IV SA/Po 413/08

WyrokWSA w Poznaniu2009-04-09

Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz, Paweł Miładowski, Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie pierwszej instancji po uchyleniu decyzji przyznającej zaliczkę alimentacyjną, gdy organ pierwszej instancji wznowił postępowanie na podstawie nieprawdziwej przesłanki?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie pierwszej instancji po uchyleniu decyzji przyznającej zaliczkę alimentacyjną, ponieważ organ pierwszej instancji wznowił postępowanie na podstawie nieprawdziwej przesłanki (urodzenie dziecka po dacie wydania decyzji). W takiej sytuacji, gdy organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji i stwierdza brak podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy, umorzenie postępowania pierwszej instancji jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta G. o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej i umorzyła postępowanie pierwszej instancji. Prezydent Miasta uchylił pierwotną decyzję, wznawiając postępowanie z powodu rzekomego wspólnego wychowywania dziecka z ojcem od maja 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania, ale umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Skarżąca zgodziła się z uchyleniem decyzji, ale zakwestionowała umorzenie postępowania i wniosła o zasądzenie zaległych zaliczek alimentacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 09 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej o d d a l a s k a r g ę /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta G. uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...].05.2006 r. dotyczącą przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci A.R.: M., J. i K. D. W uzasadnieniu Organ podniósł, że 23 marca 2007 r. wznowiono postępowanie w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej, gdyż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej powziął wiadomość, iż strona wychowuje wspólnie córkę A. R. i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z jej ojcem W. R. od miesiąca maja 2006 r. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732), zaliczka alimentacyjna nie należy się, gdy osoba wychowuje wspólnie, co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Od powyższej decyzji odwołała się A. R. podając, iż nie wnosi o świadczenia dla samotnej matki, ale o świadczenia na dzieci. Do 11 sierpnia 2007 r. W.R. nie mieszkał z nią i nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto nie rozumie dlaczego fakt, iż zamieszkuje z ojcem jednego z Jej dzieci miałby pozbawić pozostałe dzieci (nie będące dziećmi W. R.) zaliczki alimentacyjnej. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji. Organ uznał, że brak było podstaw do wznowienia 23.03.2007 r. postępowania przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w G., bowiem nie zachodziła żadna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 Kpa. A. R. na powyższą decyzję wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca zgodziła się z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonej decyzji w całości, zakwestionowała jednak umorzenie postępowania organu I instancji. Jednocześnie Skarżąca wniosła o zasądzenie i nakazanie zapłaty zaliczek alimentacyjnych na rzecz dzieci od 1 kwietnia 2007 r. do września 2008 r. w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Wymieniona kwota stanowi różnicę zasądzonych alimentów i uzyskanych kwot od dłużnika – D. D. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest wziąć z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodnoszone w skardze. Na wstępie Sąd pragnie podkreślić, iż decyzja będąca przedmiotem skargi jest dla Skarżącej korzystna. Sąd nie znalazł podstaw do podważenia ustaleń i argumentów zawartych w uzasadnieniu decyzji Organu II instancji, dlatego w pełni je podzielił. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętego w sprawie rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Nie budzi zastrzeżeń Skarżącej jak i Sądu decyzja SKO uchylająca decyzję MOPS w G. z dnia [...] czerwca 2008 r. To, co wzbudza wątpliwości Skarżącej, to kwestia umorzenia postępowania organu I instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Organ I instancji wznawiając 23.03.2007 r. postępowanie skutkujące wydaniem decyzji uchylającej przyznanie zaliczki alimentacyjnej na troje dzieci Skarżącej (M., J. i K. D.), oparł się na przesłance ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów nieznanych organowi wcześniej. Kierownik MOPS w G. powołał się na fakt wychowywania przez A. R. córki A. razem z jej ojcem W. R. od miesiąca maja 2006 r. Jednakże, jak słusznie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w dacie wydania uchylonej decyzji Organu I instancji, tj. 17 maja 2006 r. A. R. nie mogła wychowywać się u rodziców, gdyż urodziła się 31 maja 2006 r. Brak było zatem podstaw do wznowienia postępowania. Organ odwoławczy umarza postępowanie, co do istoty tylko wówczas, gdy w wyniku rozpoznania odwołania uchylił decyzję I instancji i stwierdził, że postępowanie przed tym organem jest bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości wystąpi, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego. Umorzenie postępowania I instancji to ostateczne zamknięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Należy wyraźnie zaakcentować, iż w niniejszej sprawie chodzi wyłącznie o umorzenie postępowania wznowieniowego, w wyniku którego uchylono decyzję negatywną dla Skarżącej. Ostała się natomiast decyzja pozytywna, tj. decyzja nr [...] z dnia 17.05.2006 r. dotyczącą przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci A. R.: M., J. i K. D. na wskazany w niej okres. Stąd stwierdzenie zawarte na początku niniejszego uzasadnienia, że zaskarżona decyzja jest dla Skarżącej korzystna. Końcowo Sąd sygnalizuje Skarżącej, iż nie może zasądzić i nakazać zapłaty zaległych zaliczek alimentacyjnych na rzecz dzieci Skarżącej od ich ojca- D. D., albowiem jak wywiedziono na wstępie, rolą Sądu jest badanie zgodności z prawem decyzji administracyjnych, w tym przypadku decyzji będącej przedmiotem skargi. Kierując się powyższymi rozważaniami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzuty omawianej skargi za bezzasadne i tym samym stwierdził niemożność jej uwzględnienia. W takiej ocenie stanu sprawy Sąd, zgodnie z dyspozycją zawartą w przepisie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło