może mieć zastosowania art. 93 ust. "1 pkt" 7 utd, gdyż przepis ten ma zastosowanie do zdarzeń powstałych wskutek siły wyższej, których nie można w żaden sposób przewidzieć ani im zapobiec. Strona mogła ubiegać się o zwrot kwoty za niewykorzystaną kartę opłaty drogowej i następnie dokonać ponownego zakupu tejże karty, przez co mogłaby mieć prawidłowo umieszczoną winietę na nowej szybie pojazdu (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). Skutek prawny w postaci zgodnego z prawem uiszczenia opłaty drogowej następuje nie przez wykupienie karty, ale przez jej wypełnienie i umieszczenie odcinka samoprzylepnego winiety w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu, zgodnie z przepisami rozporządzenia. Odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec przedsiębiorców wykonujących transport drogowy bez dopełnienia stosownych obowiązków, wynikających z ustawy o transporcie drogowym, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym (k. 37-38 akt administracyjnych). W skardze na decyzję z [...]marca 2010 r. B. O. poszerzył i pogłębił argumenty uprzednio podniesione w odwołaniu. Zaskarżonej decyzji zarzucił: brak podstaw prawnych i formalnych do nałożenia kary pieniężnej w kwocie 3000 zł z powodu braku w pojeździe karty opłaty drogowej oraz winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu w prawym dolnym rogu przedniej szyby; błędną ocenę zebranego materiału dowodowego przez przyjęcie w obu decyzjach, że naruszył przepisy uprawniające do naliczenia kary pieniężnej, gdy wydający zaskarżoną decyzję nie kwestionuje faktu nie uiszczenia opłaty lecz tylko prawidłowość uiszczenia i umieszczenia dowodów zapłaty; nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, w tym nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych odwołaniu (k. 3-4 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji (k. 7-8 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej ppsa) - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że skarga winna zostać uwzględniona, jeśli Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenie prawa materialnego lub procesowego, skutkujące koniecznością wzruszenia zaskarżonego aktu. Sąd podziela ustalenia faktyczne Dyrektora Izby, czyniąc je integralną częścią ustaleń własnych. Podstawą prawidłowych ustaleń organu odwoławczego były dokumenty urzędowe - protokół kontroli, podpisany bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem B. O. i protokół zeznań strony B. O. (k. 4-6 akt administracyjnych). W czasie kontroli przeprowadzonej dnia [...] października 2007 r., kierujący pojazdem marki M. A. [...], nr rej. [...], B. O. okazał podczas kontroli kartę opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych, wypełnioną na ów samochód, a z którego to dokumentu funkcjonariusz celny sporządził kserokopię i załączył do akt administracyjnych (k. 3 akt administracyjnych). W czasie tej kontroli, w tym pojeździe, nie było w ogóle winiety samoprzylepnej – w szczególności nie umieszczono jej w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ustalił, że: dnia [...] stycznia 2007 r. Żona B.O. kupiła za kwotę 500 zł w Urzędzie Pocztowym nr [...] w S. kartę opłaty drogowej rocznej nr [...] dla samochodu nr rej. [...]. Dnia [...] stycznia 2007 r. został prawidłowo wypełniony odcinek kontrolny tej karty opłaty. Kierowca nalepił winietę samoprzylepną na na przednią szybę samochodu. Dnia [...] lutego 2007 r., na skutek uszkodzenia tej szyby, została ona wymieniona w firmie [...]"; winiety tej z uszkodzonej szyby nie zdjęto. S. D. miał należyte umocowanie do wydania decyzji z [...]grudnia 2007 r. w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w P., a J. S. była należycie umocowana do wydania decyzji administracyjnej z dnia [...]marca 2010 r. w imieniu Dyrektora Izby Celnej w P. (k. 22, 23, 30-31 akt sądowych). Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie: dwu odpisów - kserokopii odcinka kontrolnego karty opłaty nr [...] i oględzin oryginału tego odcinka (k. 3, 24 akt administracyjnych; k. 33 akt sądowych); kserokopii faktury VAT z [...] lutego 2007 r. nr [...] (k. 23 akt administracyjnych); zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2007 r. Kierownika Zmiany Urzędu Pocztowego nr [...] w S. (k. 22 akt administracyjnych); uwierzytelnionych odpisów upoważnień dla J. S. z dnia 0[...]grudnia 2009 r. i dla S. D. z dnia [...] sierpnia 2006 r. (k. 22, 23, 30-31 akt sądowych); twierdzeń o faktach zawartych w dokumencie prywatnym, jakim jest odwołanie (k. 27 akt administracyjnych). Sąd dał wiarę wskazanym dokumentom i odpisom dokumentów, bowiem nie zostały one zakwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności (106 § 5 ppsa w zw. z – odpowiednio - art. 244 § 1 i art. 245 kpc, i – odpowiednio – art. 252 i 253 kpc; postanowienie SN z 27.1.2006 r. III CK 369/05, OSNC 11/06/187; T. Ereciński w: "Kodeks postępowania cywilnego Komentarz" LexisNexis 2009 t. 1 s. 474 uw. 32). Protokół przesłuchania strony jest dokumentem urzędowym, a dokumenty te korzystają z domniemania prawdziwości (T. Ereciński – op. cit. s. 702 uw. 6-8, s. 704 uw. 19, s. 705 uw. 23 i 24, s. 706 uw. 26, s. 32 uw. 32 zd. 3), którego w niniejszym postępowaniu sądowo administracyjnym żadna ze stron nie obaliła (art. 252 kpc). Decyzja z [...] grudnia 2007 r. zawierała błędne ustalenie faktyczne w tej części, w której Naczelnik ustalił, że "W momencie rozpoczęcia kontroli przez funkcjonariuszy celnych, stwierdzono brak w pojeździe: wypełnionego odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej" (k. 16 akt administracyjnych). Ów błąd w ustaleniach faktycznych naprawił Dyrektor Izby, który prawidłowo ustalił, że "załączono do akt sprawy skserowany, wypełniony odcinek kontrolny karty opłaty drogowej z dnia kontroli". Organ odwoławczy – dokonując prawidłowego i zgodnego z twierdzeniami Strony ustalenia w tej materii (k. 37, 27 akt administracyjnych), odniósł się jednocześnie do "twierdzenia Strony", lecz nie co do faktu (o tym, że w chwili kontroli w pojeździe był odcinek kontrolny karty opłaty drogowej), a co do oceny prawnej jednoczesnego braku w pojeździe umieszczonej w prawym dolnym rogu na przedniej szybie pojazdu winiety samoprzylepnej (stąd przywołanie ust. 3 [§ 3] rozporządzenia (k. 37 akapit 4 akt administracyjnych). Za tym, że w momencie kontroli [...] września 2007 r. był w samochodzie prawidłowo wypełniony odcinek kontrolny opłaty drogowej, przemawia doświadczenie życiowe – gdyby B. O. nie przedłożył tego odcinka w trakcie kontroli, funkcjonariusz celny nie mógłby w tym czasie sporządzić kserokopii odcinka i załączyć go do akt sprawy (k. 3 akt administracyjnych). Kserokopia ta jest odpisem tego samego dokumentu, którego kolorową kserokopię B. O. załączył do odwołania, którego oryginał Sąd poddał oględzinom na rozprawie dnia 2 września 2010 r. (k. 27, 24, 3 akt administracyjnych; k. 33 akt sądowych; art. 106 § 3 i 5 ppsa). Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze, bowiem Skarżący nie potrafił wskazać okoliczności faktycznych, które miały być dowodzone przy pomocy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nr [...] (k. 4 i 33 akt sądowych). Sąd administracyjny co do zasady rozstrzyga sprawę na podstawie dowodów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej; może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody z dokumentów jedynie, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 1 i 3 ppsa). W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby sanował błąd w ustaleniach faktycznych decyzji z [...] grudnia 2007 r., prawidłowo ustalając, że w pojeździe znajdował się wypełniony odcinek kontrolny karty opłaty drogowej. W tej sytuacji nie było w sprawie istotnych wątpliwości w rozumieniu art. 106 § 3 ppsa, a jedynie Skarżący i organ odwoławczy różnią się oceną prawną zdarzeń, które zaistniały w sprawie. Decyzja z [...] marca 2010 r. w sposób należyty przedstawia w szczególności podstawy prawne rozstrzygnięcia, ocenę dowodów, uzasadnienie faktyczne i prawne – w tym akt subsumcji (odpowiednio- art. 210 § 1 pkt 4-6 i art. 235 Op). Jedynie przywołanie "art. 93 ust. 1 pkt 7" utd nastąpiło z błędem wynikającym z oczywistej omyłki, bowiem ustęp 1 art. 93 utd nie jest podzielony na punkty, a Dyrektor Izby w sposób prawidłowy i oczywisty rozważał art. 93 ust. 7 utd. Owa oczywista omyłka nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiła ustawa o transporcie drogowym. Przewozem na potrzeby własne jest każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, z ładunkiem lub bez niego, przeznaczony do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający między innymi warunek, że pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników (art. 4 pkt 4 lit. a utd). Podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych (art. 42 ust. 1 utd). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Karta opłaty składa się z dwu części: 1) winiety samoprzylepnej, umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu; 2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Dowodem uiszczenia opłaty są obie przedziurkowane części karty opłaty łącznie (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Trafnie Dyrektor Izby uznał, że z woli normodawcy, skutek prawny uiszczenia opłaty następuje dopiero wówczas, gdy spełnione są wszystkie wymogi rozporządzenia: nabycie karty opłaty drogowej; prawidłowe jej wypełnienie (numerem rejestracyjnym pojazdu; § 4 ust. 2 rozporządzenia) i przedziurkowanie (§ 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia); umieszczenie przedziurkowanej winiety samoprzylepnej w sposób trwały wewnątrz pojazdu, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu (§ 3 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia). Organy administracji prawidłowo ustaliły, że w dniu kontroli - [...] października 2007 r. - kierujący owym pojazdem B. O. nie okazał przedziurkowanej winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu (protokół przesłuchania Strony - k. 4 akt administracyjnych). Dla potwierdzenia uiszczenia spornej opłaty koniecznym jest jednoczesne okazanie odcinka kontrolnego na żądanie osób uprawnionych do kontroli; prawidłowo przedziurkowanej winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego w prawym dolnym rogu przedniej szyby samochodowej. Tego drugiego, koniecznego elementu zabrakło, co skutkowało przyjęciem, że sam odcinek kontrolny nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty (§ 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia). Normodawca nie przekroczył granic zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Normodawca, korzystając z doświadczeń uzyskanych pod rządem rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. 150/01/1684, zm. 188/02/1577), wskazał na szereg sytuacji, w których samo posiadanie jednej bądź obu części karty opłaty, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty (§ 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia). W szczególności wskazał, że nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty winieta nieprzedziurkowana bądź uszkodzona (§ 3 ust. 4 pkt 1 i i 2 in princ.), jak i odcinek kontrolny noszący ślady ingerencji chemicznej lub mechanicznej bądź odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w inny sposób uniemożliwiający sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń (§ 3 ust. 4 pkt 3 i 4 rozporządzenia). Taka regulacja realizuje konieczność pewności obrotu prawnego, zgodnie z którą zwiększa się prawdopodobieństwo, że każdy podmiot, realizujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, należycie uiści opłatę; że podmiot, który należycie poniósł opłatę, nie będzie w gorszej sytuacji ekonomicznej w stosunku do podmiotu, który tej opłaty w sposób należyty nie poniósł i posługuje się np. niewypełnionym odcinkiem kontrolnym, bądź sfałszowanym odcinkiem kontrolnym, bądź nieprzedziurkowaną winietą, bądź uszkodzoną winietą, etc. Odpowiedzialność przedsiębiorcy polegająca na wykonywaniu transportu drogowego, ma charakter zobiektywizowany i wiąże się z profesjonalnym charakterem tej działalności. Wymierzane w tym postępowaniu kary administracyjne nie wiążą się z zawinieniem przedsiębiorcy a kary te mają charakter środka przymusu, służącego zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji, agregowanych przez pojęcie interesu publicznego (uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 31 marca 2008 r., SK 75/06, OTK-A 2/08/30 – cz. III pkt 2- 3 uzasadnienia). Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 08 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. 151/06/1089) zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw dnia 28 sierpnia 2006 r. i w tym samym, pierwotnym brzmieniu, obowiązywało zarówno w dniu wykupienia karty opłaty drogowej, w dniu wymiany szyby, jak i w dniu kontroli. Skarżący, jako profesjonalista prowadzący działalność gospodarczą, określoną w art. 4 pkt 1-3 utd, nie może skutecznie zasłaniać się nieznajomością należycie opublikowanego rozporządzenia, które obowiązywało – odpowiednio- w dacie wypełnienia odcina kontrolnego od ponad 2 miesięcy; w dacie wymiany szyby od ponad 3 miesięcy, a w dacie kontroli od ponad 11 miesięcy (§ 11 rozporządzenia; zasada ignorantia iuris nocet). Normodawca stworzył również sposób rozliczania opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od podmiotu (§ 1 pkt 2 i § 5 ust. 1-3 rozporządzenia). Trafnie Dyrektor Izby wskazuje, że stłuczenie przedniej szyby i jej wymiana dnia [...] lutego 2007 r., stanowiła przyczynę niezależną od podmiotu, uprawniającą do zwrotu niewykorzystanej opłaty. Nie złożenie wniosku o zwrot niewykorzystanej opłaty wraz z odcinkiem kontrolnym karty pojazdu i fakturą VAT z [...] lutego 2007 r. w terminie 14 dni od dnia wymiany uszkodzonej szyby, skutkował niemożnością odzyskania niewykorzystanej części opłaty (§ 5 ust. 1- 3 rozporządzenia). Uprawnienia Służby Celnej do przeprowadzania kontroli w przedmiocie przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym wynikają z art. 89 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 93 ust. 1 utd. Kontrola dokonana dnia [...] października 2007 r., jak i prowadzone następnie postępowanie administracyjne, przeprowadziły właściwe organy Służby Celnej. Decyzje obu instancji podpisane zostały przez należycie upoważnionych funkcjonariuszy – odpowiednio – S. D. i J. S. (art. 143 § 1 Op). W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa. Poprzedzająca ją decyzja z [...] grudnia 2007 r. wydana została z naruszeniem art. 187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op, lecz po sanowaniu tego błędu przez organ odwoławczy, naruszenie tych przepisów postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 ppsa orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło