IV SA/Po 459/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-01-24
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny swojej trudnej sytuacji materialnej i uchyla się od przedstawienia wymaganej dokumentacji?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny swojej trudnej sytuacji materialnej, uchylając się od przedstawienia wymaganej dokumentacji i uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Brak współpracy ze strony wnioskodawcy uniemożliwił sądowi stwierdzenie zaistnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
R. P. i M. P. wnieśli skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego. Sąd odrzucił ich skargę i pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując ogólnikowo na bezdomność i samotność. Sąd wezwał go do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, jednak wnioskodawca nie zastosował się do wezwania, składając jedynie zażalenie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a R. P. wniósł sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po [...] w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
R. P. i M. P. wnieśli skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazaną w rubrum. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r. tut. Sąd odrzucił skargę R. P. i M. P. na przedmiotową decyzję, pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez R. P. i umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu.
R. P. działając m.in. w imieniu własnym wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (k.52-53 akt), który po wezwaniu do jego prawidłowego wypełnienia ponownie złożony został w dniu 5 listopada 2016r. (k. 59 – 60 akt). W uzasadnieniu wniosku Skarżący w sposób ogólnikowy wskazał, że jest osobą bezdomną, samotną. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Brak". Wśród zobowiązań wnioskodawca wskazał, na zadłużenie i egzekucję komorniczą.
Pismem z dnia 16 listopada 2016 r., Wnioskodawca został zobowiązany przez Sąd do uzupełnienia oświadczenia majątkowego pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy.
Wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie, składając do akt zażalenie na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2016 r. odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł R. P..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 j.t.- dalej jako "Ppsa"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa).
Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 245 § 1-3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że R. P. nie wykazał w wiarygodny sposób, iż spełnia przesłanki do przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy. Skoro strona uchyla się od przedłożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Brak współpracy ze strony Wnioskodawcy skutkuje uznaniem, iż nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy.
Skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób okoliczności wskazujących na pogorszenie jego sytuacji ("bezdomność, wzrost zadłużenia, ciężka choroba i inne"). Skarżący nie ujawnił też źródeł pozyskiwania środków (w tym np. pomocy finansowej lub pomocy rzeczowej, pokrywania kosztów bieżącego utrzymania) ani nie przedstawił dokumentów, które mogłyby świadczyć o tym, że obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło