IV SA/Po 422/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-05-07

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest zasiłek rehabilitacyjny, z którego część jest zajmowana przez komornika na poczet zaległych alimentów, a która ponosi znaczne wydatki na leki, opał i utrzymanie domu, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca niski dochód, zajęcia komornicze, znaczne wydatki na leki i utrzymanie, uniemożliwia mu poniesienie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi uprawdopodobnić niemożność poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania pomocy w formie gorącego posiłku. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując na prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego, niezdolność do pracy, jedyny dochód w postaci zasiłku rehabilitacyjnego, z którego część jest zajmowana przez komornika, oraz znaczne wydatki na utrzymanie domu i leki. Do wniosku dołączono szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2013r nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie gorącego posiłku postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu M.S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2013r nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie gorącego posiłku. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, z którego wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżący jest niezdolny do pracy a jego jedyny dochód stanowi zasiłek rehabilitacyjny w kwocie [...] zł., z czego część zajmuje komornik za zaległe alimenty. Opisując swą sytuację materialną wnioskodawca wskazał, iż jego jedynym majątkiem jest dom o pow. [...] m2. Skarżący przedstawił również zestawienie wydatków, z którego wynika, że na zakup gazu w butli przeznacza [...] zł., na energię elektryczną [...] zł., opał w sezonie zimowym [...] zł, śmieci [...] zł., wodę [...] zł., a na leki w okresie styczeń 2013 – kwiecień 2013r. wydał [...] zł. W załączeniu wnioskodawca przesłał decyzję ZUS o przyznaniu zasiłku rehabilitacyjnego, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do pracy, faktury za leki, opał, energię elektryczną, zaświadczenie lekarskie, skierowanie do szpitala wraz z kartą leczenia szpitalnego, decyzję w sprawie podatku od nieruchomości i decyzję w sprawie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanego dochodu, stwierdzić należy, że skarżący zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a, postanowiono jak w sentencji. MZ

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło