IV SA/Po 414/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 09 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej o d d a l a s k a r g ę /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta G. uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...].09.2006 r. dotyczącą przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci A. R.: M., J., K. D. W uzasadnieniu Organ podniósł, że 23 marca 2007 r. wznowiono postępowanie w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej, gdyż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej powziął wiadomość, iż strona wychowuje wspólnie córkę A. R. i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z jej ojcem W. R. od miesiąca maja 2006 r. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732) zaliczka alimentacyjna nie należy się, gdy osoba wychowuje wspólnie, co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Od powyższej decyzji odwołała się A. R. podając, iż nie wnosi o świadczenia dla samotnej matki, ale o świadczenia na dzieci. Do 11 sierpnia 2007 r. W.R. nie mieszkał z nią i nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto nie rozumie dlaczego fakt, iż zamieszkuje z ojcem jednego z Jej dzieci miałby pozbawić pozostałe dzieci (nie będące dziećmi W. R.) zaliczki alimentacyjnej. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Organ powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., który orzekł, że art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym przez art. 27 pkt 2 lit. g ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych (...) w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim oraz osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują, co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji. Skutkiem wyroku jest utrata mocy obowiązującej przez art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych (...). A. R. na powyższą decyzję wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca zgodziła się z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonej decyzji w całości, zakwestionowała jednak umorzenie postępowania organu I instancji. Jednocześnie Skarżąca wniosła o zasądzenie i nakazanie zapłaty zaliczek alimentacyjnych na rzecz dzieci od 1 kwietnia 2007 r. do września 2008 r. w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Wymieniona kwota stanowi różnicę zasądzonych alimentów i uzyskanych kwot od dłużnika – D. D. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Na wstępie Sąd pragnie podkreślić, iż decyzja będąca przedmiotem skargi jest dla Skarżącej korzystna. Sąd nie znalazł podstaw do podważenia ustaleń i argumentów zawartych w uzasadnieniu decyzji Organu II instancji, dlatego w pełni je podzielił. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętego w sprawie rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Nie budzi zastrzeżeń Skarżącej jak i Sądu decyzja SKO uchylająca decyzję MOPS w G. z dnia [...] czerwca 2008 r. To, co wzbudza wątpliwości Skarżącej to kwestia umorzenia postępowania organu I instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Organ I instancji wznawiając 23.03.2007 r. postępowanie skutkujące wydaniem decyzji uchylającej przyznanie zaliczki alimentacyjnej na troje dzieci Skarżącej (M., J. i K. D.), powołał się na art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, zgodnie z którym zaliczka alimentacyjna nie należy się, gdy osoba wychowuje wspólnie, co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Organ argumentując swoją decyzję uznał, iż zaliczka nie należy się, gdyż A. R. wychowuje swoją córkę A. razem z jej ojcem W. R. od miesiąca maja 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uchyliło decyzję Organu I instancji. Na skutek przytoczonego przez Organ II instancji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008r. sygn. akt P 18/06, odpadła materialnoprawna podstawa decyzji organu I instancji, odmawiających przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz małoletnich M., J. i K. D. W związku z powyższym konieczne było rozważenie skutków jakie rodzi dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Ochrona rodziny, o której mowa w art. 18 Konstytucji RP odnosi się do działań podejmowanych przez władze publiczne i oznacza również, że w sferze stosowania prawa nie może dochodzić do zagrożenia małżeństwa, rodziny i rodzicielstwa. Skoro więc sytuacja rodziny, w jakiej wychowywały się małoletnie uzasadniała pomoc Państwa, to odmowa przyznania zaliczki ze względu na argumentację decyzji I instancji pozostaje w sprzeczności z art. 71 ust 1 ustawy zasadniczej i stawia uprawnionych w pozycji nie dającej się pogodzić z art. 32 Konstytucji RP. Utrata domniemania konstytucyjności ocenianego przepisu uzasadnia, zdaniem Sądu orzekającego w sprawie, uchylenie decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], gdyż ani stan cywilny rodzica i jego sytuacja osobista, ani też podjęcie kroków zmierzających do zmiany stanu cywilnego, nie powinny warunkować dostępu do zaliczki alimentacyjnej. Organ odwoławczy umarza postępowanie co do istoty tylko wówczas, gdy w wyniku rozpoznania odwołania uchylił decyzję I instancji i stwierdził, że postępowanie przed tym organem jest bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości wystąpi, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle. Należy wyraźnie zaakcentować, iż w niniejszej sprawie chodzi wyłącznie o umorzenie postępowania wznowieniowego, w wyniku którego uchylono decyzję negatywną dla Skarżącej. Ostała się natomiast decyzja pozytywna, tj. decyzja nr [...] z dnia [...].09.2006 r. dotyczącą przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci A. R.: M., J. i K. D. na wskazany w niej okres. Stąd stwierdzenie zawarte na początku niniejszego uzasadnienia, że zaskarżona decyzja jest dla Skarżącej korzystna. Końcowo Sąd sygnalizuje Skarżącej, iż nie może zasądzić i nakazać zapłaty zaległych zaliczek alimentacyjnych na rzecz dzieci Skarżącej od ich ojca- D. D., albowiem jak wywiedziono na wstępie, rolą Sądu jest badanie zgodności z prawem decyzji administracyjnych, w tym przypadku decyzji będącej przedmiotem skargi. Kierując się powyższymi rozważaniami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzuty omawianej skargi za bezzasadne i tym samym stwierdził niemożność jej uwzględnienia. W takiej ocenie stanu sprawy Sąd, zgodnie z dyspozycją zawartą w przepisie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski