IV SA/Po 467/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk-Marciniak /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010r. sprawy ze skarg P. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargi Decyzją z dnia [...]lutego 2010 r., nr [...] Kierownik Sekcji Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. w pkt 1uchylił decyzję z dnia z dnia [...] listopada 2007 r. [...] przyznającą zasiłek celowy w kwocie 200 zł oraz w pkt 2 odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 200 zł. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] Kierownik Sekcji Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. w pkt 1 uchylił decyzję z dnia z dnia [...]grudnia 2007 r. [...] przyznającą zasiłek celowy w kwocie 600 zł oraz w pkt 2 odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 600 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż P. S. zataił przed pracownikiem Ośrodka, który przeprowadzał wywiad środowiskowy fakt pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Z uwagi więc na to, że decyzja została podjęta na podstawie zatajonych, nieprawdziwych informacji istniejących w dniu wydania decyzji, wznowiono postępowanie w sprawie. Dalej organ wskazał, iż w wyniku wznowienia postępowania ustalono, że P. S.prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z synem. Dochodami rodziny z miesiąca poprzedzającego/łożenie wniosku tj. września i października 2007 były: zasiłek rodzinny na syna w kwocie 64 zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania syna w kwocie 170 zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie 194,08 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz renta ZUS z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznana na stałe w kwocie 415,88 zł ( w październiku 524,69 zł). Dalej organ wskazał, iż łączny dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku, tj. z października 2007 r. wyniósł 996,96 zł, a z miesiąca września 1.105,77 zł i przekroczył kryterium dochodowe, które zgodnie z art.8 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., nr 175 poz. 1362 ze zm.) wynosiło 351 zł na osobę w rodzinie, czyli w przypadku rodziny Pana Pr. S. jest kwota 702 zł. Organ uznał, iż z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego zasiłek celowy nie przysługuje. Odwołania od powyższych decyzji wniósł P. S.wskazując, iż wyrokiem Sądu Okręgowego w K., V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008r., sygn. Akt ... zmieniono decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] luty 2008r znak [...] w ten sposób, że ustalono, iż P.S. ma prawo do wypłaty świadczenia rentowego za październik, listopad, grudzień 2007r. i styczeń 2008r. Dalej odwołujący wskazał, iż apelacja od powyższego wyroku została oddalona, a Sąd w uzasadnieniu stwierdził, iż ponieważ organ rentowy dopuścił się błędu bezpodstawnie zawieszając wypłatę należnego P. S. świadczenia, a następnie zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2008r. - odmawiając uprawnionemu wypłaty renty za okres od października 2007r. do stycznia 2008r., to ubezpieczonemu przysługuje prawo do wypłaty świadczenia rentowego za cały sporny okres. Dalej odwołujący wskazał, iż w trakcie wywiadu środowiskowego nie zaznaczył że pobiera zasiłek pielęgnacyjny oraz że ośrodek już wcześniej posiadał informacje o pobieraniu zasiłku. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...]lutego 2010 r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w myśl art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm- dalej Kpa) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jej istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Organ podniósł, iż w niniejszej sprawie nową, istotną okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, a nie znaną organowi stanowi fakt pobierania przez odwołującego świadczenia pielęgnacyjnego. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 151 §1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 Kpa wydaję decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasowa, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i 145 a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Organ wskazał w ślad za organem I instancji, iż łączny dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku przekroczył kryterium dochodowe, które zgodnie z art.8 ust.1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej wynosił 351 zł na osobę w rodzinie, czyli w przypadku rodziny P. S. jest to kwota 702 zł na dwie osoby w rodzinie. Dalej organ podniósł, iż z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego zasiłek celowy nie przysługuje, a jego wcześniejsze przyznanie było niezasadne. Skargę na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. S. wskazując, iż jego rodzina żyje z jego renty i zasiłków rodzinnych. Ponadto skarżący wskazał, iż nie występował o pomoc nie dlatego, że jej nie potrzebuje ale tylko dlatego, że jest przekonany, że wszystkie organy "oddalały przyznanie pomocy z ośrodka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2010 r. Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg na ww. decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 Ppsa ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydane w trybie wznowienia postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznej wyrażoną w art. 16 Kpa, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W istocie rzeczy, decyzja ostateczna oznacza, że sprawa została rozstrzygnięta w definitywny sposób ( wyrok NSA z 15 lipca 1998 r. sygn. II SA 335/95, LEX nr 41768). To zaś oznacza, że zastosowanie każdego z przewidzianych kodeksem lub ustawą szczególnych trybów nadzwyczajnych prowadzących do wzruszenia decyzji ostatecznej, jako wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej możliwe jest wyłącznie w przypadkach ściśle przewidzianych przepisami regulującymi te tryby. Celem przedmiotowego postępowania było zatem ustalenie czy w przedmiotowej sprawie istnieją szczególne podstawy do wznowienia postępowania. Zamknięty katalog podstaw wznowienia postępowania został zawartych przez ustawodawcę w art. 145 § 1 oraz art. 145a Kpa Przesłanki te określone są w sposób enumeratywny i mają charakter obligatoryjny. Enumeratywne wyliczenie przesłanek wznowienia powoduje, iż przyczyny wznowienia ograniczone są jedynie do tych wymienionych w art. 145 § 1 i 145a Kpa. W niniejszej sprawie podstawą wznowienia postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami z dnia [...] listopada 2007 r. oraz z dnia [...] grudnia 2007 r. była przesłanka wskazana w pkt 5 art. 145 § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu przesłanką tą w niniejszej sprawie jest zatajenie przez skarżącego faktu pobierania zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł. Nie ulega wątpliwości, iż fakt ujawnienia okoliczności, że dochód skarżącego w dniu wydawania decyzji był wyższy niż przyjęty przez organ jest okolicznością uzasadniająca wznowienie postępowania. W tym miejscu wskazać należy, iż jedną z przesłanek przyznania zasiłku celowego jest posiadanie przez wnioskodawcę odpowiedniego dochodu. Wobec powyższego kwestia wysokości dochodu jest istotną okolicznością przy przyznawaniu zasiłku celowego. Wobec powyższego uznać należy, iż organ zasadnie wznowił postępowanie. W tym miejscu wskazać należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 i art. 145a Kpa. Podkreślić należy, iż granice postępowania wznowieniowego wyznaczone są postępowaniem objętym decyzją ostateczną. Oznacza to, że sprawa o wznowienie postępowania jest tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej ze sprawą, której dotyczy wznowienie. Organ administracyjny jest zatem zobowiązany po ustaleniu, iż zachodzi podstawa do wznowienia postępowania ponownie merytorycznie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Wobec powyższego obowiązkiem organu we wznowionym postępowaniu było ustalenia czy skarżący spełnia kryteria do przyznania mu zasiłku celowego. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Świadczenie to służy w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału i odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Zasiłek celowy przysługuje osobom spełniającym kryteria dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Kryterium to wynosiło w dniu wydawania decyzji 351 zł na osobę w rodzinie, a w przypadku rodziny sumę kwot kryterium (art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej i § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, Dz. U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950). W przypadku skarżącego, który prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem, przyznanie zasiłku celowego jest zatem uwarunkowane kryterium dochodowym w wysokości 702 zł (2 x 351 zł). Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów (w tym przypadku rodziny skarżącego) z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne i kwotę alimentów. W niniejszej sprawie, jak słusznie zauważył organ, dochodem skarżącego w miesiącu wrześniu 2007 r. był zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, zasiłek rodzinny na syna w kwocie 64 zł, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 194,08 zł oraz renta w kwocie 524,69 zł. Zatem łączny dochód skarżącego w miesiącu wrześniu wyniósł 1.105,77 zł i zdecydowanie przekroczył kryterium dochodowe. Natomiast w miesiącu październiku 2007 r. dochodem skarżącego był zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, zasiłek rodzinny na syna w kwocie 64 zł, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 194,08 zł oraz renta w kwocie 415,88 zł. Zatem łączny dochód skarżącego w miesiącu wrześniu wyniósł 996,96 zł i również w tym przypadku przekroczył kryterium dochodowe. Wobec powyższego uznać należy, iż organ w niniejszej sprawie zasadnie wznowił postępowanie, a po ustaleniu we wznowionym postępowaniu, że dochód rodziny skarżącego jest wyższy od kryterium dochodowego przewidzianego w przepisach prawa zasadnie odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, iż organ przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie naruszył przepisów prawa, Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargi oddalił. MZ