IV SA/Po 414/22
WyrokWSA w Poznaniu2022-10-20
Skład orzekający: Donata Starosta, Izabela Bąk-Marciniak, Monika Świerczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, który pierwotnie był wiatą wybudowaną w latach 70-tych bez pozwolenia na budowę, a następnie został znacząco przebudowany i przystosowany do profesjonalnej hodowli zwierząt, może zostać zalegalizowany na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jego pierwotnego powstania, czy też podlega przepisom prawa budowlanego obowiązującym w dacie obecnych robót budowlanych i obecnego sposobu użytkowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że znacząca przebudowa i zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, który pierwotnie był wiatą wybudowaną w latach 70-tych bez pozwolenia na budowę, prowadzi do powstania nowego obiektu budowlanego. W związku z tym, legalizacja takiego obiektu musi być przeprowadzona na podstawie przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie obecnych robót budowlanych i obecnego sposobu użytkowania, a nie przepisów z daty pierwotnego powstania obiektu. Ponadto, niezgodność obiektu z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nie przewiduje obiektów inwentarskich na danym terenie, uniemożliwia legalizację.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, który pierwotnie był wiatą wybudowaną w latach 70-tych bez pozwolenia na budowę. W latach 2014-2015 obiekt został przebudowany i przystosowany do profesjonalnej hodowli bydła. Organy nadzoru budowlanego uznały, że doszło do zmiany tożsamości obiektu i jego intensyfikacji, co uniemożliwia legalizację na podstawie przepisów z lat 70-tych. Ponadto, obecne przeznaczenie obiektu jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący domagał się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości
Decyzją z dnia 16 maja 2022 r., nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej: PINB) z dnia [...] stycznia 2022r. (znak: [...]), nakazującej A. S. rozbiórkę obiektu budowlanego o wym. 6,06m x 17,30m i wys. 3,45m posadowionego przy wiacie gospodarczej na dz. nr ewid. [...] w C. przy ul. [...], gm. S. , utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 14.12.2015r. pracownicy PINB przeprowadzili na działce nr ewid. [...] w C. przy ul. [...] czynności kontrolne, podczas których ustalili, iż na w/w działce znajduje się wiata stalowa o wymiarach ok. 6m x 19,5m przy wiacie gospodarczej w odległości ok. 10,5 m od granicy z działką nr ewid. [...]. Przedmiotowa wiata została wyremontowana na podstawie zgłoszenia do Starostwa Powiatowego z dnia 6.02.2014 r. i obecnie służy do hodowli byków. W dniu 9.03.2016r. M. i J. S. oświadczyli, iż zabudowa działki nr ewid. [...] w C. przy ul. [...] powstała w latach 70-tych XX wieku. Działka wówczas należała do J. S., który był inwestorem całej zabudowy na działce. Wybudowano wówczas chlewnię, wiatę gospodarczą - tzw. dużą wiatę, wiatę stalową - tzw. małą wiatę, budynek mieszkalny i magazyn paliw płynnych.
Państwo S. posiadają dokumentację pozwoleń na budowę budynku mieszkalnego, chlewni i magazynu paliw płynnych na działce nr ewid. [...] w C. , nie posiadają natomiast pozwolenia na budowę wiaty stalowej. Państwo S. podali, iż we wszystkich dokumentach dotyczących ww. pozwoleń na budowę na mapach zaznaczona jest wiata stalowa i nikt nigdy nie miał co do niej zastrzeżeń, żaden urząd nigdy nie kwestionował tego obiektu. Zgodnie z Ich wiedzą wiata stalowa w dacie budowy była obudowana z trzech stron płytami z eternitu i posiadała eternitowy dach, natomiast na podstawie zgłoszenia z dnia 5.02.2014r. wniesionego do Starostwa Powiatowego została wyremontowana. W kwestii przeznaczenia wiaty stalowej Państwo S. wyjaśnili, że zawsze służyła ona do celów gospodarstwa, zależnie od jego potrzeb, dawniej były w niej trzymane kury, konie, siano, słoma, a teraz jest tam bydło. Do akt sprawy organu powiatowego załączono kopię mapy sytuacyjnej z dnia 1974 r., na której widnieje w miejscu aktualnego położenia wiaty stalowej obiekt oznaczony jako szopa na narzędzia rolnicze. Z wyjaśnień złożonych przez M. M. w dniu 16.03.2016r. wynika, iż wiata stalowa przed 21.09.2015r. służyła potrzebom gospodarczym Państwa S. , nie hodowano w niej zwierząt, natomiast po tej dacie stała się oborą dla byków. Ponadto na początku 2015r. Państwo S. dokonali utwardzenia powierzchni gruntu pod wiatą, a latem 2015 r. rozpoczęto przystosowywanie ww. wiaty pod funkcję obory. Na podstawie korespondencji z Urzędem Gminy S. (pismo z dnia 26.02.2016r. oraz 10.08.2016 r.) oraz Starostwa Powiatowego w P. (pismo z dnia 14.03.2016 r.) PINB ustalił, iż w zasobach ww. urzędów nie znajdują się pozwolenia na budowę wiaty będącej przedmiotem niniejszej sprawy.
Decyzją z dnia [...].02.2018r. (znak: [...]) na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. (Dz.U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) PINB nakazał A. S. wykonać przy wiacie inwentarskiej na działce nr ewid. [...] w C. przy ul. [...], gm. następujące roboty budowlane:
1. wprowadzić dodatkowe słupy z dwuteownika 100, podpierające kratownice - wiązary; słupy ustawić na fundamentach stopowych z betonu C 20/25 (B25) o wym. 60 x 60 cm, głębokości posadowienia 80 cm, poniżej poziomu terenu,
2. słupy zewnętrzne wzmocnić poprzez zastosowanie zastrzałów z rur stalowych o przekroju kwadratowym 50 x 50 mm (zaznaczonych na rysunku nr 1 w ekspertyzie technicznej liniami przerywanymi) wg schematu zawartego na rysunku nr 1 rzutu przyziemia i przekroju 1-1 oraz na stronie 13 ekspertyzy technicznej wiaty inwentarskiej znajdującej się na działce nr ewid. [...] w C. przy ul. [...], sporządzonej przez inż. K. P. i tech. bud. H. F., stanowiących odpowiednio załącznik nr 1 i 2 do zaskarżonej decyzji.
Odwołanie od ww. decyzji PINB w ustawowym terminie wnieśli M. i M. M..
Decyzją z dnia 6.06.2018r. (znak: [...]) WWINB uchylił zaskarżoną decyzję PINB w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł, iż obowiązek ten należy wykonać w terminie do 31.07. 2018r.; a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wyrokiem z dnia 29.11.2018r. (sygn. akt II SA/Po 703/18) WSA w Poznaniu uchylił decyzję WWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB.
Jak wynika z oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku " (...) bezspornie ustalono, że budynek wiaty został wzniesiony w latach 70 - tych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Budynek ten na mapach z 1974 r. istniał i był oznaczony jako szopa na narzędzia rolnicze o wymiarach 6,06 m x 17,80m, z jednej strony przylegał do silosu o wymiarach 6,5m x 2,05 m, a z drugiej do wiaty na narzędzia rolnicze o wymiarach 11m x 10m. Znajdował się w odległości 10,5 m od działki skarżących. Na terenie działki [...] (poprzednio nr [...]) oprócz w/w trzech obiektów znajdowały się jeszcze: budynek mieszkalny – bliźniak, magazyn paliw, chlewnia o wymiarach 9,50mx30m i budynek gospodarczy (k. 68 akt administracyjnych). Aktualnie przedmiotowa wiata zaś służy jako obora dla 30 byków. (protokół z 14.12.2015r. k. 29 akt adm.)
W ocenie Sądu nie było sporne to, że przedmiotowa wiata stanowi obiekt budowlany, do posadowienia którego wymagane jest pozwolenie na budowę (art. 28 ust. 1 Prawo budowlane). Rozmiary wiaty nie wyłączają jej z uzyskania tego pozwolenia, pozwolenia takiego inwestor nie uzyskał. Tym samym niezbędne było prowadzenie postępowania legalizacyjnego na podstawie art 48 ust. 1 p.b.
Słusznie organy uznały, że taki obiekt jak przedmiotowa wiata, posiadający ściany i dach również pod rządami wcześniej obowiązujących przepisów, tj. prawa budowlanego z 31.01.1961 (art. 36 ust. 1 i art. 1 pkt 4) i z 24 października 1974 r. (art. 28 ust. 1 i art. 2 pkt 1 i 3) wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązujące wówczas rozporządzenia: Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (t.j. Dz. U. z 1961 r. Nr 38, poz. 197 z późn. zm.) oraz Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (t.j. Dz. U. z 1975 r. Nr 48. poz. 8) obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie wyłączały".
Sąd zważył, że organy prawidłowo przyjęły, że w sytuacji zakończenia bez wymaganego pozwolenia na budowę tj w ramach samowoli budowlanej budowy obiektu pod rządami prawa budowlanego z 1974 r. zgodnie z art. 103 ust. 2 p.b. zastosowanie mają stare przepisy.
Kwestią sporną zdaniem Sądu pozostaje ocena czy faktycznie w niniejszej sprawie legalizowany jest tożsamy obiekt z tym, który był posadowiony w końcu lat 70 – tych, a w konsekwencji czy istnieje możliwość prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie wskazanym przez organ tj. z zastosowaniem przepisów "starych". Niewątpliwie bowiem przy uznaniu, że legalizacja dotyczy budynku, który wprawdzie wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej, ale jego budowa w dacie jej wykonania była dopuszczalna, uwzględniać należy, przepisy planów miejscowych z daty budowy. Wprawdzie przy zastosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, lecz sprzeczne z zasadami konstytucyjnymi (art. 2, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) byłoby nakazanie rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym.
Zgodnie z taką wykładnią, którą Sąd w niniejszej sprawie podziela, badanie przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym konieczne jest tylko wtedy, gdy aktualne przepisy, zabudowy danego rodzaju nie dopuszczają, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Do zastosowania tej wykładni niezbędne jest jednak również ustalenie czy legalizowany obiekt jest tożsamy z tym, który został wzniesiony przed wejściem w życie aktualnego prawa budowlanego. Tożsamość nie oznacza identyczności ale winna obejmować ustalenie czy obiekt jest posadowiony w tym samym miejscu i w efekcie dokonywanych w okresie późniejszym robót budowlanych nie doszło do zmiany jego tożsamości.
Sąd wskazał, że wiata znajduje się na terenach mieszkaniowych, a 30 byków, jak wynika z pisma WIOŚ to 42 DJP. W sytuacji gdyby przedmiotowa wiata była legalna, inwestor rozpoczynając w niej hodowlę byków zobowiązany byłby uzyskać nie tylko decyzję o zmianie sposobu użytkowania ale i spełnić wymogi związane ze środowiskowymi uwarunkowaniami. W takiej sytuacji osiągnięcie tego celu w drodze legalizacji budynku w sposób przeprowadzony przez organy stawiałby inwestora w nieuzasadnienie lepszej sytuacji niż tych, którzy obiekt budowlany wybudowali z zachowaniem przepisów, w tym po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Legalizacja przeprowadzona przez organ mogłaby być uznana za prawidłową tylko w sytuacji gdyby nie doszło do zmiany tożsamości budynku, w tym tak dużej intensyfikacji produkcji i to w ostatnich latach. Dodać trzeba, że aktualnie plan obowiązujący na terenie działki gdzie położona jest wiata stalowa przewiduje zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W ocenie Sądu podejmowane przez Inwestora działania na terenie całego gospodarstwa zmierzały więc do zintensyfikowania hodowli zwierząt na bardziej profesjonalną niż dotychczas i w tym zmiany przeznaczenia przedmiotowego budynku z szopy na budynek służący do hodowli zwierząt. czym innym jest bowiem użytkowanie budynku na przechowywanie narzędzi, słomy czy niewielkiej ilości albo małych zwierząt, a czym innym użytkowanie go jako obory dla 30 byków. Organy przedwcześnie i niezasadnie uznały, że taka intensyfikacja produkcji rolnej nie może zostać uznana za zmianę tożsamości obiektu budowlanego, szczególnie w sytuacji gdy do tej intensyfikacji wymagane było przeprowadzenie stosownych robót budowlanych.
Ponownie rozpoznając sprawę organ na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym także zeznań świadków ustalił, że przedmiotowy obiekt wyglądał i pełnił w latach 70- tych zupełnie inną funkcję iż obecnie. W latach 70- tych była to wiata wykonana z blachy falistej, która funkcjonowała jako szopa na narzędzia rolnicze, magazyn na słomę i siano czy też do hodowli małych ilości zwierząt. Zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu nastąpiła w latach 2014-2015 po dokonaniu w nim robót budowlanych przystosowujących przedmiotowy obiekt na potrzeby hodowli byków. Ówczesna wiata została obita blachą stalową, usunięto eternitowe ściany i dach oraz zamontowano blachę trapezową oraz utwardzono podłoże płytami chodnikowymi. Nie można także pominąć faktu, iż w dniu 17.10.2013r. inwestorzy zgłosili chęć dokonania robót budowlanych polegających na wykonaniu wylewki betonowej na podłodze, wykonaniu blaszanych drzwi i obudowanie ścian istniejącej wiaty na konstrukcji metalowej pokrytej eternitem płytami z blachy obornickiej. Do ww. zgłoszenia Starosta wniósł sprzeciw uznając, iż ww. roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę.
Podkreślono, iż przeznaczenie obiektu uległo zmianie, a sam obiekt wielu modyfikacjom i ulepszeniom, by wykorzystać go do chowu bydła. Tylko porównanie zdjęcia wykonanego w 2013 r. wskazuje, że nie ma żadnego podobieństwa z obiektem aktualnie użytkowanym. W tamtym czasie obiekt służył ochronie pojazdów, zwierząt tam nie było, natomiast już w 2020 r. obiekt ten przeznaczony jest do hodowli byków, która nie jest incydentalna i prowadzona na własne potrzeby. Obiekt został wyposażony w paśniki, poidła, wydzielono w nim zagrody, w których trzyma się zwierzęta. Wykonano wylewkę betonową oraz zamknięto od strony frontowej obiekt, celem osłony zwierząt przed negatywnymi skutkami pogodowymi. Zmiana przeznaczenia obiektu zgodna jest z podjętymi działaniami przez poprzednich właścicieli, jak i obecnego. Od 2013r. (pierwsze zgłoszenie zamiaru wykonania robót) czynili starania, by obiekt ten przystosować dla celów hodowlanych. Zmiana parametrów obiektu, mająca na celu przystosowanie obiektu do hodowli bydła następowała od 2015 r. co pokrywa się z zeznaniami świadków, którzy wskazują na prowadzenie robót remontowych w tym okresie. W ocenie organu nie można stwierdzić, iż wiata z lat 70- tych stanowi tożsamy obiekt z obecnym zarówno z uwagi na intensyfikację hodowli zwierząt, zmianę jego funkcji czy też zakres robót jakie wykonano. Modernizacja przedmiotowego obiektu nastąpiła na potrzebę hodowli byków i do tego obecnie jest przeznaczony przedmiotowy obiekt.
W ocenie WWINB w obecnym stanie obiekt stracił cechy wiaty. Obecnie posiada rozmiary 6,06m x 17,30m i wysokość 3,45m (pow. zab. 114,18m˛) i cechy budynku tj. posiada dach kryty blachą, ściany zostały wykonane z trzech stron z blachy, a do wysokości 1,5 m znajduje się murek. Słupy zostały osadzone w wylewce betonowej, co przyznają poprzedni właściciele gospodarstwa, jak i aktualny. Pod wiatą znajdują się płyty ażurowe, które zostały zalane betonem tworząc jednolitą powierzchnię. Od frontu znajduje się brama, która w 2020 została obudowane blachą ostatecznie zamykając obiekt.
Następnie wskazano, że w dniu 19.01.2022 r. do PINB wpłynęła odpowiedź Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ), w którym organ wskazał, że dokonał kontroli działalności rolniczej prowadzonej przez A. S. w dniach: 26.04.2016 r.- 12.05.2016 r. oraz w dniach 1.10.2020 -30.11.2020r. Natomiast przed rokiem 2015 r. nie dokonywano żadnych kontroli. Tego samego dnia również wpłynęła odpowiedź z Gminy S. ([...]) informując o przeprowadzeniu kontroli w dniu 1.06.2015 r. załączając protokół z kontroli wraz ze zdjęciami. Dnia 9.02.2021 r. do PINB wpłynęła dokumentacja Inspekcji Weterynaryjnej — Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. (znak: [...]), której wskazano, że w latach 2015 - 2017 przeprowadzono kontrole pomieszczeń, w których przebywały zwierzęta. Jednocześnie poinformowano, że Powiatowy Lekarz Weterynarii (dalej: PLW) nie posiada informacji, czy w latach 1998 -2004 r. były prowadzone kontrole pod względem warunków utrzymania zwierząt.
WWINB podkreślił, że wykonanie na podstawie skutecznego zgłoszenia z dnia 5.02.2014 r., robót budowlanych polegających na wymianie dotychczasowych ścian i dachu z eternitu na blachę falistą nie przesądza o legalności budowy ww. obiektu, a tym bardziej nie sankcjonuje samowolnie powstałego obiektu budowlanego. Wiata powstała w latach 70- tych bez pozwolenia na budowę. Następnie od roku 2014 była przebudowywana w taki sposób, iż powstał zupełnie inny obiekt (zamknięcie obiektu ze wszystkich stron oraz utwardzenie gruntu poprzez położenie płyt ażurowych i wykonanie wy lewki betonowej) przez co przestał on być wiatą.
Wskazane powyżej działania przy obiekcie przesądzają, że nie doszło do zachowania tożsamości obiektu poprzez jego przebudowę oraz zmianę sposobu użytkowania. Nie można bowiem porównać użytkowania wiaty (do 2014 r.) jako obory dla kilu zwierząt (kilka kur, 3 koni, kaczek,) lub magazynu np. na zboże czy też sprzęt rolniczy z aktualnie zmodernizowanym obiektem przeznaczonym do hodowli byków. Roboty te doprowadziły do powstania nowego obiektu budowlanego i jego intensyfikacji.
Organ stwierdził, że, art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego odsyła do stosowania "starych" przepisów Prawa budowlanego jedynie w odniesieniu do legalizowania samowoli budowlanej i dotyczy w istocie legalizowania budynków, które bez wymaganego pozwolenia zostały wybudowane przed wejściem w życie nowych przepisów. W niniejszym przypadku przedmiotowe roboty prowadzące de facto do powstania zupełnie innego obiektu budowlanego były wykonywane przy "samowolnie posadowionej wiacie" od roku 2014 i były one kontynuowane w latach następnych w celu intensyfikacji hodowli zwierząt. Ponieważ postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed dniem 19.09.2020 r., to zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy Prawo Budowlane oraz niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2020 poz. 471) do postępowań wszczętych przed dniem 19.09. 2020 r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane w brzmieniu dotychczasowym.
Ustalenie, że dany obiekt powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę skutkuje tym, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znalazł art. 48 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Powyższe oznacza, że przed rozpoczęciem procedury legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zbadać czy taka procedura może zostać w ogóle wszczęta.
Z zapisów uproszczonego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. zatwierdzonego zarządzeniem Naczelnika Powiatu P. nr [...] z dnia [...].12.1974 r. wynika, iż działka nr ewid. [...] w dacie jego obowiązywania leżała na terenie upraw polowych, zaś w myśl zapisów ogólnego planu Gminy S. z 1986 r. zatwierdzonego uchwałą G.R.N. Nr [...] z dnia [...].05.1986 r. ww. działka znajdowała się na terenie zabudowy zagrodowej. Natomiast jak wynika z treści obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego C. rejon pomiędzy ulicami [...], [...], [...] wraz z terenami przyległymi o tych ulic a granicą poligonu zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...].08.2000r. oraz zmienionego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...].02.2011 r., działka nr ewid. [...] w C. położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.
Powyższe oznacza więc, że przeznaczenie ww. terenu nie przewiduje możliwości sytuowania na nim obiektów inwentarskich. Plan ten dopuszcza remont, przebudowę, rozbudowę lub rozbiórkę istniejących obiektów, jednak zakazuje takich robót w przypadku przeznaczenia obiektu na cele inne niż przeznaczenie terenu. Przedmiotowy obiekt wykorzystywany jest aktualnie, w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego przez A. S., do zarobkowej hodowli bydła, o czym świadczy przystosowanie obiektu do tego celu, a także lista zdarzeń, które rejestrują zakup bądź sprzedaż zwierząt prowadzone w ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ze zdarzeń tych wynika, że liczba sztuk bydła sukcesywnie zwiększała się.
W ocenie WWINB nie spełnienie przez przedmiotowy obiekt warunków określonych w planie miejscowym skutkuje niemożnością rozpoczęcia postępowania legalizacyjnego. Niemożność rozpoczęcia postępowania legalizacyjnego skutkuje tym, że PINB był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki, co też uczynił.
Skargę na powyższą decyzję WWINB wywiódł do Sądu A. S. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) przepisu art. 11 w z w. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nie odniesieniu się w zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji PINB z dnia 31 stycznia 2022 r. oraz powieleniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w niezmienionej formie, stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu decyzji PINB z dnia 31 stycznia 2022 r., co świadczy o braku rozpoznania niniejszej sprawy w jej całokształcie,
2) przepisu art. 7, art. 8, art. 77 § 1,78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na niewywiązaniu się przez WWINB z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, niedokonanie wszechstronnej całościowej oceny dowodów i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a także brak odniesienia się do dowodów przedstawionych przez Skarżącego w toku postępowania oraz do fotografii przedstawionych przez Stronę w odwołaniu od decyzji PINB z dnia 31 stycznia 2022 r., w tym niewyjaśnienie, dlaczego organ nie przeprowadził dowodu z tych dokumentów, względnie odmówił tym dokumentom mocy dowodowej, - co doprowadziło do:
(a) błędnego uznania, że prace wykonane w latach 2014-2015 przez Skarżącego w obiekcie budowalnym o wym. 6,06m x 17,30m i wys. 3,45m posadowionym przy wiacie gospodarczej na dz. nr ewid. [...] w C. , przy ul. [...] gm. S. (dalej jako "Wiata") służyły do przystosowania Wiaty do profesjonalnej hodowli bydła i doprowadziły do zmiany tożsamości Wiaty, a także dowolne przyjęcie, że przed remontem Wiaty wykonanym w okresie 2014-2015 skala hodowli bydła, w tym byków nie była taka jak obecnie i nie była prowadzona na cele profesjonalne (na cele sprzedaży);
(b) błędnego uznania, że pierwotnym przeznaczeniem Wiaty było przechowywanie narzędzi, ochrona pojazdów, gromadzenie siana lub słomy i tylko incydentalne trzymanie tam zwierząt gospodarskich;
(c) błędnego przyjęcia, że w obecnym stanie obiekt stracił cechy wiaty;
3) przepisu art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Organ związany jest oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażoną w orzeczeniu z dnia 29 listopada 2018 roku (sygn. akt: II SA/Po 703/18), co do okoliczności faktycznych sprawy, podczas gdy prawidłowa ocena uzupełnionego materiału dowodowego sprawy prowadzić powinna do wniosku, że stan faktyczny sprawy jest inny niż stan faktyczny przyjęty za podstawę oceny prawnej dokonanej przez Sąd, co powoduje ustanie związania oceną prawną wyrażoną przez Sąd;
4) przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażającego się w utrzymaniu w mocy decyzji PINB, w sytuacji, gdy istniały przesłanki do jego uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), w zw. z przepisem art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.), poprzez zastosowanie w sprawie przepisów ustawy Prawa budowlanego z 1994 r., pomimo że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania wybudowany został przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i powinny być do niego stosowane przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku, w związku z czym obiekt ten jako zgodny z ówcześnie obowiązującymi przepisami z zakresu planowania przestrzennego i zgodny z przepisami technicznymi winien podlegać zalegalizowaniu poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie przepisu art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
W dniu 23 maja 2022 r., jak wynika z odpisu aktu zgonu (przed wniesieniu skargi do Sądu) zmarł uczestnik postępowania M. M.. Uczestniczka postępowania M. M. – jego żona jest jego następcą prawnym, zatem brak było podstaw do zawieszenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Nadto stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153, oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu.
Reasumując, ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, nie mogą podlegać ponownej ocenie.
Sprawa niniejsza była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 29 listopada 2018r. (sygn. akt II SA/Po 703/18) uchylił decyzję WWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB dotyczące nakazu wykonania określonych robót budowlanych przy wiacie inwentarskiej posadowionej przy wiacie gospodarczej na działce nr ewid. [...] w C. przy ul. [...], gm. S. .
W powyższym wyroku WSA powołując się na uchwałę NSA z 16.12.2013r. sygn. akt II OPS 2/13 (dostępna w bazie orzeczeń CBOSA) stwierdził, że legalizacja budynków, które powstały bez wymaganego pozwolenia na budowę przed 1995 r. odbywa się na podstawie dotychczasowych przepisów, przy czym odnosząc się do zgodności ich pobudowania z planami miejscowymi należy mieć na uwadze aktualne w dacie orzekania przez organy obowiązujące plany. Zastosowanie takiej wykładni chroni prawa osób, które wybudowały i użytkowały budynek zgodnie z dotychczasowym prawem, czego organy przez lata nie kwestionowały. Z uwagi na aktualny sposób użytkowania wiaty wynikający z dokonanych robót budowlanych zastosowanie tej zasady nie zostało w sposób należyty wykazany.
Sąd wskazał, że organy przedwcześnie i niezasadnie uznały, że taka intensyfikacja produkcji rolnej nie może zostać uznana za zmianę tożsamości obiektu budowlanego, szczególnie w sytuacji gdy do tej intensyfikacji wymagane było przeprowadzenie stosownych robót budowlanych. Wprawdzie w przypadku legalizacji budynku nie prowadzi się osobnego postępowania w zakresie zmiany sposobu użytkowania. Nie można bowiem prowadzić postępowania, co do zmiany sposobu użytkowania skoro dotychczasowy nigdzie nie został określony - z uwagi na brak pozwolenia na budowę czy pozwolenia na użytkowanie. Okoliczność ta jednak w sprawie legalizacji ma znaczenie. Nie można bowiem legalizować budynku przystosowanego po 1 stycznia 1995 r. na inne cele niż w dacie budowy stosując przepisy z daty budowy. Legalizuje się bowiem budynek w stanie takim w jakim znajduje się w dacie legalizacji. . Legalizacja przeprowadzona przez organ mogłaby być uznana za prawidłową tylko w sytuacji gdyby nie doszło do zmiany tożsamości budynku, w tym tak dużej intensyfikacji produkcji i to w ostatnich latach.
W wytycznych dla organów WSA nakazał im ustalenie:
- czy dokonane zmiany związane były z modernizacją budynku na potrzeby hodowli byków, czy też do hodowli byków przeznaczony jest inny budynek,
- jak dokładnie wyglądała wiata w latach 70, i jakie zmiany wprowadzono obecnie,
- czy na zgłoszenie z 5.02.2014 r. wykonano jedynie roboty polegające na wymianie materiału z którego wykonano dach i ściany (ile ścian i czy wcześniej była częściowo zabudowa wiaty od strony północno – wschodniej wiaty (por. zdjęcie "widok od strony północno – wschodniej" str. 20 ekspertyzy), czy też inne prace, w tym czy wzmocniono konstrukcję stalową
Przenosząc powyższe na grunt obecnie rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że organy zastosowały się do powyższych wytycznych.
Organy przeprowadziły wystarczająco dokładne postępowanie dowodowe, sięgając do wielu różnorodnych źródeł dowodowych. W dniu 12.10.2020 r. PINB przeprowadził czynności kontrole na przedmiotowej nieruchomości, które potwierdziły istnienie obiektu w odległości 10,70 m od sąsiedniej nieruchomości (nr [...]). Ponowne pomiary dały wynik: 17,30 m x 6,06 m i wys. 3,45 m (pomiar wykonany od słupa do słupa). Powierzchnia obiektu wynosi: 104,84 m˛. Obiekt jest wykorzystywany do hodowli byków. Ustalono, że podłoże wyłożone jest płytami betonowymi. Wykonano je w 2014 roku na podstawie skutecznego zgłoszenia w Starostwie Powiatowym z dnia 05.02.2014 r. W tym samym roku ściany i dach obito blachą trapezową, wymieniając eternit. Według oświadczenia obecnego właściciela wiatę inwentarską wybudował jego dziadek J. S. w 1974 roku, na dowód przedłożył do akt mapę sytuacyjną z 1974 roku . Do roku 2014 wiata obita była eternitem z 3 stron. Od początku istnienia wiaty była zamontowana furtka (najpierw drewniana, od 2014 roku metalowa) o wymiarach 3,00 x 1,26 m (górna poprzeczka znajduje się 1,76 m nad ziemią), jako wygrodzenia zapobiegające ucieczce zwierząt. Wszystkie wygrodzenia w części frontowej są ruchome.
Zwrócono się również do Urzędu Gminy S. Referat Ochrony Środowiska, Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. z zapytaniem czy w ramach prowadzonej działalności przeprowadzały kontrole na nieruchomości położonej w C. , przy ul. [...], a jeżeli tak to jaki był ich efekt.
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że dokonał kontroli działalności rolniczej prowadzonej przez pana A. S. w dniach: 26.04.2016r.- 12.05.2016r. oraz w dniach 1.10.2020-30.11.2020 r. Natomiast przed rokiem 2015 r. nie dokonywano żadnych kontroli. Tego samego dnia do PINB również wpłynęła odpowiedź z Gminy S. informująca o przeprowadzeniu kontroli w dniu 1.06.2015 r. wraz z protokołem kontroli ze zdjęciami. W dniu 9.02.2021r. do PINB wpłynęła dokumentacja Inspekcji Weterynaryjnej- Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. w, której wskazano, że w latach 2015 -2017 przeprowadzono kontrole pomieszczeń, w których przebywały zwierzęta. Jednocześnie poinformowano, że nie posiadają informacji, czy w latach 1998 -2004 r. były prowadzone kontrole pod względem warunków utrzymania zwierząt.
W sprawie przesłuchano licznych świadków oraz przeprowadzono rozprawę administracyjną.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy obiekt wyglądał i pełnił w latach 70- tych zupełnie inną funkcję iż obecnie. W latach 70- tych była to wiata wykonana z blachy falistej, która funkcjonowała jako szopa na narzędzia rolnicze, magazyn na słomę i siano czy też do hodowli małych ilości zwierząt. Zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu nastąpiła w latach 2014-2015 po dokonaniu w nim robót budowlanych przystosowujących przedmiotowy obiekt na potrzeby hodowli byków. Ówczesna wiata została obita blachą stalową, usunięto eternitowe ściany i dach oraz zamontowano blachę trapezową oraz utwardzono podłoże płytami chodnikowymi.
Obecnie w obiekcie znajduje się 30 sztuk bydła. Obiekt został wyposażony w paśniki, poidła, wydzielono w nim zagrody, w których trzyma się zwierzęta. Wykonano wylewkę betonową oraz zamknięto od strony frontowej obiekt, celem osłony zwierząt przed negatywnymi skutkami pogodowymi. Zmiana przeznaczenia obiektu zgodna jest z podjętymi działaniami przez poprzednich właścicieli, jak i obecnego. Od 2013r. (pierwsze zgłoszenie zamiaru wykonania robót) właściciele czynili starania, by obiekt ten przystosować dla celów hodowlanych. Wszelkie zmiany jakie nastąpiły w obiekcie znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków, którzy zgodnie wskazują na poprzednie wykorzystywanie tego obiektu pod hodowlę jednostkową, incydentalną, dla własnych potrzeb, która nie trwała w sposób ciągły i jednolity. Zmiana parametrów obiektu, mająca na celu przystosowanie obiektu do hodowli bydła następowała od 2015 r., co pokrywa się z zeznaniami świadków, którzy wskazują na prowadzenie robót remontowych w tym okresie.
W ocenie Sądu organy bezsprzecznie ustaliły, iż wiata z lat 70- tych nie stanowi tożsamego obiektu z obecnym, zarówno z uwagi na intensyfikację hodowli zwierząt, zmianę jego funkcji ale też zakres robót jakie wykonano. Modernizacja przedmiotowego obiektu nastąpiła na potrzebę hodowli byków i do tego obecnie jest przeznaczony przedmiotowy obiekt.
W sprawie koniecznym było ustalenie, czy roboty budowlane, które zostały wykonane w latach 2014/ 2015 miały charakter wyłącznie remontowy, czy jednak roboty te miały na celu przygotowanie obiektu do profesjonalnej hodowli zwierząt, to jest takiej, która nie ma charakteru incydentalnego, na potrzeby własne. W sytuacji uznania, że roboty były wyłącznie remontem obiektu, bez zmiany jego przeznaczenia, wówczas z racji samowolnie wykonanego obiektu z lat 70-tych należało przeprowadzić postępowanie zmierzające do zalegalizowania obiektu na podstawie przepisów art. 40 Prawa budowlanego ustawy z dnia z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 1974 r. nr 38 poz. 229 ze zm.). W przeciwnym wypadku postępowanie zmierzać powinno w kierunku zalegalizowania obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
W pierwszej kolejności należało jednak rozważyć czy aktualnie przedmiotowy obiekt, po dokonanych zmianach, posiada jeszcze cechy wiaty, czy może należy go zaklasyfikować jako inny obiekt.
Pojęcie takie jak "wiata" jest obce ustawie Prawo budowlane, termin "wiata" jest natomiast w ustawie kilkukrotnie wymienione, jako obiekt który w zależności od usytuowania, powierzchni, wielkości oraz czasu jego realizacji bądź jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia, bądź podlega zgłoszeniu, bądź wymaga pozwolenia na budowę, tj. jeżeli (według obecnego stanu prawnego) obiekt zakwalifikowany jako wiata nie spełnia jednak wymogów określonych przepisami art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c oraz art29 ust. 2 pkt 2 ustawy.
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wiatą określić można obiekt budowlany o lekkiej konstrukcji, posiadający dach ale, który nie ma ścian lub ma ściany ale maksymalnie z trzech stron tj. nie jest obiektem zamkniętym. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 17 lipca 2019 r. II SA/Po 296/19 - przez "wiatę" rozumieć należy lekką, otwartą konstrukcję, wspartą na słupach, nieposiadającą ścian zewnętrznych lub dysponującą ścianami maksymalnie z trzech stron. Stąd zasadniczym kryterium zakwalifikowania danego obiektu jako wiaty jest stwierdzenie, że obiekt nie jest zamknięty, a więc nie jest obudowany ze wszystkich albo z większości stron. Również w języku ogólnym (potocznym) wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, niekiedy ze ściankami z boku. Nie może budzić zatem wątpliwości, że wiaty nie można traktować jako synonimu budynku gospodarczego, a więc obiektu zamkniętego (por. wyrok tut. Sądu z dnia 18 sierpnia 2016 r. sygn. II SA/Po 1151/15, CBOSA).
Mając powyższe na uwadze, należy zgodzić się z organem, że obecny obiekt nie stanowi wiaty, a posiada cechy obiektu budowalnego.
W niniejszym przypadku przedmiotowe roboty prowadzące do powstania zupełnie innego obiektu budowlanego były wykonywane przy "samowolnie posadowionej wiacie" od roku 2014 i były one kontynuowane w latach następnych w celu intensyfikacji hodowli zwierząt. Jednocześnie należy wskazać, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed dniem 19.09.2020 r., zatem zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy Prawo Budowlane oraz niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2020 poz. 471) do postępowań wszczętych przed dniem 19.09. 2020 r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane w brzmieniu dotychczasowym.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo Budowlane ilekroć mowa jest o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Przez
budynek należy natomiast rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane).
Przedmiotowy obiekt posiada dach kryty blachą. Ściany zostały wykonane z trzech stron z blachy, a do wysokości 1,5 m znajduje się murek (k. 847, k 831-832), co potwierdzają wykonane zdjęcia podczas kontroli, jak również zeznania właściciela. Zatem użyty materiał cechuje się dużą trwałością. Słupy zostały osadzone w wylewce betonowej. Pod wiatą znajdują się płyty ażurowe, które zostały zalane betonem tworząc jednolitą powierzchnię. Od frontu znajdują się wrota i brama, które w 2020 zostały obudowane blachą, ostatecznie zamykając obiekt (k.845; k. 851-852; k. 828- 832). Zatem kontrolowany w sprawie obiekt zawiera wszystkie wymienione w art. 3 pkt 2 ustawy cechy. Świadczą o tym jego cechy konstrukcyjne (posiadanie ścian, dachu, fundamentów, bramy), i trwałość związania z gruntem. Obiekt z każdej strony chroni przed wpływem czynników atmosferycznych.
W reasumpcji nie można uznać, aby wykonane przez Skarżącego roboty budowlane stanowiły remont wiaty. Porównując zdjęcia wykonane podczas kontroli PINB na nieruchomości w latach 2013-2015 i 2020 wskazują na liczne zmiany wprowadzone w obiekcie, pozbawiające go cech przypisywanym wiatom. W 2013 i 2014 r. w obiekcie stały wyłącznie pojazdy mechaniczne, a pod wiatą znajdowały się różne materiały (pobudowlane, meble, narzędzia itp.). Obiekt ten miał wyłącznie zadaszenie oraz ścianę od działki sąsiadów. Brak było ścian po lewej i prawej stronie. Poza tym jak wskazuje organ, w obiekcie nie sposób dopatrzeć się wylewki betonowej. Uwagę za to zwracają fundamenty pod słupami, które wystają znacznie ponad grunt (k.848-850), które w późniejszym okresie zanikają. W 2015 r. pojawiły się już ściany boczne, a z przodu znalazły się: konstrukcje uniemożliwiające zwierzętom samowolne wyjście oraz brama. Na zdjęciu również widać zainstalowane poidła. W toku kontroli PINB w 2015 r. zwierzęta przebywały już w zagrodach (k. 851). W 2020 r. przy obiekcie pojawiło się wypełnienie ścian frontowych blachą falistą oraz stwierdzono wylewkę betonową w obiekcie, również przy frontowej części (k. 845-847, 852). Zatem na przestrzeni 7 lat przeznaczenie obiektu uległo zmianie, a sam obiekt został poddany wielu modyfikacjom i ulepszeniom, by wykorzystać go do chowu bydła.
Podkreślić należy, iż wykonanie na podstawie skutecznego zgłoszenia z dnia 5.02.2014 r., robót budowlanych polegających na wymianie dotychczasowych ścian i dachu z eternitu na blachę falistą nie przesądza o legalności budowy ww. obiektu, a tym bardziej nie sankcjonuje samowolnie powstałego obiektu budowlanego.
Ze względu na powyższe ustalenia organ miał obowiązek sprawdzić czy istnieje możliwość zalegalizowania obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Teren na którym znajduje się przedmiotowy obiekt objęty jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego C. rejon pomiędzy ulicami [...], [...], [...] wraz z terenami przyległymi do tych ulic, a granicą poligonu zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. oraz zmienionego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Działka nr ewid. [...] w C. położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Powyższe oznacza więc, że przeznaczenie ww. terenu nie przewiduje możliwości sytuowania na nim obiektów inwentarskich, a obiekt będący przedmiotem niniejszej sprawy jest niezgodny z obowiązującym obecnie dla działki nr ewid. [...] w C. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Co prawda plan ten dopuszcza remont, przebudowę, rozbudowę lub rozbiórkę istniejących obiektów, jednak zakazuje takich robót w przypadku przeznaczenia obiektu na cele inne niż przeznaczenie terenu - § 8 ust 1 pkt 13 mpzp.
Przedmiotowy obiekt wykorzystywany jest aktualnie, w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego przez A. S., do zarobkowej hodowli bydła, o czym świadczy przystosowanie obiektu do tego celu, a także lista zdarzeń, które rejestrują zakup bądź sprzedaż zwierząt prowadzone w ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (k.586-592). Ze zdarzeń tych wynika, że liczba sztuk bydła sukcesywnie zwiększała się. Zatem według organu nadzoru budowlanego pierwotna funkcja przedmiotowego obiektu uległa zmianie. Poprzednio bowiem wykorzystywano obiekt, który posiadał cechy wiaty, jako miejsce ochrony pojazdów, gromadzenia siana, słomy czy incydentalne trzymanie zwierząt.
Niemożność wykazania zgodności wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej obiektu budowlanego (de facto obory) z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie nie pozwala na legalizację wzniesionego przez skarżącego obiektu.
W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organów, że nie ma najmniejszych wątpliwości, że stwierdzona zabudowa pozostaje w sprzeczności z postanowieniami planu i już sama ta okoliczność czyni niemożliwym legalizację samowoli budowlanej.
W świetle powyższych rozważań nie są uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa budowlanego. Skoro bowiem obiekt w obecnym kształcie rozbudowywał się po roku 2014, to nie ma podstaw do stosowania przepisów ustawy Prawo Budowlane z 1974 r. Na marginesie już tylko zauważyć należy, że nawet gdyby przyjąć, jak tego chce skarżący, że zastosowanie winny mieć przepisy ustawy z 1974 r. to Sąd wskazuje, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, roboty budowlane polegające na budowie wiaty o powierzchni zabudowy powyżej 50 m˛ można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Również zgodnie z przepisami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. j.w.) obowiązującej do końca lutego 1975 r., przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego, w tym wiat, niezbędnym było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie kluczowym jest brak uzyskania pozwolenia na budowę spornego obiektu.
Ponadto wskazać przyjdzie w ślad za wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 29.11.2018 r., że nie można legalizować budynku przystosowanego po 1 stycznia 1995 r. na inne cele niż w dacie budowy stosując przepisy z daty budowy. Legalizuje się bowiem budynek w stanie takim w jakim znajduje się w dacie legalizacji. Legalizacja przeprowadzona przez organ mogłaby być uznana za prawidłową tylko w sytuacji gdyby nie doszło do zmiany tożsamości budynku, w tym tak dużej intensyfikacji produkcji i to w ostatnich latach.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego. Rozpoznając sprawę, orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustalenia te były niezbędne i wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Orzekające organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., a także odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania.
Za bezzasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy były związane oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu o sygn. akt II SA/Po 703/18. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło