IV SA/Po 441/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi SR spółka z o.o. na zarządzenie pokontrolne W. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania odpadów postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego SR spółka z o.o. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na zarządzenie pokontrolne Inspektora Ochrony Środowiska dnia [...] marca 2021r. nr [...] w przedmiocie. W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia. Uzasadniając adresowany do Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia, skarżąca wskazała, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżącej przychylenie się do stanowiska WWIOŚ tj. błędnego rozumowania pojęć "magazynowanie" i "przetwarzanie" odpadów i poczynienie w tym zakresie nakładów w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą powodujących istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości prowadzącą do reorganizacji przedsiębiorstwa, powoduje że powrót do stanu poprzedniego mógłby nastąpić, jednakże z użyciem dużego nakładu sił i środków, co szczególnie w dobie trwającej pandemii nie może być poczytywane jako neutralne ekonomicznie dla skarżącej. Powyższe w zasadzie rodziłoby także realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla skarżącej - w rozumieniu majątkowym (finansowym). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.- dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA), "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z konstrukcji przywołanej regulacji wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno się zatem odnosić do konkretnych okoliczności świadczących, że w odniesieniu do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. W związku z tym wnioskujący musi dokładnie określić okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków, zależy orzeczenie sądu (zob. postanowienie NSA z 07.04.2005 r., II OZ 201/05, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, a wobec tego nie może stwierdzić, czy wykonanie aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli strona nie przytoczy w tym zakresie wystarczających okoliczności (por. postanowienie NSA z 08.08.2008 r., II OSK 1041/08, CBOSA). Należy również zgodzić się z poglądem zaprezentowanym w piśmiennictwie, w myśl którego: "Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy" (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 11 do art. 61). Nadto argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podobnie w orzecznictwie sądów administracyjnych formułuje się wymogi, jakie powinien spełniać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Przede wszystkim winien on zawierać uzasadnienie – jego brak uniemożliwia bowiem sądowi merytoryczną ocenę (zob. postanowienie NSA z 14.11.2006 r., II FZ 585/06, CBOSA). Uzasadnienie wniosku powinno być szczególnie wnikliwe, aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Wnioskodawca, powołując w uzasadnieniu określone fakty, powinien również uprawdopodobnić ich wystąpienie (zob. postanowienie NSA z 08.11.2006 r., II FZ 666/06, CBOSA). Strona wnioskująca o udzielenie ochrony tymczasowej nie może przenosić na sąd ciężaru poszukiwania okoliczności wskazujących na zasadność złożonego wniosku. Nieuzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bądź jego nienależyte uzasadnienie, nie stanowi braku formalnego, którego uzupełnienia winien żądać sąd (zob. postanowienie NSA z 15.03.2007 r., II OZ 189/07, CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że skarżąca nie skonkretyzowała jakie trudne do odwrócenia skutki mogłyby wystąpić w wypadku zastosowania się do zarządzenia pokontrolnego, ani, tym bardziej, nie wykazała wysokiego prawdopodobieństwa ich zaistnienia. Także "realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" nie zostało we wniosku dookreślone i sprecyzowane. Sama konstatacja, że wykonanie kwestionowanego zarządzenia "nie może być poczytywane jako neutralne ekonomicznie dla Skarżącej" nie może być uznana za wykazanie przesłanek instytucji wstrzymania wykonania. Należy podkreślić, że instytucja sądowego wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej jest instytucją procesową i nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, a służy jedynie do ochrony interesów skarżącego, aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów, nie jest przedmiotem postępowania w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 22.11.2016 r., I GSK 1280/16, CBOSA). Na tym etapie postępowania sąd administracyjny nie bada merytorycznie skargi. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. upoważnia sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji. Jednak już prima facie zauważyć należy, że w treści zaskarżonego zarządzenia nie nałożono na stronę skarżącą żadnych dodatkowych obowiązków w zakresie przetwarzania odpadów poza tymi, które powinna ona realizować z mocy prawa lub posiadanych już decyzji administracyjnych. Mając wszystko to na uwadze należało stwierdzić, że skarżąca, reprezentowana w postępowaniu sądowym przez zawodowego pełnomocnika, nie wykazała – ani nawet w dostatecznym stopniu nie uprawdopodobniła – że w niniejszej sprawie występują przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.