IV SA/Po 453/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost–Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, zasiłku celowego specjalnego oraz zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Prezydent Miasta P., działając na podstawie art.2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 7 pkt 2-15, art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 4, art. 12, art. 14, art. 39 ust. 1 i 2, art.41 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.u. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), art. 104 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej "Kpa"), §1 pkt 1 ppkt b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r Nr 127 poz. 1055) oraz § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186 z późn. zm.), art. 3 pkt 1 lit. c, art. 5 ust. 1, art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 z późn.zm.) odmówił M. P. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego, zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku na: zakup żywności w wysokości 520 zł w miesiącu listopadzie i grudniu 2011 r.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w trakcie wywiadu środowiskowego ustalono następujące fakty: skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...]-letnią małżonką H.P. oraz [...]-letnią wnuczką M. P.. Pod wskazanym adresem zamieszkuje również D. P. oraz A.P., którzy prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Skarżący jest osobą nie pracującą zarobkowo, w trakcie wywiadu środowiskowego nie deklarował posiadania dochodów własnych. Małżonka skarżącego posiada uprawnienia do świadczenia emerytalnego z ZUS w wysokości 775,66 zł. Dochód umniejszony jest o kwotę 225,73 zł z powodu egzekucji sądowej (potrącenia niealimentacyjne). Wnuczka, nad którą skarżący z żoną sprawują opiekę w ramach rodziny zastępczej, M. P. jest uczennicą I klasy Liceum Ogólnokształcącego nr [...] w P.. Na dochód rodziny skarżącego, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku składały się: świadczenie emerytalne z ZUS w wysokości 775,66 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 672,95 zł, pomoc na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej w wysokości 658,80 zł. Dalej organ wskazał, iż skarżący w trakcie wywiadu zadeklarował, że wszystkie opłaty stałe związane z zamieszkaniem są pokrywane samodzielnie przez niego. W dalszej części uzasadnienia organ opisał łączną wysokość wydatków oraz wyjaśnił, że biorąc pod uwagę dochód gospodarstwa domowego skarżącego, jest on w stanie, w oparciu o posiadane środki finansowe, zaspokoić niezbędne potrzeby życiowe własne oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Organ przywołał następnie regulację art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 8 ust. 3 pkt 1-3, art. 8 ust. 4 pkt 1-5 ustawy o pomocy społecznej i stwierdził, że gospodarstwo domowe skarżącego nie spełnia warunku dotyczącego wystąpienia przynajmniej jednej z przesłanek zawartych w art. 7 pkt. 2-15 ustawy o pomocy społecznej. Organ wyjaśnił, że biorąc pod uwagę strukturę rodziny, kryterium dochodowe dla skarżącego i pozostałych dwóch osób wspólnie z nim gospodarujących to kwota 1053 zł. Dochód osiągnięty przez gospodarstwo domowe skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku był wyższy od kwoty 1053 zł i wyniósł 2107,41 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę 702,47 zł. Przekracza on zatem kryterium dochodowe wskazane w ustawie o pomocy społecznej i nie kwalifikuje do objęcia pomocą społeczną w formie zasiłku celowego zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Organ jednocześnie wskazał, że w przedmiotowej sprawie rozważono również możliwość przyznania pomocy na podstawie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Wskazano jednak, że wysokość dochodu uprawniającego gospodarstwo domowe skarżącego do powyższej pomocy nie powinna przekraczać kwoty 1579,50 zł. Tymczasem dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 2107,41 zł, czyli również przekracza wskazane kryterium dochodowe. Powołując się na art. art. 2. ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 12 ustawy o pomocy społecznej organ wyjaśnił, że Ośrodek wskazywał wnioskodawcy na możliwość wykorzystania w celu poprawy sytuacji rodziny posiadanych przez rodzinę środków własnych. Jednakże wnioskowa wielokrotnie wskazywał, że Ośrodek nie powinien sugerować możliwości wykorzystania posiadanych zasobów tak, by stały się pomocne w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.P. wskazując na błędne obliczenie dochodu. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie doszło do przekroczenia kryterium dochodowego. Następnie organ po przytoczeniu regulacji art. 8 ust. 3 i 4 podniósł, że organ I instancji prawidłowo obliczył dochód skarżącego. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że sytuacja zainteresowanego została ponadto rozważona pod kątem tego, czy może zostać zakwalifikowana jako "szczególnie uzasadniony przypadek", co mogłoby doprowadzić do przyznania specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Warunkiem przyznania specjalnego zasiłku celowego jest bowiem ustalenie, że strona, która przekracza kryterium dochodowe, znalazła się w wyjątkowej sytuacji życiowej, którą należy rozumieć jako przypadek wyraźnie odbiegający od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Decydującego znaczenia nie ma tu zatem wysokość dochodu, a jakieś szczególne okoliczności przykładowo dotyczące zdrowia lub spowodowane jakimś nagłym wydarzeniem. Organ podniósł, iż z akt przedmiotowej sprawy wynika natomiast, że zainteresowany nie tylko nie podejmuje żadnych działań zmierzających do poprawy swojej sytuacji życiowej, a jednocześnie przyjmuje pozycję roszczeniową, uznając, że z samego faktu, iż pełni rolę rodziny zastępczej świadczenia mu się po prostu należą. Co więcej, skarżący jak deklaruje ponosi pełne koszty utrzymania mieszkania, w którym oprócz jego rodziny zamieszkują także A. P. i D. P., którzy prowadzą odrębne gospodarstwa domowe i z tego względu powinni choć częściowo, nawet w niewielkim zakresie, partycypować w ponoszeniu tych kosztów. Ponadto, z oświadczenia klienta wynika, że spłaca za inne osoby zadłużenia o charakterze alimentacyjnym. Prowadzi to do wniosku, że dysponuje środkami pieniężnymi, które nie są mu potrzebne na zaspokojenie potrzeb rodziny, w sytuacji gdy odwołując się do swojej trudnej sytuacji wnosi o objęcie go pomocą ze środków publicznych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. P. podnosząc, że jego dochód został obliczony niezgodnie z prawem oraz że przez wybiórcze stosowanie przepisów wyeliminowano konieczne wydatki przez niego ponoszone. W dalszej części uzasadnienia skarżący w sposób krytyczny odniósł się do działalności organów administracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...]czerwca 2012 r. skarżący ponownie podniósł, że dochód źle obliczono oraz ponownie w sposób krytyczny odniósł się do działalności organów administracji. Na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. skarżący podtrzymał skargę oraz wskazał, że kierownik organu I instancji jest złośliwy i tworzy przestępstwo poprzez uznanie, że jego dzieci czyli A., M. i D. dostały dodatek mieszkaniowy i że 1/5 tego dodatku powinny przekazywać skarżącemu. W ocenie skarżącego jest to tworzenie przestępstwa i prowadzi do podwójnego opodatkowania. Jego zdaniem kierownik poucza ich i mówi im jak mają prowadzić gospodarstwo domowe, czy mają chodzić pieszo czy jeździć tramwajem. MOPR nie powinien w ogóle wtrącać się w rodzinę zastępczą, nie ma do tego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta P. o odmowie przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego, zasiłku celowego specjalnego, zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie były przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zasady ogólne wskazanej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ponadto zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Natomiast w myśl art. 41 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Jak wynika z powyższych przepisów pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej (wyrok NSA z dnia 04 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1910/07, lex nr 569575). Podstawową przesłanką przyznania świadczenia z pomocy społecznej jest osiąganie dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o kwoty pieniężne wskazane w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społeccznej. Zarówno w dniu rozpoznawania podania skarżącego przez organy obu instancji, jak i obecnie kryterium dochodowe stosownie do §1 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. 2009 r., nr 127, poz. 1055 ze zm.) wynosi 351,00 zł dla osoby w rodzinie. Jednym z podstawowych warunków przyznania zasiłku celowego o którym mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej jest spełnienie kryterium dochodowego, które w przypadku osoby w rodzinie wynosi 351 zł miesięcznie na osobę (art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o pomocy społecznej w związku z §1 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej. Powołane wyżej przepisy w sposób jednoznaczny określają przesłanki, jakie muszą zostać spełnione przez osobę ubiegającą się o tę formę pomocy społecznej. Odnosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu wnioskowanej pomocy z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Należy wskazać, że wniosek o zasiłek skarżący złożył [...] listopada 2011 r. Wobec powyższego co do zasady, zgodnie z art. 8 ust 3 ustawy o pomocy społecznej sytuację materialną wnioskodawcy należało ocenić z uwzględnieniem wszystkich przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. miesiąca października. W świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do tak ustalonego dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że organy obu instancji trafnie uznały, że rodzina skarżącego nie spełnia powyższego kryterium, dokonując w tym zakresie wykładni poszczególnych ustępów art. 8 ustawy o pomocy społecznej oraz obliczenia dochodów osiąganych miesięcznie przez skarżącego oraz pozostałe osoby pozostające z nim w jednym gospodarstwie rodzinnym. W niniejszej sprawie organ zasadnie uznał, iż na dochód rodziny składa się świadczenie emerytalne w wysokości 775,66 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 672,95 zł, pomoc na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej w wysokości 658,80 zł. Zatem łączny dochód rodziny wyniósł 2107,41 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinę składającą się z trzech osób, wynosi 702,47 zł. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że organy obu instancji ustalając sytuację dochodową rodziny skarżącego zasadnie uwzględniły również dodatek mieszkaniowy w kwocie 672,95 zł. Tego rodzaju świadczenia nie zostały wyłączone przez ustawodawcę w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej z dochodu stanowiącego podstawę obliczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Należy dodać, że katalog ten ma charakter zamknięty. Wobec tego nie można w sposób uznaniowy poszerzać jego zakresu o innego rodzaju otrzymywane świadczenia, które nie zostały w nim wyraźnie wymienione (wyroki WSA w Kielcach z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 595/10 i II SA/Ke 596/10, baza orzeczeń NSA). Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że skarżącemu nie przysługiwał zasiłek o którym mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. W tym miejscu wskazać również należy, że organ zasadnie odmówił przyznania pomocy na podstawie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Biorąc pod uwagę powyższe kryterium wysokość dochodu rodziny uprawniającego do otrzymania powyższej pomocy nie powinien być wyższy niż 526,50 zł na osobę w rodzinie (łącznie 1.579,50 zł). Tymczasem dochód rodziny skarżącego wynoszący 2.107,41 zł przekracza wskazane kryterium dochodowe, co skutkowało niemożliwością przyznania świadczeń pomocowych na podstawie ustawy z 2005 r. Organy obu instancji nie znajdując podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego w sposób prawidłowy rozważyły możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego, o którym stanowi art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W tym miejscu wskazać należy, iż specjalny zasiłek celowy jest świadczeniem niezależnym od kryterium dochodowego. Może on zostać przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Jego uznaniowy charakter powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, bądź przyznać go w wysokości, jaką uzna za zasadną (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1789/10, lex nr 950874). Szczególne przypadki muszą być wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnianiu kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W każdym przypadku organ zobligowany jest do wnikliwej oceny stanu faktycznego z perspektywy określonej w przepisie przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku. Ocena taka, przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. W orzeczeniu z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1623/11 ( LEX nr 1113249 ) Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż brak jest uzasadnionych podstaw do wydania decyzji pozytywnej w sprawie wniosku o przyznanie zasiłku celowego specjalnego, jeżeli wskazywane przez stronę okoliczności - choroba czy też duże koszty utrzymania, zadłużenie - mają charakter ogólny niewskazujący na istnienie wyjątkowych okoliczności, których strona nie byłaby w stanie przezwyciężyć. Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, że osoby, które zwracają się o przyznanie zasiłku celowego specjalnego, a więc osoby, którym pomoc społeczna jest przyznawana w drodze wyjątku winny zdawać sobie sprawę, ze w stosunku do nich "uznanie administracyjne" oceniane przez sąd administracyjny poddane jest innym rygorem niż wobec osób, które spełniają kryterium przyznania zasiłku celowego w rozumieniu art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Nie może w gospodarowaniu środkami finansowymi przez organy pomocowe dochodzić do takiej sytuacji, że osoby, które spełniają kryterium z ustawy o pomocy społecznej spotkają się z odmową przyznawania świadczenia z uwagi, na rozdysponowanie środków finansowych, na rzecz osób, które przekraczają kryterium bowiem istotą specjalnego zasiłku celowego o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej jest jego wyjątkowość o czym świadczy brzmienie przepisu, który pozwala na przyznanie tegoż zasiłku "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1911/10, LEX nr 896581). W ocenie składu orzekającego organy obu instancji trafnie uznały, że w odniesieniu do skarżącego nie zachodzi tego rodzaju sytuacja przemawiająca za przyznaniem zasiłku o charakterze specjalnym. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż skarżący prowadzący wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką i wnuczką zobowiązani są do regulowania 3/5 wartości stałych opłat, skoro w zamieszkiwanym przez nich lokalu zamieszkuje także A. P. i D. P., którzy prowadzą jednoosobowe gospodarstwa domowe. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 6881 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny ( Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) za zapłatę czynszu i innych należnych opłat odpowiadają solidarnie z najemcą stale zamieszkujące z nim osoby pełnoletnie. Wobec trafnie uznał organ, iż to indywidualną decyzją skarżącego jest kwestia czy powyższe opłaty będzie regulował on całkowicie czy też zgodnie z przywołaną regulacją zobowiąże osoby stale zamieszkujące w lokalu do partycypowania w kosztach jego utrzymania. Z punktu widzenia pomocy społecznej niezasadnym wydaje się przenoszenia na Państwo kosztów utrzymania obywatela, który nie wykorzystując swoich możliwości prawnych ponosi w całości koszty utrzymania lokalu zajmowanego również przez osoby nieprowadzące z nim wspólnego gospodarstwa domowego. W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że dochód trzyosobowej rodziny skarżącego jest wystarczający do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych rodziny. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił. MZ