IV SA/Po 440/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-09-03

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony wobec osoby niepełnosprawnej i schorowanej, której sytuacja majątkowa i dochodowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, ze względu na niskie dochody, brak oszczędności oraz stan zdrowia, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący J.H. złożył skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. dotyczącą wygaszenia pozwolenia wodnoprawnego. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 300 zł, zwrócił się do sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując na swój stan zdrowia (niepełnosprawność, schorzenia po udarach) oraz trudną sytuację majątkową i dochodową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] w przedmiocie wygaszenia pozwolenia wodnoprawnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu J.H. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] w przedmiocie wygaszenia pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący po wezwaniu go do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 300 zł zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest niepełnosprawny, schorowany (po udarach mózgu). Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, jest współwłaścicielem domu o pow. [...] m2 (w ½) oraz współwłaścicielem działki siedliskowej o pow. [...] m2 (w ½). Skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto, zaś jego żona [...] zł netto. We wniosku wymieniono wydatki miesięczne w tym na energię elektryczną- [...] zł, opał – [...] zł, dostawy wody i odbiór ścieków – [...] zł,., śmieci – [...] zł, lekarstwa – [...] zł, dowóz na badania lekarskie – [...] zł, alimenty – [...] zł., abonament telefoniczny – [...] zł. Do wniosku skarżący dołączył m.in. dokumenty potwierdzające wysokość otrzymywanych świadczeń emerytalnych, wysokość opłacanych alimentów, karty informacyjne ze szpitali. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie jakikolwiek kosztów postępowania. Wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i jego żonę jest w ocenie orzekającego zbyt niska do pokrycia kosztów postępowania przed sądem administracyjnym oraz kosztów bieżącego życia (zadeklarowane przez skarżącego stałe, miesięczne wydatki oraz z pozostałej kwoty, koszty żywności, ubrania, środków czystości, inne nagłe, nieprzewidziane wydatki). Nie sposób pominąć, że skarżący nie posiada również żadnych oszczędności, jest osobą chorą, wymagającą stałej opieki i pomocy innych osób. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło