IV SA/Po 46/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. R. i R. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na ternie Gminy i Miasta Ś. dla obszaru obejmującego części obrębów geodezyjnych: S., S., L., R., S. K., Ś. i S. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy E. R. i R. R. wraz z innymi osobami wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na ternie Gminy i Miasta Ś. dla obszaru obejmującego części obrębów geodezyjnych: S., S., L., R., S. K., Ś. i S.. E. R. i R. R. wezwani do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu w/w wniosku skarżący wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a źródłem ich utrzymania są należne im emerytury w łącznej kwocie [...]zł. netto. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawcy ujawnili posiadanie domu o pow. [...] m2 (o wartości ok. [...] zł.) oraz nieruchomość rekreacyjną o pow. [...] ha). Wnioskodawcy przedstawili również zestawienie wydatków w tym podatek ([...] zł. rata), telefon ([...] zł.), TV ([...] zł.), woda i ścieki ([...] zł.), prąd ([...] zł.), odpady ([...] zł.), gaz ([...] zł.) opał ([...] zł. na sezon), sanatorium w okresie od 24.01 ([...] zł.), leki ([...] zł. wg. faktur za grudzień i styczeń) i ratę na zakup mebli ([...] zł.). W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono że skarżąca jest na emeryturze od 1.09.2013r. (wcześniej jako rencistka pracowała od 2008r.), zaś skarżący od 10.2017r. (wcześniej od 2015r. był na rencie). Skarżący poinformowali, iż w związku z przewlekłymi chorobami posiadają orzeczenia o częściowej niezdolności do pracy, zaś w związku z koniecznością wychowania czwórki dzieci, które już się usamodzielniły nie zgromadzili zasobów materialnych. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawców nie pozwala na uznanie, iż znajdują się oni w szczególnie trudnej sytuacji, oraz aby nie byli w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jak wynika bowiem z przedłożonych dokumentów prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe i uzyskują stały dochód z należnych im emerytur wynoszący łącznie ok. [...] zł. netto. W ocenie orzekającego w sprawie referendarza sądowego uwzględniając stałe wydatki miesięczne w kwocie ok. [...] zł., uzyskiwany dochód i pozostająca do dyspozycji skarżących kwota ok. [...] zł. miesięcznie, przy uwzględnieniu kosztów bieżącego utrzymania pozwala skarżącym na opłacenie kosztów sądowych w mniejszej sprawie, które na obecnym etapie skargi ograniczają się do kosztów wpisu sądowego. Oceny tej nie zmienia zwiększenie wydatków na podratowanie zdrowia w związku z wyjazdem do sanatorium w okresie od 24 stycznia 2018r. Odnosząc się do podnoszonej we wniosku okoliczności spłaty kredytu bankowego wskazać należy, że co do zasady spłacanie kredytu bankowego nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą bowiem o jej zdolnościach płatniczych a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z 28.06.2005r. sygn. akt II GZ 56/05 ). Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.