IV SA/Po 437/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Anna Jarosz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie spłaty okresu zawieszenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w zakresie odmowy spłaty 50% poborów za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od [...] czerwca 2014 r. do [...] lipca 2014 r. oraz uchyla decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w zakresie odmowy spłaty 50% poborów za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od [...] czerwca 2014 r. do [...] lipca 2014 r., 2. oddala skargę w pozostałym zakresie Komendant Powiatowy Policji w Gnieźnie (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia [...] lutego 2018 roku NR [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257, dalej: K.p.a.) w związku z art. 124 ust. 2 oraz art. 110 ust. 1 i ust. 3a pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, dalej: u.p.), po rozpatrzeniu wniosku [...]/ J. S. (dalej: wnioskodawca, skarżący) w sprawie spłaty okresu zawieszenia odmówić spłaty 50% poborów za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od [...] czerwca 2014 do [...] lipca 2014 oraz spłaty wyrównania nagrody rocznej za 2014 rok. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.p. policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Ust. 2 powyższego artykułu mówi, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Dla zastosowania art. 124 ust. 2 u.p. konieczne jest, aby przesłanki warunkujące otrzymanie zawieszonej części uposażenia ziściły się w czasie, gdy policjant wciąż pozostaje w służbie (wyrok NSA z 4.01.2012 r., I OSK 700/12). Bez względu na to, jaki jest rezultat wszczętego przeciwko policjantowi postępowania karnego lub dyscyplinarnego, jeśli do czasu jego ukończenia policjant zostanie zwolniony ze służby, nie ma możliwości odzyskania zawieszonej części uposażenia. Komendant Powiatowy Policji w [...] na podstawie art. 41 ust. 3 u.p. tj. na własną prośbę, zwolnił wnioskodawcę ze służby w Policji we wskazanym przez niego terminie tj. [...].04.2016 r. Zgodnie z art. 110 ust. 1 u.p. policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym za który nagroda przysługuje. Nagroda roczna przysługuje, jeżeli policjant w danym roku kalendarzowym pełnił służbę przez okres, co najmniej 6 miesięcy kalendarzowych. Okresy służby krótsze od miesiąca kalendarzowego sumuje się, przyjmując, że każde 30 dni służby stanowi pełny miesiąc kalendarzowy (art. 110 ust. 3 u.p.). Do okresu, o którym mowa w ust. 3, nie zalicza się okresów niewykonywania zadań służbowych m. In. z przyczyn - zawieszenia w czynnościach służbowych albo tymczasowego aresztowania (art. 110 ust. 3a pkt.3 u.p.). Natomiast przepisu ust. 3a pkt 3 nie stosuje się, jeżeli postępowanie karne w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe lub postępowanie dyscyplinarne, w sprawie o czyn pozostający w związku z aresztowaniem lub zawieszeniem w czynnościach służbowych zostało umorzone prawomocnym orzeczeniem bądź policjant został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym (art. 110 ust 3b u.p.). Użyte przez ustawodawcę w ustawie sformułowanie "bądź policjant został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym" wskazuje, iż dla zastosowania przepisu art. 110 ust. 3b konieczne jest, aby przesłanki warunkujące otrzymanie przez zainteresowanego wypłaty należności z tytułu nagrody rocznej ziściły się kumulatywnie w czasie, gdy policjant wciąż pozostaje w służbie. Uwzględniając powyższe wnioskodawcy nie przysługuje także wyrównanie należności z tytułu nagrody rocznej za 2014 rok. Wyrok Sądu Okręgowego w [...] umarzający prowadzone wobec niego postępowanie karne zapadł bowiem [...] stycznia 2018 r. Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożył wnioskodawca. Uznając, że decyzja jest niesprawiedliwa i krzywdząca, powołał się na orzecznictwo NSA (wyroki w sprawach I OSK 93/15, I OSK 3232/14), przyjmujące, że ustawodawca nie ograniczył przyznane policjantowi prawo do zawieszonej części uposażenia warunkiem, by zakończenie postępowania karnego lub dyscyplinarnego nastąpiło w okresie zatrudnienia policjanta. Zdaniem NSA przepis art. 124 ust. 2 u.p. nakazuje wypłatę zawieszonej części uposażenia i obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia i determinuje ją jedynie sposobem zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego , a nie faktem pozostawania w tym czasie policjanta w służbie. Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu (dalej: organ II instancji) decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że pismem z dnia [...] stycznia 2018 skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] z prośbą o wypłatę środków pieniężnych z tytułu zawieszenia w obowiązkach funkcjonariusza Policji. Powyższe uzasadnił prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego [...], który uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w [...] i umorzył postępowanie. Skarżący służbę w Policji pełnił od [...] r., ostatnio na stanowisku [...]. W dniu [...] maja 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] przedstawił mu na podstawie art. 313 § 1 i 2 k.p.k., art. 314 k.p.k., zarzut o przestępstwo z art. [...] k.k., o to że [...]. W związku z powyższym Komendant Powiatowy Policji w [...] Rozkazem Personalnym Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 roku zawiesił policjanta w czynnościach służbowych na okres jednego miesiąca tj. od dnia [...] czerwca 2014 roku do dnia [...] lipca 2014 roku. Komendant Powiatowy Policji w [...], działając na podstawie art. 110 ust. 1 i ust. 3a pkt 3 u.p. Rozkazem Personalnym Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 roku przyznał skarżącemu nagrodę roczną za 2014 rok w wysokości za 11 miesięcy. Skarżący raportem z dnia [...] marca 2016 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] z prośbą o zwolnienie ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2016 r. z powodu złego stanu zdrowia oraz o skierowanie do Komisji Lekarskiej w [...]. Rozkazem Personalnym [...] Komendant Powiatowy Policji w [...] na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 45 ust. 3 u.p. tj. na własną prośbę, zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2016 r. Orzeczeniem [...] Wielkopolskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą. Rozpoznając odwołanie organ II instancji podzielił pogląd organu I instancji, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "policjant" odnosi się do pozostającego w służbie. Po zwolnieniu ze służby nie można bowiem mówić o byłym funkcjonariuszu Policji "policjant". Podkreślił, że przepisy płacowe, w tym dotyczące uposażenia policjantów muszą być interpretowane i stosowane w sposób ścisły co oznacza, że niedopuszczalna jest nie tylko ich wykładnia zawężająca, ale też rozszerzająca. Z tego względu organ II instancji uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującym w tej materii przepisom, a motywy rozstrzygnięcia zostały w pełni wyjaśnione. Decyzja organu II instancji zaskarżona została w całości przez wnioskodawcę do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Poznaniu. Decyzji zarzucił on: 1. Nierozpoznanie zarzutów odniesionych w odwołaniu. 2. Naruszenie przepisów art. 124 i art. 125 u.p. poprzez błędną wykładnię tych przepisów i błędne uznanie, że prawo do spłaty poborów za okres zawieszenia w czynnościach nie przysługuje policjantowi, który w okresie złożenia wniosku nie był już funkcjonariuszem policji. 3. Naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej zawarte w Konstytucji RP. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej i przyznanie mu spłaty poborów za okres zawieszenia w czynnościach służbowych, przyznanie mu prawa do trzynastej pensji za rok 2014, prawa do nagród i podwyżek pensji, a ewentualnie o uchylenie obu decyzji. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentacje odwołania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się w części zasadna. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA). W ocenie Sądu orzekającego w sprawie niniejszej rozstrzygnięcia jakie zapadły w postępowaniu administracyjnym wobec skarżącego są częściowo wadliwe. Rozstrzygając wniosek skarżącego w zakresie spłaty zawieszonej części uposażenia skarżącego organy obu instancji dokonały nieprawidłowej wykładni przepisu art. 124 ust. 2 u.p. Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 3232/14 (CBOSA), że przepis ten ma charakter gwarancyjny. Policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych gwarantuje otrzymanie zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia pod warunkiem, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, nie zostanie skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Oznacza to, że wypłatę zawieszonej części uposażenia i obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia determinuje jedynie sposób zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego, a nie fakt pozostawania policjanta w tym czasie w służbie. W sytuacji, gdyby ustawodawca warunkował otrzymanie przez policjanta zawieszonej części uposażenia od pozostawania w służbie, niewątpliwie w omawianym przepisie zamieściłby konieczność spełnienia tego rodzaju przesłanki. Ta linia orzecznicza obejmuje także wyroki NSA: z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 93/15 i z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 261/17 (CBOSA). Należy zatem przyjąć, że policjant pozostający poza służbą, który po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, który nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby, jest uprawniony do otrzymania zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia. W tym zakresie decyzje organów obu instancji zapadły zatem z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, co Sąd uwzględnił w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Naruszenia prawa materialnego organy obu instancji dopuściły się także rozstrzygając wniosek skarżącego o spłatę wyrównania nagrody rocznej za rok 2014., pozostało to jednak bez wpływu na wynik sprawy. Rozstrzygając wniosek skarżącego organy błędnie oparły się na aktualnym brzmieniu art. 110 u.p. Tymczasem zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ustawy o Biurze Ochrony Rządu, ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 502) funkcjonariuszom, którzy rozpoczęli służbę przed dniem wejścia w życie tej ustawy, nagrodę roczną za rok 2014 wylicza się według zasad dotychczasowych, z tym że do okresu, od którego uzależnione jest przyznanie nagrody rocznej, zalicza się okresy niewykonywania zadań służbowych z powodu: korzystania z urlopu wychowawczego, urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Zastosowanie winien zatem znaleźć przepis art. 110 ust. 1 i 2 w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2014 r., gdy stanowił on, że policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna do wysokości jednomiesięcznego uposażenia, a jej wysokość ustala się w relacji do okresu służby pełnionej w roku kalendarzowym, za który przysługuje nagroda, z wyłączeniem okresów niewykonywania zadań służbowych z innych przyczyn niż wymienione w art. 121 ust. 1 (tj. choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego). Okres zawieszenia w czynnościach służbowych jest okresem niewykonywania zadań służbowych z innych przyczyn niż wymienione w art. 121 ust. 1, zatem podlega wyłączeniu przy ustalaniu wysokości nagrody rocznej zgodnie z art. 110 ust. 2 u.p. Rozstrzygnięcia organów obu instancji w tym zakresie, mimo błędnego uzasadnienia odpowiadają więc prawu, co skutkować musi oddaleniem skargi, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a w punkcie 2 sentencji wyroku. Rzeczą organu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, będzie rozstrzygnięcie wniosku skarżącego o spłatę zawieszonej części uposażenia przy uwzględnieniu wykładni przepisów zaprezentowanej w niniejszym wyroku.