IV SA/Po 417/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, 1. oddala skargę 2. przyznaje adwokatowi M. M. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższone o kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) zł stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania W. W. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. nr Wójt Gminy M. uznał dłużnika alimentacyjnego – W. W. - za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyjaśniło, że organ pierwszej instancji powołał się na art. 5 ust 3 oraz 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1 póz. 7 ze zm.) oraz podał, że w dniu [...] października 2012 r. zostało do skarżącego skierowane wezwanie celem stawienia się na wywiad alimentacyjny i odebranie oświadczenia majątkowego, jednak do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie stawił się on w Ośrodku, co uniemożliwiło przeprowadzenie wywiadu. Organ I instancji podniósł, że z posiadanej dokumentacji (tj. pisma komornika sądowego z dnia [...] stycznia 2013r.) wynika, że bezpośrednio przed wydaniem niniejszej decyzji przez okres 6 miesięcy W. W. nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Organ odwoławczy wskazał, że w odwołaniu W. W. zaproponował, aby komornik sądowy zlicytował nieruchomości i pokrył z uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych zadłużenie. W dalszej części uzasadnienia organ po przytoczeniu treści przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów podniósł, że z materiału dowodowego w niniejszej sprawie wynika, że skarżący przez ostatnie 6 miesięcy w żaden sposób nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego, a jedynym skutecznym składnikiem jego majątku, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne jest nieruchomość opisana w KW [...]. Uzyskana w drodze licytacji kwota z powyższej nieruchomości nie może zostać wypłacona, ponieważ akta sprawy, z uwagi na zarzuty skarżącego, ciągle pozostają w sądzie. Organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] października 2012r. wezwał skarżącego do stawienia się celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, jednak W. W. nie stawił się w wyznaczonym terminie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł W. W. podnosząc, że urzędnicy dokonują fałszerstw dokumentacji urzędowej na jego niekorzyść. Skarżący wyjaśnił, że bezspornym jest, iż od października 1996 r. jeszcze złotówki alimentów nie zapłacił na dzieci U. W.nie będące jego "potomstwem biologicznym". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Materialnoprawną podstawę decyzji organów I i II instancji stanowią przepisy art. 5 ust. 3 oraz art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.). Pozytywne przesłanki uprawniające organ do wszczęcia postępowania w sprawie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wymienione zostały enumeratywnie w treści art. 5 ust. 3 powyższej ustawy. Są nimi: 1. uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego lub odmowa złożenia oświadczenia majątkowego; 2. odmowa zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy; 3. bez uzasadnionej przyczyny odmowa przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z kolei art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. stanowi, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec tego dłużnika, który przez ostatnie 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze swych zobowiązań w kwocie nie niższej niż 50% wysokości bieżąco ustalonych alimentów. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może zostać wszczęte po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy, których spełnienie jednakże nie jest wystarczające do wydania decyzji w tym przedmiocie. Aby decyzja taka mogła zostać wydana przepis art. 5 ust. 3a stanowi, iż konieczne jest ustalenie, czy przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik alimentacyjny wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący pismem z dnia [...] października 2012 r. został wezwany do osobistego stawiennictwa w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego tj. ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej, a także stanu zdrowia, przyczyn niełożenia na utrzymanie osób uprawnionych do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz odebrania oświadczenia majątkowego. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący nie zastosował się do powyższego wezwania i nie stawił się w organie I instancji celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. W konsekwencji, została spełniona jedna z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Powyższe uprawniało organ do wszczęcia postępowania w sprawie uznania skarżącej za dłużnika alimentacyjnego. Następnie w toku prowadzonego postępowania obowiązkiem organu było ustalenie, czy przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik alimentacyjny wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Jak wynika z pisma Komornika Sądowego z dnia [...] stycznia 2013 r. wierzycielka w okresie ostatnich 6 miesięcy nie otrzymała za pośrednictwem komornika żadnych należności tytułem alimentów. Ponadto fakt nie płacenia alimentów potwierdził sam skarżący podnosząc w skardze, że bezspornym jest, iż od października 1996 r. jeszcze złotówki alimentów nie zapłacił na dzieci U. W. nie będące jego "potomstwem biologicznym". Zdaniem Sądu, przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie administracyjne nie jest obarczone uchybieniami w tym zakresie. Ponadto literalna wykładnia powołanych przepisów wskazuje, że wydana na ich podstawie decyzja ma charakter aktu związanego, tym samym w przypadku wystąpienia przesłanek wskazanych w wyżej wskazanych przepisach organ nie ma swobody i musi wydać decyzję o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W tym stanie rzeczy, wobec uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz wobec niewywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, organy zasadnie uznały skarżącego za uchylającego się od obowiązków alimentacyjnych. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak w sentencji. O wynagrodzeniu dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 Ppsa w związku z § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).