IV SA/Po 459/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-12-20
Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez pełnomocnika, który nie uzupełnił wymaganych dokumentów i informacji dotyczących stanu majątkowego M. P., może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca (M. P.), działając przez pełnomocnika, nie wykazał w sposób wiarygodny spełnienia przesłanek do jego przyznania. Pełnomocnik nie uzupełnił wezwania do złożenia oświadczenia majątkowego i dokumentów, co uniemożliwiło sądowi rzetelną ocenę sytuacji finansowej wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata został złożony przez R. P. (pełnomocnika) w imieniu M. P. w związku ze skargą na decyzję nakazu rozbiórki. Wcześniejsza skarga została odrzucona, a wniosek o prawo pomocy pozostawiony bez rozpoznania. Pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego M. P., jednak zamiast tego złożył zażalenie na wezwanie. Sąd uznał, że zażalenie nie podlegało rozpoznaniu, a brak uzupełnienia wniosku uniemożliwił przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy M. P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy,
Sygn. akt IV SA/Po [...]
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016r. odrzucił skargę R. P. i M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki, pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez R. P. i umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu.
R. P. działając m.in. w imieniu M. P. wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (k.52-53 akt), który po wezwaniu do jego prawidłowego wypełnienia złożony został w dniu 5 listopada 2016r. (k. 59 – 60 akt). W uzasadnieniu w/w wniosku złożonego przez pełnomocnika również w imieniu M. P. w sposób ogólnikowy wskazano, że jest on osobą bezdomną, samotną. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisano: "Brak". Wśród zobowiązań wnioskodawca wskazał, na zadłużenie i egzekucję komorniczą.
Pismem z dnia 16 listopada 2016 r. (doręczonym w dniu 30 listopada 2016r.), w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej P.p.s.a.), R. P. działający jako pełnomocnik został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego M. P. pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy.
Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik M. P. nie odpowiedział na powyższe wezwanie, składając do akt zażalenie na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego.
Na wstępie należy wskazać, że złożone zażalenie na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego nie mogło odnieść zamierzonego skutku w postaci jego uchylenia. Wezwanie wydane w trybie art. 255 P.p.s.a. ma bowiem na celu wyjaśnienie sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jako czynność podejmowana w trakcie postępowania poprzedzającego rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podlega zaskarżeniu.
Mając powyższe na uwadze, przechodząc do rozpoznania złożonego w imieniu M. P. wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że na podstawie art. 245 § 1-3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że R. P. działający w imieniu M. P. nie wykazał w wiarygodny sposób, iż wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Wezwany za pośrednictwem pełnomocnika M. P. nie uczynił zadość wezwaniu, bowiem nie udzielił odpowiedzi na postawione w nim pytania oraz nie przedstawił wskazanych w wezwaniu dokumentów, uniemożliwiając tym samym pełną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06).
W związku z powyższym wobec niewykazania przez M. P., iż spełnia on przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie, na podstawie art. 246 §1 pkt 1, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło