IV SA/Po 428/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych postanawia odmówić prawa pomocy A.T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwoma córkami, a źródłem ich utrzymania jest dochód ze świadczeń pielęgnacyjnych na dzieci w łącznej kwocie [...] zł. i dochód z pracy męża w kwocie [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej cały dochód przeznaczony jest na opłaty za wodę, prąd, benzynę, śmieci, wizyty u lekarza oraz zakup butów, rzeczy i lekarstw. Wnioskodawczyni przedłożyła również zestawienie przychodów za 2011r., z którego wynika, że przychód z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża w styczniu wynosił [...] zł., w lutym [...] zł., w marcu [...] zł. a od kwietnia firma nie ma żadnego przychodu. Mając na celu wyjaśnienie sytuacji finansowej, wezwano skarżącą do przedłożenia wyciągów z posiadanych kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącej i jej męża za okres ostatnich 6 miesięcy, kopii faktur dotyczących stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz itp.) i nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010 i deklaracji podatkowych dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez męża za 2011r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przesłała deklaracje VAT 7 dotyczące firmy prowadzonej przez męża za miesiące styczeń – kwiecień 2011r., zeznanie podatkowe za 2009 i 2010r., fakturę za energie elektryczną za okres 26.02.2011 – 28.04.2011r. na kwotę [...]zł., kopię faktury za wywóz śmieci w kwocie [...] zł. informację o operacjach na koncie oszczędnościowym w Banku [...] za okres 01.12.2010 – 23.05.2011r., wyciąg z konta należącego do M.T. w Banku [...] za okres 15.11.2010r. – 01.05.2011r., wyciąg z konta należącego do Usługi Stolarskie M.T. w Banku [...] za okres 01.12.2010r. – 30.04.2011r., wyciąg z konta A.T. w Banku [...] za okres 01.11.2010 – 26.05.2011r., kopie faktur na zakup usługi medyczne i leki oraz decyzję o wymiarze podatku od nieruchomości za 2011r. Skarżąca wyjaśniła, iż środki na koncie męża pochodzą ze sprzedaży samochodu i likwidacji polisy na życie (trzeci filar), na który mąż odkładał ponad 10 lat. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Trzeba również zaznaczyć, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Strona winna poczynić zatem starania celem zabezpieczenia środków finansowych z dochodów uzyskiwanych w dłuższym okresie, niezbędnych do pokrycia choćby części wydatków. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie wykazała, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia opłacenie pełnomocnika z wyboru. Saldo na koncie oszczędnościowym w Banku [...] należącym do męża skarżącej na dzień 23.05.2011r. wynosi bowiem [...] zł. Powyższa kwota pozwala na opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru. Z przesłanych dokumentów wynika również, iż mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług stolarskich przynoszącą stały dochód. Świadczyć mogą o tym stałe wpływy na konto M.T. i konto firmy: wpłata na konto z 07.04.2011 – [...] zł., 28.03.2011r. – [...] zł., 21.04.2011r. – [...] zł., 26.04.2011r. - [...] zł., 08.03.2011 – [...], 14.03.2011r. – [...] zł., 16.03.2011r. – [...] zł., 28.03.2011r. – [...] zł., 28.03.2011r. – [...] zł., 03.02.2011r. [...] zł., 08..02.2011r. - [...] zł., 04.01.2011r. – [...] zł. oraz liczne wpłaty własne M.T. i jego żony. Ponadto wskazać należy, iż stan prywatnego konta męża skarżącej na dzień 29.04.2011r. wynosi [...] zł. Powyższe przy uwzględnieniu posiadanych oszczędności świadczy o tym, iż sytuacja majątkowa w rodzinie skarżącej pozwala jej na opłacenie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.