IV SA/Po 42/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji oddala skargę Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE W dniu [...] stycznia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga [...] [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej: skarżąca) na postanowienie Wojewody (zwanego dalej: Wojewoda) z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie uchylenia a następnie odmowy sprostowania decyzji Prezydenta Miasta P. (zwanego dalej: Prezydent) z dnia [...] czerwca 2011 r. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. znak [...], na podstawie art. 113 § 1 i 3 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, na wniosek skarżącej z dnia [...] września 2016 r. Prezydent sprostował oczywistą omyłkę rachunkową w decyzji Prezydenta z dnia [...] czerwca 2011 nr [...] o zmianie decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę tymczasowego wolnostojącego nośnika reklamowego na terenie działki nr [...] ark. [...] obręb R. położonej przy ul. [...] w P. (zwane dalej odpowiednio: postanowienie prostujące; decyzja zmieniająca; pozwolenie na budowę) w ten sposób, że: - w wierszu 21 na stronie 1 decyzji zmieniającej zamiast wyrazów "5 lat tj. do dnia [...] sierpnia 2016 r." powinno być "5 lat tj. do dnia [...] czerwca 2016 r." oraz - w wierszu 22 na stronie 1 decyzji zmieniającej zamiast wyrazów "[...] sierpnia 2016" powinno być "[...] czerwca 2016". Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że w treści decyzji zmieniającej zaistniała oczywista omyłka rachunkowa polegająca na błędnym określeniu czasu użytkowania oraz terminu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego. Przedmiotowa omyłka wynikła z faktu błędnego przyjęcia daty początkowej obowiązywania decyzji poprzez wprowadzenia do czynności obliczenia terminu daty z wniosku o pozwolenie na budowę, zamiast daty z dokumentu pozwolenia na budowę. Skarżąca wniosła zażalenie od powyższego postanowienia zaskarżając je w całości i zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący błędnym sprostowaniem decyzji - w sytuacji, gdy data końcowa terminu użytkowania winna być sprostowana na dzień [...] sierpnia 2016 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu zarzutów skarżąca wskazała, że postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie sprostowania decyzji zmieniającej Prezydent sprostował ją błędnie w zakresie końcowego terminu użytkowania obiektu na dzień [...] czerwca 2016 r. Wskazano, że w tym samym dniu organ administracji sprostował również swoją decyzję o pozwoleniu na budowę (z dnia [...] sierpnia 2006 r.), określając końcowy termin użytkowania obiektu na dzień [...] sierpnia 2011 r. Podkreślono, że decyzja zmieniająca - prostowana zaskarżonym postanowieniem - jest przedłużeniem o 5 lat - decyzji o pozwoleniu na budowę, której termin użytkowania upłynął w dniu [...] sierpnia 2011 r. Zdaniem skarżącej, w konsekwencji prawidłowo sprostowana decyzja winna określać zatem termin użytkowania na dzień [...] sierpnia 2016 r., czyli przedłużyć decyzję o pozwoleniu na budowę o kolejnych 5 lat. Sprostowanie zatem terminu końcowego okresu użytkowania obiektu na dzień [...] czerwca 2016 r. jest, zdaniem skarżącej, nieporozumieniem. Zażalenie jest zatem, według skarżącej, oczywiście uzasadnione i wymaga na podstawie art. 132 Kpa uwzględnienia już na przez organ administracji pierwszej instancji. Na skutek powyższego zażalenia Wojewoda, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 113 § 1 i 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., zwanej dalej: Kpa), uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] września 2016 r. i odmówił sprostowania decyzji zmieniającej (z dnia [...] czerwca 2011 r.) we wskazanym zakresie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wywodził, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, zgodnie, z którym niedopuszczalne jest obejmowanie instytucją sprostowania (art. 113 § 1 Kpa) omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie zwłaszcza, kiedy omyłki te powodują sprzeczność pomiędzy sentencją a uzasadnieniem. Sprostowanie na podstawie art. 113 § 1 Kpa nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a uzasadnieniem wyrażającym wole organu konkretnego rozstrzygnięcia. Organ wywodził na tym tle, że z akt sprawy wynika, iż organ I instancji sprostował sentencję decyzji zmieniającej z dnia [...] czerwca 2011 r. w taki sposób, że oznaczył, odmiennie od poprzedniego zapisu czas użytkowania oraz termin rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego. A zatem, w ocenie organu, w analizowanym przypadku przedmiotem sprostowania objęto okoliczności, które nie miały charakteru oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej, ani też błędu pisarskiego. Zdaniem organu zmiana terminu wskazanego w decyzji to kwestia merytoryczna, która nie była kwestionowana przez inwestora po otrzymaniu decyzji pozwolenia na budowę, a mogłaby być podniesiona podczas ewentualnego odwołania i dalszego rozpatrywania sprawy przed organem odwoławczym, co w nie miało miejsca. W opinii organu zatem postanowienie Prezydenta stwierdzające mylne określenie w decyzji zmieniającej z dnia [...] czerwca 2011 r. czasu użytkowania oraz terminu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego jest w zasadzie rozstrzygnięciem, co do istoty sprawy, co w trybie sprostowania jest niedopuszczalne. Skargę na powyższe postanowienie wniosła skarżąca zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na skarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 113 § 1 Kpa w zw. z art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 77 § 1 Kpa, art. 80 Kpa oraz art. 81 Kpa poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji zmieniającej z dnia [...] czerwca 2011 r. w zakresie terminu użytkowania, którego błędne naliczenie powstało z prostego matematycznego działania polegającego na dodaniu 5 lat do dnia [...] sierpnia 2011r., co stanowi oczywistą omyłkę rachunkową. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżąca podniosła, że bezsporne jest, iż w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja ostateczna Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2006 r. – o pozwoleniu na budowę - sprostowana ostatecznym postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Prezydenta ustalającym końcowy termin użytkowania obiektu na dzień [...] sierpnia 2011 r. (z pierwotnej daty [...] czerwca 2011 r.). W konsekwencji, zdaniem skarżącej, biorąc pod uwagę fakt, iż uznaje się, że w wyniku sprostowania dochodzi do poprawienia omyłki istniejącej w samej decyzji już w chwili jej wydania - sprostowanie ma skutek wsteczny. Jak wskazał skarżący decyzja zmieniająca z dnia [...] czerwca 2011 r. dotyczy zaś zmiany wyżej wymienionej decyzji o pozwoleniu na budowę (z 2006 r.) w zakresie okresu użytkowania poprzez jego przedłużenie o 5 lat ustalając termin końcowy użytkowania obiektu na dzień [...] czerwca 2016 r. Tymczasem termin 5 lat liczony od dnia [...] sierpnia 2011 r. wynikającego ze sprostowanej decyzji z 2006 r. upływa w dniu [...] sierpnia 2016 r., a nie jak błędnie przyjęto w dniu [...] czerwca 2016r. (licząc wówczas od dnia [...] czerwca 2011 r. tj. terminu przed sprostowaniem). W konsekwencji, według skarżącego, okres użytkowania obiektu winien zostać ustalony w decyzji z 2011 r. począwszy od dnia [...] sierpnia 2011 r . do dnia [...] sierpnia 2016 r., co – zdaniem skarżącego – Prezydent próbował zrobić postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., jednak pomyłkowo wpisał w błędnych miejscach zmieniane terminy, czym spowodował konieczność wniesienia zażalenia. Tym samym w decyzji z 2011 r. zawarta jest oczywista omyłka rachunkowa, która podlega sprostowaniu w trybie art. 113 Kpa. Według zaś orzecznictwa sądowego prostowanie decyzji w zakresie naliczania terminów użytkowania obiektów jest w pełni dopuszczalne. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 j.t. z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Przede wszystkim zaś sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa)). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że rozstrzygnięcie organu II instancji odpowiada prawu, aczkolwiek zawiera błędne uzasadnienie. Naruszenie to jednak nie miało wpływu na wynik postępowania, który jest prawidłowy. Należy bowiem w pierwszej kolejności wskazać, że nie ma racji organ, stwierdzając, iż nie byłoby dopuszczalne sprostowanie decyzji w taki sposób, jak to uczynił organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia [...] września 2016 r. W ocenie Sądu omyłka tego rodzaju, a zatem polegająca na błędnym wyliczeniu okresu 5 lat od danej daty, ma ewidentnie charakter omyłki rachunkowej. Organ mógłby bowiem wskazać w decyzji jedynie, że ustala czas użytkowania tymczasowego na okres 5 lat i na tym poprzestać, albowiem zastosowanie, w zakresie ustalenia daty kiedy ów okres się kończy, znalazłyby powszechnie obowiązujące przepisy dotyczące liczenia terminów. Jakkolwiek wskazywanie przez organ daty końcowej oznaczonej dziennie jest w takich sytuacjach pożądane i korzystne, o tyle nie jest konieczne i wymagane. Nie ma bowiem w tym zakresie luki prawnej, ale wręcz przeciwnie – zasady liczenia terminów, o czy poniżej – są precyzyjnie uregulowane w przepisach. Reasumując, jeśli zatem organ pomylił się i ten okres pięcioletni wyliczył nieprawidłowo, to jest to omyłka rachunkowa, która może podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 Kpa. Owo sprostowanie nie może być przy tym traktowane jako merytoryczna zmiana decyzji. O tym, czy dany błąd jest omyłką, czy nie decyduje jego istotność oraz oczywistość. W niniejszej sprawie, nie można błędu uznać za istotny, albowiem, z opisanych względów, w braku lub niewłaściwym wyliczeniu terminu wyznaczonego w latach zastosowanie znajdując ogólne reguły liczenia terminów. A zatem sprostowanie nie wprowadza zmiany merytorycznej, a jedynie porządkową, w sytuacji, gdy obliczony błędnie przez organ termin był mniej względny dla strony. Po wtóre oczywistość owej omyłki polega na tym, że "na pierwszy rzut oka" wiadomym jest, że występuje rozbieżność pomiędzy wolą organu, a doborem cyfr. W analizowanej sprawie ta oczywistość została potwierdzona i podkreślona przez organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia prostującego z dnia [...] września 2016 r. i polegała na niewątpliwym, nieintencjonalnym przyjęciu za datę początkową terminu daty złożenia wniosku, a nie daty wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Kolejno wskazać należy, że błąd rachunkowy pojawił się już w pierwotnej - w ramach niniejszego postepowania - decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 2006 r., w której organ określił czas użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych tj. tablicy reklamowej oraz termin rozbiórki do dnia [...] czerwca 2011 r. z możliwością przedłużenia terminu. Intencją organu było określenie terminu 5-letniego, jednak omyłkowo organ przyjął za początek wyliczenia tego terminu nie – prawidłowo – datę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (25 sierpnia 2016 r.), ale datę złożenia wniosku o pozwolenie na budowę. Omyłka ta, jako oczywista, podlegała sprostowaniu – postanowieniem organu I instancji z dnia [...] września 2016 r. – na skutek którego wprowadzono do decyzji o pozwoleniu na budowę prawidłową datę: [...] sierpnia 2011 r. Taka sprostowana decyzja funkcjonuje w obrocie prawnym. Z tej zatem perspektywy należy spojrzeć na decyzję zmieniającą powyższe pozwolenie na budowę. Decyzja ta zmieniła decyzję pierwotną właśnie w zakresie czasu użytkowania tymczasowego nośnika reklamowego oraz terminu rozbiórki wskazując, iż ustala się ich czas na okres 5 lat, tj. do dnia [...] sierpnia 2016 r. Organ zatem prawidłowo, aczkolwiek przed sprostowaniem, ale z uwzględnieniem daty wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, określił termin pięcioletni. Późniejsze sprostowanie decyzji o pozwoleniu na budowę jedynie potwierdziło ową prawidłowość. W tej sytuacji decyzja zmieniająca nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. jest w pełni prawidłowa i zgodna z intencją organu. Jako taka też nie powinna podlegać sprostowaniu jak to uczynił organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] września 2016 r. Z tego tez względu słusznie organ odwoławczy uchylił to postanowienie i odmówił sprostowania decyzji zmieniającej, aczkolwiek – ze względów opisanych powyżej – niewłaściwie swoje rozstrzygnięcie uzasadnił. W konsekwencji wydania postanowienia Wojewody, zaskarżonego w niniejszym postępowaniu, pomimo opisanych uchybień, sytuacja prawna dotycząca skarżącej w zakresie czasu użytkowania tymczasowego nośnika reklamowego oraz terminu rozbiórki uległa uzdrowieniu. Ta właśnie sanacja stanu prawnego w sprawie skutkować musiała oddaleniem skargi, zwłaszcza w kontekście tego, że same zarzuty skargi są również chybione. Należy bowiem zwrócić uwagę, że niesłusznie domaga się skarżąca sprostowania decyzji zmieniającej, tak, aby w zakresie czasu użytkowania tymczasowego nośnika reklamowego oraz terminu rozbiórki termin 5-letni upływał dnia [...] sierpnia 2016 r. W tej mierze należy wskazać, że co do zasady do liczenia terminów w postępowaniu administracyjnym zastosowanie ma art. 57 Kpa. Należy jednak zauważyć, że Kpa nie reguluje zasad obliczania terminów oznaczonych w latach, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Zastosowanie w takiej sytuacji znajduję odesłanie do Kodeksu postępowania cywilnego, który w art. 165 § 1 wskazuje, że terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego. W tej zaś ustawie znajduje się art. 112, który stwierdza, że termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. A zatem terminy określone w latach oblicza się analogicznie, jak terminy oznaczone w miesiącach. Przy czym z uwagi na wymaganą ciągłość terminu wyznaczonego jako pięcioletni, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie art. 114 Kodeksu cywilnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt V CZ 60/05, Lex nr 512034). Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że upływ pięcioletniego terminu, który ma swój początek dnia [...] sierpnia 2011 r. następuje z końcem [...] sierpnia 2016 r., nie zaś jak chce skarżący [...] sierpnia 2016 r. A wynika to z tego, że w świetle art. 112 Kodeksu cywilnego termin oznaczony w latach (5 lat) począwszy od dnia [...] sierpnia 2011 r. kończy się z upływem dnia, który datą odpowiada początkowemu dniowi terminu (25 sierpnia). Taka też data widnieje na decyzji zmieniającej ( tj decyzji z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...]). W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.