IV SA/Po 448/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 7 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.V o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Z.V. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 7 lipca 2010r. wydał wyrok uchylający zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej A.V, będąca uczestnikiem postępowania złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W formularzu wnioskodawczyni podała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką a źródłem ich utrzymania jest stypendium oraz renta inwalidzka matki w łącznej kwocie [...] zł. Wnioskodawczyni poinformowała również, że jest współwłaścicielem ( udział 50 %) domu w K. ([...] m2), nieruchomości w Kiełczewie (ok. [...] m2) i dwóch działek budowlanych (ok. [...] m2) stanowiących darowiznę od matki. Sąd celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, pismem z dnia 12 sierpnia 2010r. (odebranymi w dniu 18 sierpnia 2010r. – k.160 akt) wezwał do przedłożenia wyciągów z posiadanych kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do wnioskodawczyni i jej matki za okres ostatnich 6 miesięcy, kopii zeznań podatkowych za lata 2008 – 2009, zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym i określenia kwoty stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.). W odpowiedzi na powyższe wezwanie A.V w piśmie z dnia 23 sierpnia 2010r. oświadczyła, iż rezygnuje z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powyższe uzasadniła upływającym terminem do wniesienia skargi kasacyjnej, w związku z czym nie jest w stanie załatwić i uzupełnić niezbędnych formalności. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto wskazać należy, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie. Uwzględniając więc nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Oznacza to, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy uwzględniając fakt posiadania znacznego majątku (2 działki budowlane i udział w 2 nieruchomościach mieszkalnych) oraz brak informacji co do wysokości stałych wydatków stwierdzić należy, iż zasadnym było wezwanie wnioskodawczyni mające na celu ustalenie jej rzeczywistej sytuacji finansowej. A.V pomimo wezwania nie przedłożyła jednak informacji mających na celu zweryfikowanie powyższych informacji i ustalenie jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Poinformowała ponadto, że rezygnuje z wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. MZ