IV SA/Po 457/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Donata Starosta /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi R. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego na realizacje obiadów oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] lutego 2012 r.) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. (dalej Dyrektor MOPR albo organ I instancji) działając na podstawie art. 3, art. 4, art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, 2, art. 45 ust. 1 pkt 1, ust. 3, 4 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (t.j. Dz.U. 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej ups), art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. 2005 r., nr 267 poz. 2259 ze zm., dalej upw), § 1, 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. 2006 r., nr 25, poz. 186 ze zm., dalej rozporządzenie z 2006 r.) oraz art. 104, 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) przyznał R. Sz. (dalej wnioskodawca, odwołujący albo skarżący) świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych na obiady w okresie od [...] do [...] lutego 2012 r. w wysokości [...] zł. Przyznana kwota została wypłacona wnioskodawcy dnia [...] lutego 2012 r. Decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes wnioskodawcy. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z programem wieloletnim "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w roku bieżącym może być przyznana pomoc w formie gorącego posiłku, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego lub w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. Ustawowe kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 440,00 zł, natomiast ustawowe kryterium dochodowe rodziny stanowi iloczyn kwoty 351 zł i liczby osób w rodzinie. Po rozpatrzeniu wniosku na podstawie przedłożonych dokumentów organ I instancji stwierdził, że wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe do przyznania świadczenia pieniężnego na zakup żywności. W pisemnym odwołaniu z dnia [...] marca 2012 r. wnioskodawca zaskarżył decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. w całości zarzucając zaniżenie rozmiaru dotychczas otrzymywanego świadczenia pieniężnego na zakup gorącego posiłku. Odwołujący zwrócił uwagę, że dotychczas na ten cel otrzymywał [...] zł. Pomniejszenie tej kwoty o 50,00 zł nastąpiło bez należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie art. 107 §3 kpa. Decyzja z dnia [...] lutego 2012 r. nie zawiera wyjaśnienia, ile wynosi średni koszt przyznanych na ten sam cel świadczeń pieniężnych oraz jakiej wartości kwota obowiązuje na zakup jednego obiadu w okresie bieżącego miesiąca kalendarzowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] kwietnia 2012 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie (dalej SKO albo Kolegium) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. Ustalając stan faktyczny sprawy Kolegium zauważyło, że odwołujący w dniu [...] lutego 2012 r. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego na gorące posiłki. Na skutek przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ I instancji ustalił, że odwołujący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Leczy się neurologicznie oraz ortopedycznie. Utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości [...] zł oraz otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie. Ze znajdującego się w aktach sprawy zestawienia przyznanej odwołującemu pomocy społecznej wynika, że od sierpnia 2011 r. odwołujący otrzymał pomoc społeczną w formie zasiłków celowych, zasiłków okresowych, zasiłków stałych oraz świadczeń pieniężnych na zakup artykułów żywnościowych w łącznej wysokości [...] zł. Decyzją z [...] lutego 2012 r. organ I instancji przyznał odwołującemu pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych na obiady w wysokości [...] zł na okres od [...] lutego 2012 r. do [...] lutego 2012 r. Decyzją z tego samego dnia, nr MOPR [...], organ I instancji przyznał odwołującemu świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych na śniadanie i kolację w kwocie [...] zł. Jak wynika z informacji dotyczącej wykorzystania środków przeznaczonych na pomoc społeczną udzielaną przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w L., w okresie od stycznia do lutego 2012 r. wykorzystano [...] zaplanowanych środków na pomoc społeczną w roku 2012. W tym okresie objęto pomocą w formie zasiłków okresowych [...] rodzin, w zakresie dożywiania objęto pomocą [...] osób, a w zakresie zasiłków celowych objęto pomocą [...] rodzin. Zdaniem Kolegium, organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił, że odwołujący spełnia kryterium dochodowe, stanowiące przesłankę do przyznania pomocy społecznej. Biorąc pod uwagę przyznanie odwołującemu w lutym 2012 r. świadczeń pieniężnych na zakup śniadań, obiadów i kolacji, SKO zwróciło uwagę, że w miesiącu lutym 2012 r. odwołujący otrzymał pomoc na wyżywienie ogółem w wysokości [...] zł. Dotychczas przyznana pomoc społeczna jest adekwatna do sytuacji życiowej i materialnej odwołującego oraz możliwości finansowych organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) z dnia [...] maja 2012 r. Wnioskodawca wniósł o uchylenie w całości decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., wskazując na nieuzasadnione zaniżenie kwoty świadczenia pieniężnego przyznawanego dotychczas przez organ I instancji na zakup gorących posiłków o 50,00 zł. Skarżący zwrócił uwagę, że Kolegium nie zwróciło się do organu I instancji o uzupełnienie decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. pod kątem prawidłowych ustaleń faktycznych, które powinna ona zawierać, nie wszczynając również postępowania o uzupełnienie decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, że zaniżenie świadczenia pieniężnego na zakup gorących posiłków prawie o 30% pierwotnie otrzymywanej kwoty jest nieadekwatne do wzrostu kosztów żywności i utrzymania. Skarżący zwrócił również uwagę, że udzielona Jemu pomoc w łącznej kwocie [...] zł przyznawana była na konkretne cele i w precyzyjnie określonych wysokościach (k. 4-5 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], Kolegium wniosło o jej oddalenie zwracając uwagę, że nie zawiera ona nowych okoliczności, które zaważyłyby na możliwości jej uwzględnienia przez organ administracji (k. 6-7 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz poprzedzające jej wydanie postępowanie, którego przedmiotem było przyznanie Skarżącemu świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych w formie gorących posiłków. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą prowadzonych rozważań. Podstawą prawną działania organów administracji w rozpoznawanej sprawie były przepisy ups, upw oraz rozporządzenia z 2006 r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 upw, pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ups. Stosownie do art. 7 upw, do udzielenia pomocy w zakresie dożywiania mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej, w świetle których udzielając świadczeń organ kieruje się zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za jej udzielnie. Decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o ustaleniu jego wysokości ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma i to w formie oraz wysokości, jakiej oczekuje (wyrok WSA z dnia 17.03.2011 r., sygn. akt II SA/Lu 81/11, baza orzeczeń NSA, wyrok WSA z dnia 02.12.2010 r., sygn. akt II SA/Op 489/10, baza orzeczeń NSA). Uznanie administracyjne pozwala bowiem organowi administracji na wybór rozstrzygnięcia, które uważa on za najbardziej właściwe. Podkreślić należy, że decyzja wydana w oparciu o uznanie administracyjne nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości (zob. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s. 32 i nast.). Kontrola sądowa sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (zob. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, lex nr 78302), a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Sąd nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc – o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie - sąd nie może kwestionować wysokości przyznanego świadczenia. W niniejszej sprawie nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego o przyznanie Jemu świadczenia na zakup żywności, a w konsekwencji nie można zarzucić organom przekroczenia granic uznania administracyjnego. Co prawda uzasadnienie decyzji organu I instancji było nader skrótowe, tym niemniej Kolegium zwracając uwagę na sformułowane przez skarżącego w odwołaniu zarzuty naruszenia art. 107 §2 i 3 kpa, w prawidłowy oraz pogłębiony sposób dokonało ustaleń faktycznych oraz prawnych sprawy, w pełni realizując prawo skarżącego do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Organy obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły, że skarżący spełnia kryterium dochodowe o którym stanowi art. 5 ust. 1 upw. Wydanie decyzji w omawianej sprawie zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi, zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym dokonaniem aktualizacji przeprowadzonego ze skarżącym wywiadu środowiskowego, a rozstrzygnięcie zostało uzasadnione. Biorąc pod uwagę możliwości finansowe organu I instancji oraz liczbę osób oczekujących na udzielenie pomocy( na okoliczność czego znajduje się wykaz danych liczbowych w aktach administracyjnych należało uznać, że wysokość przyznanych skarżącemu środków pieniężnych na zakup żywności nie została ustalona w sposób arbitralny, lecz z uwzględnieniem wszystkich czynników z jednej strony odnoszących się do sytuacji materialnej skarżącego, w tym do otrzymywanych przez Niego świadczeń z zakresu pomocy społecznej, a z drugiej strony do możliwości finansowych organu I instancji i konieczności niesienia pomocy innym potrzebującym. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270, dalej ppsa) oddalił skargę.