IV SA/Po 452/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-10-04
Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata, pomimo nieuzupełnienia oświadczenia majątkowego i braku współpracy z sądem?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wiarygodny, że spełnia przesłanki do jego przyznania. Pomimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego i przedstawienia dokumentacji, wnioskodawca nie podjął współpracy z sądem, co uniemożliwiło ocenę jego sytuacji materialnej. Brak współpracy skutkuje uznaniem, że nie wykazano zaistnienia przesłanek koniecznych do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
R. P. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odrzucające zażalenie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał ogólnikowe informacje o swojej sytuacji materialnej. Sąd wezwał go do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, jednak wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy R. P. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Sygn. akt IV SA/Po [...]
UZASADNIENIE
R. P. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł. skarżący złożył wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego (k.26 - 27 akt). W uzasadnieniu wniosku Skarżący w sposób ogólnikowy wskazał, że jest osobą bezdomną, samotną i korzystającą z jadłodajni Caritasu. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam", "Nie dotyczy" lub "Brak". Wśród zobowiązań wnioskodawca wskazał, na zadłużenie w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia 23 sierpnia 2016 r. (doręczonym w dniu 12 września 2016r.), w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej P.p.s.a.), Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy.
Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że na podstawie art. 245 § 1-3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że R. P. nie wykazał w wiarygodny sposób, iż spełnia przesłanki do przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy. Z okoliczności znanych z urzędu oraz informacji zamieszczonych w serwisach internetowych instytucji państwowych wynika, że wnioskodawca lub podmioty prawa handlowego reprezentowane przez Skarżącego w latach 2004-2015 nieprzerwanie zgłaszały do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. od [...]ha do prawie [...]ha (treści wniosków pomocowych przekazywanych do Sądu wraz ze skargami). Niemniej na potrzeby licznych postępowań (około 490 w WSA w Poznaniu) o przyznanie prawa pomocy Skarżący deklaruje, że nie prowadzi działalności rolniczej oraz nie posiada żadnego majątku.
Z informacji znanych z urzędu wynika również, że do sądów administracyjnych wpływają skargi jeszcze innych spółek prawa handlowego, które reprezentowane są przez R. P. (A. Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Ś. Sp. z o.o., A. sp. z o.o.). Skoro strona uchyla się od przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Brak współpracy ze strony Wnioskodawcy skutkuje uznaniem, iż nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło