IV SA/Po 459/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016r. odrzucił skargę R. P. i M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki, pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez R. P. i umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu. R. P. działając m.in. w imieniu własnym wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (k.52-53 akt), który po wezwaniu do jego prawidłowego wypełnienia ponownie złożony został w dniu 5 listopada 2016r. (k. 59 – 60 akt). Powyższe wnioski zostały rozpatrzone negatywnie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2016r. (utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu z dnia 24 stycznia 2017r.). W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wnioskodawca nie wykazał ani wysokości przychodu, ani kosztów utrzymania koniecznego. Wyjaśnienia strony nie pozwalały również zidentyfikować źródła finansowania koniecznych kosztów utrzymania i świadczyły o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz finansowej. W konsekwencji przyjęto, że przekazane informacje nie stanowiły właściwej podstawy dla oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy. Prowadząc dalej postępowanie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2017r., pod doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu, odrzucił zażalenie R. P. na postanowienie tut. Sądu z dnia 9 sierpnia 2016r. z uwagi na nie uiszczenie wymaganego wpisu. R. P. wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze fakt, iż powyższy wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu przesłano wnioskodawcy urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy iw wezwano do wykazania, że po dniu 24 stycznia 2017r. zmianie uległa sytuacja materialna. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przesłał podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym nie podano żadnych informacji dotyczących sytuacji finansowej wnioskodawcy. W piśmie przesłanym wraz z formularzem wnioskodawca wyjaśnił, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów ani wpisów, gdyż jego sytuacja jeszcze bardziej się pogorszyła. Zgodnie z wyjaśnieniami wnioskodawcy stał się on osobą bezdomną, bez majątku ani dochodów, nastąpiło wzrost zadłużenia i jest ciężko chory. Wnioskodawca wskazał również na swą chorobę psychiczną w związku z którą nie jest w stanie należycie kierować swoimi sprawami sądowymi. Wnioskodawca podniósł również, iż jest szykanowany przez sądy, które odmawiają mu zwolnienia od kosztów sądowych pozbawiając go w ten sposób prawa do Sądu. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym powyżej przepisie. Na wstępie należy wskazać, że sprawa z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w niniejszym postępowaniu została jak już wskazano rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem referendarza Sądowego z dnia 20 grudnia 2016r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu wpadkowym był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Dane zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym, finansowym i dochodach nie pozwalały na ocenę czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowiło bowiem wystarczającego wykazania, że strona ta nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo tej treści rozstrzygnięcia skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie przedstawiając żadnych szczegółowych informacji dotyczących swej sytuacji finansowej. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że ponowne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku w zakresie ponownego wzywania strony do uzupełnienia informacji o jego aktualnej sytuacji. To bowiem na stronie, w sytuacji żądania zamiany postanowienia, spoczywa obowiązek wykazania, że doszło do zamiany okoliczności sprawy, przemawiającej za zmianą wydanego w sprawie postanowienia. Okoliczności tych jednak wnioskodawca nie wykazał. W ocenie orzekającego w sprawie referendarza wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnia bowiem źródeł swoich dochodów. Konsekwentnie odmawiając wyjawienia źródeł dochodów uniemożliwia zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności i obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i niezbędne jest ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu. Podobnie jak poprzednio wnioskodawca powołuje się enigmatycznie na brak jakichkolwiek środków finansowych i majątku, zadłużenie oraz rozstrój zdrowia. Podkreślić przy tym należy, iż żadna z tych okoliczności nie została w należyty sposób udokumentowana. Działania skarżącego nadal nie pozwalają zatem na kompleksową ocenę jego sytuacji majątkowej. Nadal nieznane pozostają również m.in. źródła utrzymania koniecznego i ich rozmiary, nieznana pozostaje także struktura i charakter wskazanego zadłużenia. Wobec powyższego należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie wskazuje na zmianę okoliczności przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.