IV SA/Po 422/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie gorącego posiłku, 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokat J. M. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie (...) ((...)) złotych podwyższone o kwotę (...) ((...)) złotych stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie (...) ((...)) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Prezydent Miasta K. na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 3, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. Nr 175, poz. 1362) w zw. z art. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. , poz. 823) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.) odmówił przyznania M. S. pomocy w formie gorącego posiłku. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że M. S. wnioskiem z dnia (...) r. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie pomocy w formie gorącego posiłku. Podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu (...) r. oraz na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalono, że wnioskodawca mieszka i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest rozwiedziony, nie pracuje zawodowo ani dorywczo. W okresie od (...) r. do (...) r. był zatrudniony w firmie R.S. Sp. z o.o. na pełny etat. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy z upływem czasu, na który została zawarta. Przywołując treść art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej organ I instancji wskazał, że dochodem wnioskodawcy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w (...) r. był zasiłek chorobowy z ZUS w wysokości (...) zł (po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy). Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej od dochodu strony odliczono kwotę alimentów w wysokości (...) zł, natomiast nie odliczono kosztów egzekucji komorniczych w wysokości(...) zł. Łączny dochód wnioskodawcy wyniósł zatem (...) zł. Przywołując treść art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wskazano, że kwota kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynosi (...) zł, zatem 150% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 813,00 zł. W związku faktem , ze dochód strony wynosi (...) zł i przekracza 150% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. 813,00 zł brak jest podstaw prawnych do przyznania wnioskowanej pomocy. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. zarzucił błędne ustalenie dochodu wskazując, że w miesiącu październiku jego dochód wyniósł (...) zł netto, a nie jak wskazano w decyzji (...) zł. Ponadto organ I instancji nie wskazał od kiedy odwołujący przebywał na zwolnieniu lekarskim, jaki ma orzeczony stopień niepełnosprawności oraz nie określił jakie odwołujący ponosi wydatki w skali miesiąca (zakup leków, opłata rachunków za gaz, wodę, czy opał itp.). Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że podczas wywiadu środowiskowego ustalono, że odwołujący mieszka w małym jednorodzinny, budynku bez żadnych wygód. Jest osobą schorowaną i ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z pisma ZUS z dnia (...) r. wynika, że zasiłek chorobowy w miesiącu (...) r., czyli z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o zasiłek i gorący posiłek wyniósł brutto (...) zł. Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo pomniejszył dochód odwołującego o podatek dochodowy i o kwotę potrąconą za zalegle alimenty, bez uwzględniania kosztów komorniczych. Kryterium do przyznania wnioskowanej pomocy wynosi 150% kwoty 542,00 czyli 813,00 zł, natomiast dochód skarżącego wyniósł (...) zł. Wprawdzie przekroczenie to wynosi tylko (...) zł nie mniej ustawa nie przewiduje odstępstwa od tej zasady, co oznacza, że organ nie może uwzględnić wniosku strony o przyznanie prawa do gorącego posiłku. Kolegium rozpatrując odwołanie uznało, że organ I instancji prawidłowo ustalił dochód strony i uzasadnił celowość podjęcia takiej, a nie innej decyzji. W skardze na powyższą decyzję skarżący, podobnie jak w odwołaniu, zakwestionował wysokość ustalonego przez organy obu instancji dochodu za miesiąc (...) r. Z pisma z ZUS z dnia (...) r. wynika, że skarżący otrzymał zasiłek chorobowy od (...) r. do (...) r. w kwocie brutto (...) zł, natomiast w kwocie netto (...) zł . W tym uwzględniono kwotę potrącenia komorniczego w wysokości (...) zł i kwotę podatku w wysokości (...) zł. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu (...) r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pełnomocnik skarżącego podnosząc zarzut naruszenia art. 7,77,80, 107 § 3 K.p.a. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji. Ponadto podał, że skarżący otrzymał zasiłek chorobowy za (...) r. w dwóch transzach: pierwszą (...) r. w kwocie (...) zł, a drugą (...) r. w kwocie (...) zł, na dowód czego okazał ksero odcinków zasiłków otrzymanych przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca swoje umocowanie w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm, dalej P.p.s.a.) i zgodnie z tą zasadą Sąd Administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Pomoc w zakresie dożywiania jest udzielana na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.) oraz ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. 542 zł (150% kwoty 542,00 wynosi 813,00 zł) Zasadą jest, że świadczenie tego rodzaju pomocy następuje w formie posiłku, natomiast w przypadku braku możliwości jego zapewnienia lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną, może być przyznany zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności, a także pomocy w formie świadczenia rzeczowego (§ 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania: Dz. U. Nr 25, poz. 186 ze zm.). Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą skarżącemu przyznania pomocy w formie gorącego posiłku. W ocenie Sądu organy administracji wydając powyższe decyzje, w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i nie naruszyły obowiązujących przepisów. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje, jest osobą schorowaną i ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Źródłem dochodu skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie przedmiotowego wniosku był zasiłek chorobowy (pismo ZUS z (...) r., z którego wynika, że skarżący w miesiącu (...) r. otrzymał zasiłek chorobowy w wysokości (...) zł (k. 13 akt adm.). Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest wysokość ustalonego przez organy pomocowe dochodu skarżącego. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Powyższy katalog wyłączeń jest katalogiem zamkniętym, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2012 r., I OSK 1901/11, LEX nr 1145078). Zatem, zgodnie z powołanym wyżej przepisem, organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo pomniejszyły dochód skarżącego w wysokości (...) zł o podatek dochodowy w wysokości (...) zł oraz o potrącenia alimentacyjne w wysokości (...) zł (zaświadczenie Komornika Sądowego z (...) r. k. 15 akt adm.), co dało dochód w wysokości (...) zł. Dochód ten przekroczył 150% kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące 813,00 zł, o którym mowa w art. 8 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej o kwotę (...) zł. Zatem słusznie organy wskazały, że nie ma podstaw prawnych do przyznania pomocy w formie gorącego posiłku. Kwestia natomiast podniesiona przez pełnomocnika, że zasiłek chorobowy skarżący otrzymał w dwóch transzach tj. (...) r. i (...) r. nie ma znaczenia dla wyliczenia dochodu za miesiąc październik, bowiem jak wynika z ww. pisma ZUS zasiłek ten dotyczył okresu od (...) r. do (...) r. W niniejszej sprawie uwzględniony został całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i prawidłowo została przeprowadzona ocena materiału dowodowego, która nie była dowolna. Jak słusznie wskazał organ II instancji przyznanie pomocy w formie gorącego posiłku wynika z ściśle określonych zasad określonych w/w ustawie. Jedną z nich jest spełnienie ustawowego kryterium dochodowego. Skoro skarżący przekroczył kryterium dochodowe to organ nie może pozytywnie rozpatrzyć wniosku o przyznanie tej pomocy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.