IV SA/Po 459/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-12-20

Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę jego ogólnikowe oświadczenia majątkowe i informacje znane sądowi z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w wiarygodny sposób trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Pomimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, wnioskodawca nie przedstawił wymaganych dokumentów ani wyjaśnień, a informacje znane sądowi z urzędu (dotyczące zgłaszania gruntów do dopłat rolniczych i reprezentowania spółek prawa handlowego) stały w sprzeczności z jego deklaracjami o braku majątku i działalności.
Stan faktyczny
Wnioskodawca R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję o nakazie rozbiórki. Wnioskodawca ogólnikowo opisał swoją sytuację materialną jako osobę bezdomną i samotną, wskazując na brak majątku, ale jednocześnie zobowiązania i egzekucję komorniczą. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, jednak wnioskodawca nie zastosował się do wezwania, składając zażalenie na samo wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy, Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016r. odrzucił skargę R. P. i M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki, pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez R. P. i umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu. R. P. działając m.in. w imieniu własnym wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (k.52-53 akt), który po wezwaniu do jego prawidłowego wypełnienia ponownie złożony został w dniu 5 listopada 2016r. (k. 59 – 60 akt). W uzasadnieniu wniosku Skarżący w sposób ogólnikowy wskazał, że jest osobą bezdomną, samotną. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Brak". Wśród zobowiązań wnioskodawca wskazał, na zadłużenie i egzekucję komorniczą. Pismem z dnia 16 listopada 2016 r. (doręczonym w dniu 30 listopada 2016r.), w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej P.p.s.a.), Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie, składając do akt zażalenie na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Na wstępie należy wskazać, że złożone przez wnioskodawcę zażalenie na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego nie mogło odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku w postaci jego uchylenia. Wezwanie wydane w trybie art. 255 P.p.s.a. ma bowiem na celu wyjaśnienie sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jako czynność podejmowana w trakcie postępowania poprzedzającego rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podlega zaskarżeniu. Mając powyższe na uwadze, przechodząc do rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że na podstawie art. 245 § 1-3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że R. P. nie wykazał w wiarygodny sposób, iż spełnia przesłanki do przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy. Z okoliczności znanych z urzędu oraz informacji zamieszczonych w serwisach internetowych instytucji państwowych wynika, że wnioskodawca lub podmioty prawa handlowego reprezentowane przez Skarżącego w latach 2004-2015 nieprzerwanie zgłaszały do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. od [...]ha do prawie [...]ha (treści wniosków pomocowych przekazywanych do Sądu wraz ze skargami). Niemniej na potrzeby licznych postępowań (około 490 w WSA w Poznaniu) o przyznanie prawa pomocy Skarżący deklaruje, że nie prowadzi działalności rolniczej oraz nie posiada żadnego majątku. Z informacji znanych z urzędu wynika również, że do sądów administracyjnych wpływają skargi jeszcze innych spółek prawa handlowego, które reprezentowane są przez R. P. (AG. Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Ś. Sp. z o.o., A. sp. z o.o.). Skoro zatem strona uchyla się od przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Brak współpracy ze strony Wnioskodawcy skutkuje uznaniem, iż nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło